ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Is 25,6-10a: ⁽⁶⁾ Ngaøy aáy, treân nuùi naøy, ÑÖÙC CHUÙA caùc ñaïo binh seõ ñaõi muoân daân moät böõa tieäc: tieäc thòt beùo, tieäc röôïu ngon, thòt beùo ngaäy, röôïu ngon tinh cheá.

· Pl 4,12-14.19-20: ⁽¹⁹⁾ Thieân Chuùa seõ thoaû maõn moïi nhu caàu cuûa anh em moät caùch tuyeät vôøi, theo söï giaøu sang cuûa Ngöôøi trong Ñöùc Ki-toâ Gieâ-su.

· TIN MÖØNG: Mt 22,1-14 Duï ngoân tieäc cöôùi (// Lc 14,15-24)

⁽¹⁾ Ñöùc Gieâ-su laïi duøng duï ngoân maø noùi vôùi hoï raèng: ⁽²⁾ «Nöôùc Trôøi cuõng gioáng nhö chuyeän moät vua kia môû tieäc cöôùi cho con mình. ⁽³⁾ Nhaø vua sai ñaày tôù ñi thænh caùc quan khaùch ñaõ ñöôïc môøi tröôùc, xin hoï ñeán döï tieäc, nhöng hoï khoâng chòu ñeán. ⁽⁴⁾ Nhaø vua laïi sai nhöõng ñaày tôù khaùc ñi, vaø daën hoï: «Haõy thöa vôùi quan khaùch ñaõ ñöôïc môøi raèng: Naøy coã baøn, ta ñaõ doïn xong, boø tô vaø thuù beùo ñaõ haï roài, moïi söï ñaõ saün. Môøi quyù vò ñeán döï tieäc cöôùi!» ⁽⁵⁾ Nhöng quan khaùch khoâng theøm ñeám xæa tôùi, laïi boû ñi: keû thì ñi thaêm traïi, ngöôøi thì ñi buoân, ⁽⁶⁾ coøn nhöõng keû khaùc laïi baét caùc ñaày tôù cuûa vua maø sæ nhuïc vaø gieát cheát. ⁽⁷⁾ Nhaø vua lieàn noåi côn thònh noä, sai quaân ñi tru dieät boïn saùt nhaân aáy vaø thieâu huyû thaønh phoá cuûa chuùng. ⁽⁸⁾ Roài nhaø vua baûo ñaày tôù: «Tieäc cöôùi ñaõ saün saøng roài, maø nhöõng keû ñaõ ñöôïc môøi laïi khoâng xöùng ñaùng. ⁽⁹⁾ Vaäy caùc ngöôi ñi ra caùc ngaõ ñöôøng, gaëp ai cuõng môøi heát vaøo tieäc cöôùi». ⁽¹⁰⁾ Ñaày tôù lieàn ñi ra caùc neûo ñöôøng, gaëp ai, baát luaän xaáu toát, cuõng taäp hôïp caû laïi, neân phoøng tieäc cöôùi ñaõ ñaày thöïc khaùch.
⁽¹¹⁾ «Baáy giôø nhaø vua tieán vaøo quan saùt khaùch döï tieäc, thaáy ôû ñoù coù moät ngöôøi khoâng maëc y phuïc leã cöôùi, ⁽¹²⁾ môùi hoûi ngöôøi aáy: «Naøy baïn, laøm sao baïn vaøo ñaây maø laïi khoâng coù y phuïc leã cöôùi?» Ngöôøi aáy caâm mieäng khoâng noùi ñöôïc gì. ⁽¹³⁾ Nhaø vua lieàn baûo nhöõng ngöôøi phuïc dòch: «Troùi chaân tay noù laïi, quaêng noù ra choã toái taêm beân ngoaøi, ôû ñoù ngöôøi ta seõ phaûi khoùc loùc nghieán raêng! ⁽¹⁴⁾ Vì keû ñöôïc goïi thì nhieàu, maø ngöôøi ñöôïc choïn thì ít».

