Chuùa Nhaät thöù 26 Thöôøng Nieân

ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Ed 18,25-28: (25) Caùc ngöôi noùi : «Ñöôøng loái cuûa Chuùa Thöôïng khoâng ngay thaúng». Vaäy hôõi nhaø Ít-ra-en, haõy nghe ñaây: Phaûi chaêng ñöôøng loái cuûa Ta khoâng ngay thaúng, hay ñöôøng loái cuûa caùc ngöôi môùi khoâng ngay thaúng?

· Pl 2,1-11: (3) Ñöøng laøm chi vì ganh tò hay vì hö danh, nhöng haõy laáy loøng khieâm nhöôøng maø coi ngöôøi khaùc hôn mình. (4) Moãi ngöôøi ñöøng tìm lôïi ích cho rieâng mình, nhöng haõy tìm lôïi ích cho ngöôøi khaùc.

· TIN MÖØNG: Mt 21,28-32

Duï ngoân hai ngöôøi con

Khi aáy, Ñöùc Gieâ-su noùi vôùi caùc thöôïng teá vaø kyø muïc trong daân: (28) Caùc oâng nghó sao: Moät ngöôøi kia coù hai con trai. OÂng ta ñeán noùi vôùi ngöôøi thöù nhaát: «Naøy con, hoâm nay con haõy ñi laøm vöôøn nho». (29) Noù ñaùp: «Con khoâng muoán ñaâu!» Nhöng sau ñoù, noù hoái haän, neân laïi ñi. (30) OÂng ñeán gaëp ngöôøi thöù hai, vaø cuõng baûo nhö vaäy. Noù ñaùp: «Thöa cha, con ñaây!» nhöng roài laïi khoâng ñi. (31) Trong hai ngöôøi con ñoù, ai ñaõ thi haønh yù muoán cuûa ngöôøi cha?» Hoï traû lôøi: «Ngöôøi thöù nhaát». Ñöùc Gieâ-su noùi vôùi hoï: «Toâi baûo thaät caùc oâng: nhöõng ngöôøi thu thueá vaø nhöõng coâ gaùi ñieám vaøo Nöôùc Thieân Chuùa tröôùc caùc oâng. (32) Vì oâng Gio-an ñaõ ñeán chæ ñöôøng coâng chính cho caùc oâng, maø caùc oâng khoâng tin oâng aáy; coøn nhöõng ngöôøi thu thueá vaø nhöõng coâ gaùi ñieám laïi tin. Phaàn caùc oâng, khi ñaõ thaáy vaäy roài, caùc oâng vaãn khoâng chòu hoái haän maø tin oâng aáy».

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Khi giaûi quyeát nhöõng vaán ñeà quan troïng, vieäc phaân bieät ñieàu chính ñieàu phuï coù quan troïng khoâng? Coøn trong vieäc neân thaùnh, vieäc giöõ ñaïo, vieäc vaøo nöôùc Trôøi thì sao? Ñieàu naøo laø ñieàu quan troïng nhaát ñeå neân thaùnh?
2. Ñoái vôùi Ñöùc Gieâ-su, thôø phöôïng Thieân Chuùa, caàu nguyeän vaø soáng yeâu thöông, vieäc naøo quan troïng nhaát? Caùi naøo laø muïc ñích, caùi naøo laø phöông tieän?

CHIA SEÛ

1. Caàn phaân ñònh chính phuï trong vieäc soáng ñaïo ñeå neân thaùnh

Treân ñôøi, bieát bao ngöôøi cuøng nhaém moät muïc ñích, nhöng ñaït ñöôïc muïc ñích laïi chaúng maáy ngöôøi! Lyù do: ngöôøi ta khoâng bieát ñieàu naøo chính, ñieàu naøo phuï. Vì theá, hoï cöù laøm nhöõng caùi phuï thuoäc, chaúng caàn thieát hoaëc ích lôïi gì cho muïc ñích. Vieäc neân thaùnh, neân hoaøn haûo cuõng vaäy. Bieát bao Ki-toâ höõu laáy vieäc neân thaùnh, neân hoaøn haûo laøm lyù töôûng cho caû cuoäc ñôøi mình, nhöng hoï chaúng ñi tôùi ñaâu. Hoï coù moät cuoán Kinh Thaùnh chæ cho hoï ñaày ñuû con ñöôøng ñeå neân hoaøn haûo, nhöng hoï laïi khoâng chòu ñoïc ñeå xem caùi coát yeáu haàu neân hoaøn haûo laø gì. Hoï chæ nghe ngöôøi naøy noùi theá naøy ngöôøi kia noùi theá noï ñeå baét chöôùc. Cuoái cuøng hoï chaúng ñaït ñöôïc gì.

