CHUÙA NHAÄT XXIX PHUÏNG VUÏ THÖÔØNG NIEÂN
CESAR VAØ THIEÂN CHUÙA

Nhöõng baøi giaûng baèng duï ngoân coù tính caùch kích ñoäng, noùi thaúng, noùi thaät, noùi khoâng thieân vò vöøa qua( caùc duï ngoân veà vöôøn nho vaø duï ngoân veà tieäc cöôùi) cuûa Chuùa Gieâsu ñaõ coù keát quaû:
" Toâi baûo thaät caùc oâng: nhöõng ngöôøi thu thueá vaø nhöõng coâ gaùi ñieám vaøo Nöôùc Thieân Chuùa tröôùc caùc oâng" ( Mt 21, 31),
"Bôûi ñoù, toâi noùi cho caùc oâng hay: Nöôùc Thieân Chuùa, Thieân Chuùa seõ laáy ñi khoâng cho caùc oâng nöõa, maø ban cho moät daân bieát laøm cho sinh hoa lôïi" (Mt 21, 43),
"Naày baïn, laøm sao maø baïn vaøo ñaây maø laïi khoâng coù y phuïc leã cöôùi?...Nhaø vua lieàn baûo nhöõng ngöôøi phuïc dòch: Troùi chaân tay noù laïi, quaêng noù ra choå toái taêm beân ngoaøi, ôû ñoù ngöôøi ta seõ phaûi khoùc loùc nghieáng raêng" ( Mt 22, 13).

Vaø ñaây laø keát quaû:
"Baáy giôø nhöõng ngöôøi Phariseâu ñi baøn baïc vôùi nhau, tìm caùch laøm cho Ñöùc Gieâsu phaûi lôõ lôøi maø maéc baåy".( Mt 22, 15).

Chieác baåy hoï giaêng ñöôïc taêng cöôøng theâm baèng moät boä phaän baét giöõ vaø sieát chaëc:
"Thöa thaày, chuùng toâi bieát Thaày laø ngöôøi chaân thaät vaø cöù söï thaät maø daïy ñöôøng loái cuûa Thieân Chuùa. Thaày cuõng chaúng vò neå ai, vì Thaày khoâng cöù beà ngoaøi maø ñaùnh giaù ngöôøi ta" (Mt 22, 16).

Noùi caùch khaùc, Thaày phaûi traû lôøi cho chuùng toâi ñuùng hay sai, coù hay khoâng, khoâng theå traû lôøi ôõm ôø " coù theå, nhöng maø..., hôïp lyù nhöng vôùi ñieàu kieän", nhö nhieàu laàn chuùng ta ñöôïc nghe caùc caâu traû lôøi cuûa caùc chính trò gia.
"Thaày laø ngöôøi chaân thaät, Thaày noùi söï thaät, Thaáy chaúng vò neå ai, Thaày khoâng xeùt beân ngoaøi..." laø nhöõng loå hoång ñaõ bò khoùa kín.

Vaø sau khi khoùa kín nhöõng loái thoaùt vöøa keå, ñaây laø chieác baåy:
"Vaäy xin Thaày cho bieát yù kieán: coù ñöôïc pheùp noäp thueá cho Cesar hay khoâng?" ( Mt 22, 17).

Moät caâu hoûi ñôn sô voâ toäi vaï, nhöng laø moät chieác baåy ñöôïc giaêng ra döôùi nhieàu bình dieän khaùc nhau. Moät caâu traû lôøi coù hay khoâng, ñuùng hay sai coù theå bieán Chuùa Gieâsu thaønh toäi phaïm cuûa chính quyeàn Roma hay trôû thaønh thuø nghòch ñoái vôùi daân toäc cuûa Ngaøi, laøm maát ñi aùnh haøo quang cuûa vò cöùu tinh daân toäc maø moïi ngöôøi ñang tin töôûng vaø mô öôùc.

Ñaët caâu hoûi "coù ñuùng luaät hay ñuùng hôn coù hôïp lyù khoâng vieäc noäp thueá cho Cesar?", caùc ngöôøi Phariseâu ñaõ chuyeån hoùa moâi tröôøng ñaøm thoaïi vôùi Ñöùc Gieâsu, töø moâi tröôøng thuaàn lyù toân giaùo " Nöôùc Trôøi, Nöôùc Thieân Chuùa", sang moâi tröôøng chính trò " traû thueá hay khoâng traû thueá " . Vaø neáu chuùng ta muoán ñi xa hôn nöõa, caâu hoûi treân cuõng haøm chöùa yù nghóa "ñeá quoác Roma ñang xaâm chieám nöôùc naày, coù quyeàn treân laõnh thoå chuùng ta hay khoâng, chuùng ta coù phaûi thuaàn phuïc hoï hay khoâng, Thaày coù chaáp nhaän quyeàn löïc cuûa hoï treân chuùng ta hay khoâng? ".