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Haõy so saùnh veà chuû yù giöõa baøi Tin Möøng Chuùa Nhaät tuaàn tröôùc (duï ngoân nhöõng taù ñieàn saùt nhaân) vôùi baøi Tin Möøng hoâm nay. Baøi duï ngoân hoâm nay coù chuû yù gì môùi hôn baøi tröôùc?
2. YÙ nghóa cuûa «y phuïc leã cöôùi» trong baøi Tin Möøng laø gì? Phaûi aùp duïng yù nghóa naøy trong ñôøi soáng Ki-toâ höõu theá naøo?
3. Theo Thaùnh Kinh, söï coâng chính heä taïi nhöõng ñieåm coát yeáu naøo?

1. Hai chuû yù cuûa duï ngoân tieäc cöôùi

Duï ngoân trong baøi Tin Möøng hoâm nay coù hai chuû yù:

– Chuû yù thöù nhaát töông töï nhö duï ngoân nhöõng taù ñieàn saùt nhaân Chuùa Nhaät tuaàn tröôùc: ôn cöùu ñoä hay nöôùc Trôøi öu tieân daønh cho ngöôøi Do Thaùi roài môùi tôùi daân ngoaïi, nhöng ngöôøi Do Thaùi ñaõ toû ra hôø höõng hay baát xöùng vôùi söï öu tieân aáy. Vì theá, söï öu tieân aáy ñaõ ñöôïc trao cho caùc daân toäc khaùc.

Trong baøi Tin Möøng hoâm nay, 1. Ñöùc vua aùm chæ Thieân Chuùa; 2. Tieäc cöôùi ® Nöôùc Trôøi; 3. Caùc ñaày tôù ñi môøi döï tieäc ® Caùc ngoân söù, trong ñoù coù Ñöùc Gieâ-su; 4. Caùc quan khaùch öu tieân ñöôïc môøi maø khoâng theøm ñeán ® Daân Do Thaùi; 5. Nhöõng ngöôøi ôû ngoaøi ñöôøng ñöôïc môøi döï tieäc ® Daân ngoaïi, caùc daân toäc khaùc. Chuû yù naøy ñaõ ñöôïc khai trieån trong baøi Chia seû Chuùa Nhaät tuaàn tröôùc (27 Thöôøng Nieân), neân baøi naøy khoâng baøn tôùi nöõa.

– Chuû yù thöù hai laø: ñeå vaøo Nöôùc Trôøi, caàn phaûi coù moät noã löïc caù nhaân ñeå trôû neân xöùng ñaùng vôùi Nöôùc Trôøi, töùc phaûi trôû neân ngöôøi coâng chính. Trong ñoù, y phuïc leã cöôùi töôïng tröng cho söï coâng chính, hay söï quang minh chính ñaïi maø moïi ngöôøi Ki-toâ höõu caàn phaûi coù.

2. Giaûi thích duï ngoân

Ñaây laø tieäc cöôùi maø nhaø vua laøm cho hoaøng töû, neân chaéc chaén ñöôïc toå chöùc raát sang troïng vaø trang nghieâm. Nhöõng ngöôøi ñöôïc nhaø vua öu tieân môøi ñaõ khoâng ñeán, maëc duø ñaõ ñöôïc ngaøi khaån khoaûn môøi tôùi hai laàn. Chaúng nhöõng hoï khoâng ñeán, maø coøn coù nhöõng ngöôøi sæ nhuïc vaø gieát cheát nhöõng ñaày tôù maø nhaø vua sai ñi môøi nöõa. Hoï ñaõ phaïm toäi khi quaân moät caùch nghieâm troïng. Nhöõng ngöôøi naøy aùm chæ daân Do Thaùi noùi chung, ñaëc bieät nhöõng thaønh phaàn öu tuù trong Do Thaùi giaùo (haøng tö teá, leâ-vi, raùp-bi, kinh sö, luaät só…). Hoï ñaõ ñöôïc caùc ngoân söù vaø Ñöùc Gieâ-su öu tieân rao giaûng Nöôùc Trôøi cho hoï, nhöng chaúng nhöõng hoï khoâng theøm nghe ñeå ñoùn nhaän Nöôùc Trôøi, maø coøn gieát caùc ngoân söù vaø caû Ñöùc Gieâ-su nöõa. Vì theá, ñeå tröøng phaït, daân Do Thaùi ñaõ bò ñeá quoác Roâ-ma xoùa teân treân baûn ñoà vaøo naêm 70 sau coâng nguyeân.