Neân thaùnh laø vieäc chính yeáu vaø quan troïng nhaát cuûa ñôøi soáng Ki-toâ höõu. Vì theá, thieát töôûng ngöôøi Ki-toâ höõu caàn naém thaät vöõng ñieàu naøo chính yeáu vaø ñieàu naøo phuï thuoäc trong vieäc soáng ñaïo cuûa mình. Neáu khoâng, hoï gioáng nhö moät ngöôøi muoán naáu côm, maø laïi cöù duøng caùt ñeå naáu: duø coù naáu muoân ñôøi cuõng chaúng thaønh.

2. Nhöõng ngöôøi daãn ñöôøng muø quaùng

Theo thaùnh Maùt-theâu thì baøi Tin Möøng hoâm nay, Ñöùc Gieâ-su noùi vôùi «caùc thöôïng teá vaø kyø muïc trong daân» (Mt 21,23), töùc nhöõng baäc thaày veà taâm linh cho caùc tín höõu Do Thaùi giaùo. Ñieàu thaät baát ngôø ñoái vôùi chuùng ta laø Ñöùc Gieâ-su daùm noùi thaúng vaøo maët hoï: «Toâi baûo thaät caùc oâng: nhöõng ngöôøi thu thueá vaø nhöõng coâ gaùi ñieám seõ vaøo Nöôùc Thieân Chuùa tröôùc caùc oâng». Nhöõng ngöôøi thu thueá vaø caùc coâ gaùi ñieám voán laø nhöõng ngöôøi bò nhöõng baäc «ñaïo sö» Do Thaùi aáy coi thöôøng vaø loaïi boû ngay töø ñaàu ra khoûi «Nöôùc Thieân Chuùa» theo quan nieäm cuûa hoï. Luùc naøo hoï cuõng chaéc maåm raèng hoï laø ñoái töôïng öu tieân cuûa Nöôùc Trôøi. Vì theá, caâu Ñöùc Gieâ-su noùi laøm cho hoï baät ngöûa. Ñieàu thaät mæa mai laø: hoï laø nhöõng baäc thaày chæ daãn ngöôøi ta vaøo Nöôùc Trôøi, theá maø chính hoï laïi ñöôïc vaøo ñaáy sau caû boïn ñó ñieám. Lyù do: hoï laø «nhöõng keû daãn ñöôøng muø quaùng» Mt 23,16), «laø nhöõng ngöôøi muø daét ngöôøi muø» (Mt 15,14).

Taïi sao? Vì hoï chuyeân quan troïng hoùa nhöõng ñieàu phuï thuoäc, coøn nhöõng ñieàu chính yeáu vaø quan troïng nhaát thì hoï khoâng theøm ñeå yù tôùi. Ñöùc Gieâ-su noùi veà hoï: «Caùc ngöôøi baûo: Ai chæ Ñeàn Thôø maø theà, thì coù theà cuõng nhö khoâng; coøn ai chæ vaøng trong Ñeàn Thôø maø theà, thì bò raøng buoäc. Ñoà ngu si muø quaùng! Theá thì vaøng hay Ñeàn Thôø laø nôi laøm cho vaøng neân cuûa thaùnh, caùi naøo troïng hôn?» (Mt 23,16-22); «Caùc ngöôøi noäp thueá thaäp phaân veà baïc haø, thì laø, rau huùng, maø boû nhöõng ñieàu quan troïng nhaát trong Leà Luaät laø coâng lyù, tình thöông vaø söï thaønh thaät» (Mt 23,23).