Nhöõng ngöôøi ôû ngoaøi ñöôøng, ñaùng leõ ôû ngoaøi danh saùch ñöôïc môøi döï tieäc, nay vì caùc quan khaùch öu tieân töø choái, neân hoï ñöôïc môøi thay theá. Vì ñaây laø tieäc cöôùi cuûa nhaø vua, neân theo pheùp lòch söï, nhöõng ngöôøi ñöôïc môøi ñeàu coù boån phaän phaûi veà nhaø maëc quaàn aùo cho teà chænh ñeå ñi döï tieäc. Vaû laïi, taïi nhöõng tieäc cöôùi sang troïng nhö vaäy, thì theo phong tuïc Do Thaùi, chuû tieäc cuõng saün saøng cung caáp nhöõng leã phuïc phuø hôïp cho caùc khaùch döï tieäc. Vì theá, nhöõng ai khoâng maëc leã phuïc ñaùm cöôùi ñeàu phaïm toäi khi quaân vì ñaõ xuùc phaïm ñeán nhaø vua, vaø ñaùng chòu hình phaït.

3. AÙp duïng duï ngoân cho ngöôøi Ki-toâ höõu

Chuùng ta khoâng laø ngöôøi Do Thaùi, maø laø ngöôøi thuoäc nhöõng daân toäc khaùc voán bò ngöôøi Do Thaùi coi laø daân ngoaïi. Vì theá, trong duï ngoân naøy, chuùng ta thuoäc thaønh phaàn nhöõng ngöôøi ôû ngoaøi ñöôøng ñöôïc môøi vaøo döï tieäc, töùc ñöôïc Thieân Chuùa môøi goïi tham döï maàu nhieäm Nöôùc Trôøi. Chuùng ta ñaõ ñaùp laïi lôøi môøi goïi aáy qua bí tích röûa toäi, vì theá, chuùng ta thuoäc veà Giaùo Hoäi cuûa Ñöùc Gieâ-su, laø daáu chæ cuûa Nöôùc Trôøi. Chuùng ta ñang ôû giai ñoaïn «ñaõ böôùc vaøo baøn tieäc cöôùi nhöng chöa baét ñaàu döï tieäc». Tröôùc khi böõa tieäc baét ñaàu, nhaø vua coøn phaûi vaøo phoøng tieäc vaø quan saùt khaùch döï tieäc: ai khoâng coù y phuïc leã cöôùi thì bò loaïi ra ngoaøi. Vì theá, muoán tham döï tieäc cöôùi, vaøo baøn tieäc chöa ñuû, maø coøn phaûi baän y phuïc cho thích hôïp. Y phuïc ñoù töôïng tröng söï coâng chính. Neáu khoâng coâng chính, chaéc chaén ta khoâng phaûi laø ñoái töôïng cuûa Nöôùc Trôøi. Ñieàu naøy cho thaáy söï sai laàm cuûa nhöõng ngöôøi quan nieäm raèng: chæ caàn laø ngöôøi Ki-toâ höõu, hay chæ caàn ñöôïc röûa toäi laø ñaõ ñuû ñeå vaøo Nöôùc Trôøi, maø khoâng caàn phaûi coá gaéng soáng cho xöùng ñaùng vôùi danh hieäu Ki-toâ höõu.

Khi choïn y phuïc leã cöôùi ñeå aùm chæ söï coâng chính, raát coù theå Ñöùc Gieâ-su ñaõ döïa vaøo nhöõng caâu Kinh Thaùnh nhö: «Ngöôøi maëc cho toâi hoàng aân cöùu ñoä, choaøng cho toâi ñöùc chính tröïc coâng minh, nhö chuù reå chænh teà khaên aùo, töïa coâ daâu loäng laãy ñieåm trang» (Is 61,10; xem theâm Da 3,3-5); Veà sau saùch Khaûi Huyeàn cuõng duøng hình aûnh aùo cöôùi ñeå chæ söï coâng chính, trong saïch: «Taïi Xaùc-ñeâ, ngöôi coù moät ít ngöôøi ñaõ khoâng laøm nhô baån aùo mình; hoï seõ maëc aùo traéng cuøng ñi vôùi Ta, vì hoï xöùng ñaùng. Nhö theá, ai thaéng seõ ñöôïc maëc aùo traéng; Ta seõ khoâng xoaù teân ngöôøi aáy khoûi Soå Tröôøng Sinh; Ta seõ nhaän ngöôøi aáy tröôùc maët Cha Ta vaø tröôùc maët caùc thieân thaàn cuûa Ngöôøi» (Kh 3,4-5)