Ruùt kinh nghieäm quaù khöù, thieát töôûng ñeå neân thaùnh, chuùng ta neân ñoïc kyõ Kinh Thaùnh ñeå nghe chính Ñöùc Gieâ-su chæ daãn cho nhöõng ñieàu coát yeáu, vaø neân döïa treân nhöõng gì maø baûn thaân chuùng ta xeùt thaáy hôïp lyù. Ñöøng thuaàn tuùy döïa vaøo yù kieán hay chæ daãn cuûa ngöôøi khaùc.

3. Ñöùc Gieâ-su chæ cho chuùng ta bí quyeát ñeå neân thaùnh

Baøi Tin Möøng hoâm nay, Ñöùc Gieâ-su heù môû cho chuùng ta bí quyeát hay ñieàu coát yeáu phaûi laøm ñeå neân thaùnh qua duï ngoân hai ngöôøi con: moät ngöôøi noùi mình seõ laøm theo yù cha mình, nhöng laïi khoâng laøm, coøn ngöôøi kia khoâng noùi maø laøm. Ngöôøi khoâng noùi maø laøm môùi laø keû laøm ñeïp loøng Cha. Raát nhieàu choã trong Tin Möøng, Ñöùc Gieâ-su cho bieát ñieàu chính yeáu ñeå neân thaùnh laø thöïc hieän thaùnh yù cuûa Thieân Chuùa. Thieát töôûng ñoaïn sau ñaây laø roõ raøng nhaát: «Khoâng phaûi baát cöù ai thöa vôùi Thaày: "Laïy Chuùa! laïy Chuùa!" laø ñöôïc vaøo Nöôùc Trôøi caû ñaâu! Nhöng chæ ai thi haønh yù muoán cuûa Cha Thaày laø Ñaáng ngöï treân trôøi, môùi ñöôïc vaøo maø thoâi. Trong ngaøy aáy, nhieàu ngöôøi seõ thöa vôùi Thaày raèng: "Laïy Chuùa, naøo chuùng toâi ñaõ chaúng töøng nhaân danh Chuùa maø noùi tieân tri, nhaân danh Chuùa maø tröø quyû, nhaân danh Chuùa maø laøm nhieàu pheùp laï ñoù sao?" Baáy giôø Thaày seõ tuyeân boá vôùi hoï: "Ta khoâng heà bieát caùc ngöôi; xeùo ñi cho khuaát maét Ta, hôõi boïn laøm ñieàu gian aùc!" Vaäy ai nghe nhöõng lôøi Thaày noùi ñaây maø ñem ra thöïc haønh, thì ví ñöôïc nhö ngöôøi khoân xaây nhaø treân ñaù. Duø möa sa, nöôùc cuoán, hay baõo taùp aäp vaøo, nhaø aáy cuõng khoâng suïp ñoå, vì ñaõ xaây treân neàn ñaù» (Mt 7,21-27).

Toùm laïi, ñieàu chính yeáu nhaát ñeå neân thaùnh vaø ñeå vaøo nöôùc Thieân Chuùa chính laø vaâng theo thaùnh yù Thieân Chuùa, töùc thöïc haønh nhöõng ñieàu Ñöùc Gieâ-su daïy. Vaäy, chuùng ta caàn phaûi naém thaät vöõng thaùnh yù Thieân Chuùa laø gì, hay Ñöùc Gieâ-su daïy ta ñieàu gì? Haõy nghieâm tuùc ñaët laïi vaán ñeà naøy moät laàn cho caû cuoäc ñôøi ñeå ñi cho ñuùng ñöôøng, vaø ñaït ñöôïc muïc ñích cuûa mình laø neân thaùnh. Neáu khoâng, coi chöøng keûo chuùng ta giöõ ñaïo caû cuoäc ñôøi maø vaãn «soâi hoûng boûng khoâng», hay nhö «daõ traøng xe caùt bieån ñoâng, nhoïc nhaèn maø chaúng neân coâng caùn gì», chæ vì ñieàu quan troïng nhaát thì ta coi thöôøng, coøn ñieàu phuï thuoäc thì chuùng ta laïi coi laø toái quan troïng.

Ñoïc toaøn boä Tin Möøng, toâi thaáy ñieàu quan troïng nhaát maø Ñöùc Gieâ-su muoán nhaán maïnh laø: «Thaày ban cho anh em moät ñieàu raên môùi laø anh em haõy yeâu thöông nhau; anh em haõy yeâu thöông nhau nhö Thaày ñaõ yeâu thöông anh em» (Ga 13,34). Ngay caâu keá tieáp, Ngaøi nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa noù: «Moïi ngöôøi seõ nhaän bieát anh em laø moân ñeä cuûa Thaày ôû ñieåm naøy: laø anh em coù loøng yeâu thöông nhau» (Ga 13.35). Ngoaøi ñieåm chính aáy, thì taát caû nhöõng ñieàu khaùc, ñeàu laø phuï thuoäc, vaø nhöõng ñieàu phuï thuoäc naøy duø quan troïng tôùi ñaâu thì cuõng chæ laø quan troïng haøng thöù yeáu. Chính vì theá, vaøo ngaøy phaùn xeùt, Ñöùc Gieâ-su chæ phaùn xeùt moïi ngöôøi veà moät ñieàu duy nhaát: caùch hoï ñoái xöû vôùi tha nhaân (x. Mt 25,31-46).

Chuùng ta caàn chuù yù tôùi ñieàu maø Ñöùc Gieâ-su muoán nhaán maïnh, vaø nhöõng ngöôøi daãn ñöôøng thieâng lieâng cho quaàn chuùng cuõng phaûi nhaán maïnh gioáng nhö Ñöùc Gieâ-su. Neáu ñieàu quan troïng nhaát laïi khoâng nhaán maïnh, maø laïi nhaán maïnh nhöõng ñieàu phuï thuoäc, thì hoï cuõng chæ gioáng nhö nhöõng ngöôøi daãn ñöôøng thieâng lieâng cho quaàn chuùng trong ñaïo Do Thaùi maø thoâi.

4. Chuùng ta ñaët naëng vaø soáng ñuùng ñieàu quan troïng nhaát chöa?

Ñieàu quan troïng nhaát trong Ki-toâ giaùo chính laø soáng yeâu thöông: tröôùc tieân laø yeâu thöông nhöõng ngöôøi gaàn guõi mình nhaát (cha meï, vôï con, anh chò em…), roài ñeán nhöõng ngöôøi xa hôn moät chuùt (baø con, loái xoùm, baïn beø, ngöôøi cuøng coäng ñoaøn…), roài môùi ñeán nhöõng ngöôøi xa hôn nöõa (ngöôøi quen, ngöôøi gaëp ngoaøi ñöôøng…), ñeå roài yeâu thöông khoâng tröø moät ai, keå caû keû thuø cuûa mình (vì hoï cuõng laø con ngöôøi, laø hình aûnh vaø laø con caùi Thieân Chuùa). Caàn ghi loøng taïc daï ñieàu quan troïng nhaát aáy ñeå thöïc haønh. Taát caû nhöõng chuyeän khaùc ñeàu laø thöù yeáu – khoâng coù nghóa laø khoâng quan troïng, maø chæ laø khoâng quan troïng baèng – thöôøng laø phöông tieän ñeå giuùp ta thöïc haønh ñieàu quan troïng nhaát aáy.

Chaúng haïn vieäc thôø phöôïng Chuùa vaø vieäc caàu nguyeän. Ñaây laø hai vieäc ñöôïc coi laø raát quan troïng trong Ki-toâ giaùo maø khoâng moät Ki-toâ höõu naøo ñöôïc pheùp coi thöôøng. Nhöng chuùng ta khoâng theå coi hai vieäc naøy quan troïng hôn ñieàu raên quan troïng nhaát laø soáng yeâu thöông ñöôïc. Ñoïc heát Tin Möøng, toâi khoâng heà thaáy coù choã naøo Ñöùc Gieâ-su nhaán maïnh ñeán vieäc thôø phöôïng Thieân Chuùa hay caàu nguyeän baèng hoaëc nhö Ngaøi ñaõ töøng nhaán maïnh boån phaän phaûi yeâu thöông caû.