4. Söï coâng chính laø gì?

Ñeå hieåu veà söï coâng chính, ta neân theo chæ daãn cuûa Kinh Thaùnh, laø côû sôû ñaùng tin caäy nhaát, hôn laø theo quan nieäm, söï höôùng daãn hay truyeàn thoáng cuûa ngöôøi ñôøi.

Ñöùc Gieâ-su ñaõ cho ta 3 yeáu toá caên baûn cuûa leà luaät, töùc 3 yeáu toá caên baûn cuûa söï coâng chính: «Nhöõng ñieàu quan troïng nhaát trong Leà Luaät laø coâng lyù, tình thöông vaø söï chaân thaät» (Mt 23,23).

– Coâng lyù hay söï coâng baèng: laø söï toân troïng hay ñoøi hoûi nhöõng quyeàn lôïi tinh thaàn hay vaät chaát maø caù nhaân (hay taäp theå) coù quyeàn ñoøi hoûi caù nhaân (hay taäp theå) khaùc phaûi traû hay phaûi toân troïng. Chaúng haïn ñaõ laø ngöôøi ñöôïc sinh ra trong xaõ hoäi ngaøy nay thì ñeàu coù quyeàn töï do veà thaân theå, veà tö höõu, veà ngoân luaän, v.v… maø moïi ngöôøi khaùc keå caû chính quyeàn ñeàu phaûi toân troïng. Ai khoâng toân troïng laø coù loãi, laø sai traùi, laø vi phaïm coâng lyù hay coâng baèng. Coâng lyù khoâng chæ bao haøm vieäc mình phaûi toân troïng coâng baèng ñoái vôùi ngöôøi khaùc, maø coøn bao haøm vieäc mình phaûi ñoøi hoûi ngöôøi khaùc phaûi toân troïng quyeàn lôïi cuûa cuûa tha nhaân vaø cuûa taäp theå. Im laëng ñeå maëc keû aùc vi phaïm coâng lyù moät caùch traàm troïng ñoái vôùi tha nhaân khi chính mình coù theå can thieäp, cuõng laø khoâng toân troïng coâng lyù. Coâng lyù hay coâng baèng laø neàn taûng cuûa tình thöông. Tình thöông hay loøng nhaân aùi khoâng xaây döïng treân neàn taûng coâng lyù, thì ñoù laø tình thöông giaû taïo. Khoâng ai coù theå töï haøo mình thöông yeâu ngöôøi khaùc khi chính mình ñang coá tình vi phaïm söï coâng baèng ñoái vôùi ngöôøi aáy.

– Tình thöông: Coâng chính hay thaùnh thieän Ki-toâ giaùo theo nghóa chính xaùc nhaát cuûa danh töø laø trôû neân hoaøn haûo gioáng Thieân Chuùa. Maø yeáu tính cuûa Thieân Chuùa laø tình yeâu: «Thieân Chuùa laø tình yeâu» (1Ga 4,8.16). Vì theá, coát yeáu cuûa söï coâng chính hay thaùnh thieän chính laø tình yeâu. Khoâng coù tình yeâu, thì duø coù giöõ luaät hoaøn chænh ñeán ñaâu cuõng khoâng phaûi laø coâng chính hay thaùnh thieän: «Giaû nhö toâi coù ñem heát gia taøi cô nghieäp maø boá thí, hay noäp caû thaân xaùc toâi ñeå chòu thieâu ñoát, maø khoâng coù ñöùc meán, thì cuõng chaúng ích gì cho toâi» (1Cr 13,3). Tình yeâu laø nhaân ñöùc cao troïng hôn caû (x. 1Cr 13,13). Coù theå noùi, ngöôøi coù tình yeâu ñích thöïc laø ngöôøi coâng chính hay thaùnh thieän. Caøng yeâu thöông nhieàu thì caøng coâng chính hay thaùnh thieän. Tình yeâu chính laø neàn taûng cuûa coâng chính. Nhöng caàn nhôù: neàn taûng cuûa tình yeâu laïi chính laø coâng lyù hay söï coâng baèng. Khoâng theå coù tình yeâu ñích thöïc khi khoâng toân troïng coâng lyù hay coâng baèng.

– Söï chaân thaät: laø luoân luoân thaønh thaät, khoâng doái traù, gian xaûo, khoâng coù yù löøa doái hay löôøng gaït ngöôøi khaùc. Ñaây cuõng laø moät ñöùc tính caên baûn cuûa söï coâng chính. Moät ngöôøi coù tính khoâng thaønh thaät khoâng theå laø moät ngöôøi coâng chính ñöôïc, vì ñieàu gì gian doái ñeàu xuaát phaùt töø söï aùc, ñi ngöôïc laïi vôùi coâng chính. Ñöùc Gieâ-su noùi: «Heã "coù" thì phaûi noùi "coù", "khoâng" thì phaûi noùi "khoâng". Theâm thaét ñieàu gì laø do aùc quyû» (Mt 5,37).

Ngoaøi nhöõng ñöùc tính maø Ñöùc Gieâ-su ñeà ra nhö neàn taûng cuûa coâng chính, coøn moät soá ñöùc tính khaùc ñöôïc ñeà caäp ñeán trong Thaùnh Kinh nhö:

– Ñöùc Tin: «Daân ngoaïi (…) ñöôïc neân coâng chính laø nhôø ñöùc tin» (Rm 9,30; x. 1,17; 5,1; 9,32; 10.6; Gl 3,11…).
– Ñöùc khieâm nhöôøng: Trong duï ngoân hai ngöôøi leân ñeàn thôø caàu nguyeän (x. Lc 18,9-14), ngöôøi thu thueá maëc duø toäi loãi nhöng coù loøng khieâm nhöôøng nhìn nhaän mình toäi loãi, neân Ñöùc Gieâ-su tuyeân boá oâng laø ngöôøi coâng chính: «Toâi noùi cho caùc oâng bieát: ngöôøi thu thueá khi trôû xuoáng maø veà nhaø, thì ñaõ ñöôïc neân coâng chính roài; coøn ngöôøi Pha-ri-sieâu thì khoâng» (Lc 14,18).
– Tính queân mình, vò tha, xaû kyû: «Ai muoán theo Thaày, phaûi töø boû chính mình, vaùc thaäp giaù mình maø theo» (Mt 16,24; Mc 8,34; Lc 9,23).

Vaäy, ñeå vaøo Nöôùc Trôøi, ngoaøi vieäc chòu pheùp röûa vaø gia nhaäp Giaùo Hoäi, ngöôøi Ki-toâ höõu caàn soáng coâng chính, quang minh chính ñaïi, xöùng ñaùng vôùi danh hieäu Ki-toâ höõu, vôùi phaåm giaù cao quí cuûa «con caùi Thieân Chuùa». Tình thöông chính laø ñieàu caên baûn nhaát cuûa söï coâng chính.

Caàu nguyeän

Laïy Cha, con ñaõ ñaùp laïi lôøi môøi goïi cuûa Cha ñeå trôû neân con caùi Cha, ñaõ chòu pheùp röûa vaø gia nhaäp Giaùo Hoäi laø daáu chæ cuûa Nöôùc Trôøi. Nhöng quaû thaät, con vaãn chöa soáng coâng chính xöùng ñaùng vôùi danh hieäu con caùi Cha, hay vôùi danh hieäu Ki-toâ höõu. Con gioáng nhö nhöõng ngöôøi döï tieäc cöôùi cuûa hoaøng töû maø khoâng aên maëc cho xöùng ñaùng, ñoù chính laø toäi khi quaân. Xin cho con yù thöùc ñöôïc vieäc con mang danh hieäu con caùi Cha maø laïi khoâng soáng coâng chính xöùng vôùi danh hieäu aáy chính laø moät xuùc phaïm ñeán Cha. Vì «choù gaày hoå maët chuû nhaø», hay con caùi laøm ñieàu xaáu thì hoå maët cha meï.

JK