Qua caâu «Neáu khi anh saép daâng leã vaät tröôùc baøn thôø, maø söïc nhôù coù ngöôøi anh em ñang coù chuyeän baát bình vôùi anh, thì haõy ñeå cuûa leã laïi ñoù tröôùc baøn thôø, ñi laøm hoaø vôùi ngöôøi anh em aáy ñaõ, roài trôû laïi daâng leã vaät cuûa mình» (Mt 5,23-24), toâi thaáy roõ raèng Ngaøi coi troïng vieäc theå hieän tình thöông ñoái vôùi ñoàng loaïi hôn caû vieäc thôø phöôïng Thieân Chuùa nöõa. Ngoân söù I-sa-i-a coøn cho thaáy Thieân Chuùa gheâ tôûm vieäc thôø phöôïng vaø caàu nguyeän cuûa nhöõng con ngöôøi ñoái xöû vôùi ñoàng loaïi khoâng ra gì: «Ta chaùn gheùt nhöõng ngaøy ñaàu thaùng, nhöõng ñaïi leã cuûa caùc ngöôi. Nhöõng thöù ñoù ñaõ trôû thaønh gaùnh naëng cho Ta, Ta khoâng chòu noåi nöõa. Khi caùc ngöôi dang tay caàu nguyeän, Ta bòt maét khoâng nhìn ; caùc ngöôi coù ñoïc kinh cho nhieàu, Ta cuõng chaúng theøm nghe. Vì tay caùc ngöôi ñaày nhöõng maùu» (Is 1,14-15; neân xem heát caû ñoaïn Is 1,11-19). Haõy nghe Ngaøi keát aùn heát söùc naëng neà nhöõng vieäc laøm thieáu baùc aùi: «Ai giaän anh em mình, thì ñaùng bò ñöa ra toaø. Ai maéng anh em mình laø ñoà ngoác, thì ñaùng bò ñöa ra tröôùc Thöôïng Hoäi Ñoàng. Coøn ai chöûi anh em mình laø quaân phaûn ñaïo, thì ñaùng bò löûa hoaû nguïc thieâu ñoát» (Mt 5,21-22). Trong duï ngoân ngöôøi Sa-ma-ri nhaân haäu, Ngaøi coù veû nhö cay cuù vôùi thaày tö teá vaø leâ-vi ñaõ boû maëc naïn nhaân bò cöôùp treân ñöôøng vì ñaõ coi troïng vieäc thôø phöôïng vaø giöõ nhöõng chi tieát trong luaät Moâ-seâ hôn boån phaän baùc aùi laø giôùi raên quan troïng nhaát.

Caàu nguyeän laø ñeå tieáp xuùc vôùi Thieân Chuùa haàu nhaän ñöôïc söùc maïnh cuûa Ngaøi maø soáng yeâu thöông anh chò em mình. Noù laø phöông tieän caàn thieát ñeå ñaït ñöôïc muïc ñích laø soáng yeâu thöông. Ñöøng bieán phöông tieän thaønh muïc ñích maø queân muïc ñích ñích thöïc phaûi thöïc hieän. Veà vieäc thôø phöôïng Thieân Chuùa, haõy baét chöôùc Ñöùc Gieâ-su: caû ñôøi chæ thöïc hieän tình thöông ñeán möùc hy sinh caû maïng soáng, vaø cuoäc ñôøi ñaày yeâu thöông ñoù chính laø hy teá thôø phöôïng Thieân Chuùa ñeïp loøng Ngaøi nhaát.

Ñoái vôùi ñieàu chính vaø ñieàu phuï, laäp tröôøng cuûa Ñöùc Gieâ-su laø: «Caùc ñieàu naøy (ñieàu chính yeáu) vaãn cöù phaûi laøm, maø caùc ñieàu kia (ñieàu phuï thuoäc) thì khoâng ñöôïc boû» (Mt 23,23c). Daãu phaûi laøm caû hai, nhöng vaãn phaûi phaân bieät ñieàu naøo chính ñieàu naøo phuï ñeå khi khoâng theå laøm ñöôïc caû hai, thì bieát phaûi choïn löïa ñieàu naøo.

Caàu nguyeän