Caâu traû lôøi cuûa Chuùa Gieâsu ñoái vôùi vaán ñeà khoâng coøn laø nhöõng lôøi tranh luaän veà Nöôùc Trôøi, veà phuïng töï Thieân Chuùa ôû treân nuùi Sinai hay ôû thaønh Gieârusalem, veà nhöõng ñieàu phaûi tuaân giöõ hay khoâng trong saùch Torah maø laø caâu traû lôøi ñuïng chaïm ñeán luaät phaùp vaø haäu quaû phaûi coù cuûa vieäc tuaân haønh hay baát tuaân.

Nhöng nhìn döôùi moät nhaûn quan khaùc, traû lôøi coù hay khoâng, ñuùng hay sai cho caâu hoûi " coù neân traû thueá cho Cesar hay khoâng " coøn lieân heä ñeán moät haäu quaû tai haïi khoâng keùm. Ñoïc lòch söû cuûa Roma, chuùng ta bieát raèng daân chuùng thuoäc caùc xöù Giudea, Samaria vaø Idumea cuûa Do Thaùi ñeàu bò ñaët döôùi quyeàn thoáng trò cuûa ñeá quoác Roma. Chæ coù xöù Galilea coøn thuoäc quyeàn cuûaErode Antipa.

Vaø baát cöù ai döôùi quyeàn thoáng trò cuûa ñeá quoác Roma ñeàu phaûi traû thueá , moät quan tieàn moãi naêm, töông ñöông vôùi moät ngaøy löông cuûa moät ngöôøi thôï.

Treân ñoàng baïc duøng ñeå traû thueá co ùkhaéc hình cuûa Cesar vaø haøng chöõ noùi leân töôùc vò: "Tiberius Caesar Divi Augusti Filius Augustus Pontifex Maximus" ( Cesar Tiberio , Augusto Con cuûa Chuùa Augusto, laø Vò Thöôïng Teá)

Qua caâu noùi leân töôùc vò cuûa Cesar, neáu Ñöùc Gieâsu ñoàng thuaän traû thueá cho Cesar, töùc laø chaáp nhaän uy quyeàn cuûa Cesar, nhìn nhaän Cesar laø con cuûa Chuùa Augusto, nhìn nhaän vieäc Cesar taïc hình cuûa mình treân ñoàng baïc laø chính ñaùng. Ñieàu ñoù ñi ngöôïc laïi nhöõng gì Cöïu Öôùc caám ñoaùn: "Ngöôi khoâng ñöôïc taïc töôïng , veõ hình baát cöù vaät gì ôû treân trôøi cao, cuõng nhö döôùi ñaát thaáp, hoaëc ôû trong nöôùc phía döôùi maët ñaát ñeå maø thôø " ( Ex 20,4).

Chæ moãi vieäc vi phaïm vöøa keå thoâi, Ñöùc Gieâsu ñaùng bò neùm ñaù cheát theo luaät Moisen, chôù ñöøng noùi ñeán vieäc daân chuùng coù coøn xem Ngaøi laø Ñaáng Cöùu Theá hay khoâng.

Do ñoù Ñöùc Gieâsu raát thaän troïng. Trong vieäc lieân heä vôùi ñoàng baïc cuûa Cesar vöøa keå. Ngaøi baûo hoï: "Cho toâi xem ñoàng tieàn noäp thueá " ( Mt 22, 19).

Ñieàu ñoù coù nghóa laø ñoàng tieàn maø Ngaøi caàm laáy trong tay ñeå xem, khoâng phaûi laø ñoàng baïc cuûa Ngaøi. Ngaøi khoâng coù lieân heä gì ñeán ñoàng baïc maø hoï coù trong tay, neân hoï khoâng theå toá caùo Ngaøi chaáp nhaän hay khoâng chaáp nhaän vieäc laøm cuûa Cesar trong vieäc ñuùc hình taïc töôïng, cuõng nhö vieäc chaáp nhaän hay khoâng Augusto laø Chuùa teå thieân haï, ngöôïc laïi vôùi giôùi caám cuûa Cöïu Öôùc ( Ex 20,4) chuùng ta vöøa trích daãn.

Tröôùc söï khoân ngoan cuûa Ñöùc Gieâsu, moïi möu keá cuûa caùc ngöôøi Phariseâu ñeàu tieâu taùn.

Chuùa Gieâsu khoâng traû lôøi ñuùng hay sai, hôïp lyù hay khoâng nhö hoï mong ñôïi. Bôûi leõ traû lôøi khoâng hôïp lyù, töùc laø baát tuaân luaät phaùp hieän haønh luùc ñoù cuûa ñeá quoác Roma, Ñöùc Gieâsu coù theå bò toá caùo nhö laø keû phaûn loaïn vaø kích ñoäng daân chuùng phaûn loaïn choáng ñoái giôùi ñöông quyeàn. Ngaøi coù theå bò baét vaø toáng giam. Ñoù laø ñieàu nhöõng ngöôøi Phariseâu mong muoán ñeå gôû caùi gai tröôùc maét hoï.

Coøn neáu Ngaøi traû lôøi laø hôïp lyù, thaân thieän vôùi ñeá quoác ñang xaâm chieám queâ höông, thì Ngaøi laø keû phaûn quoác, khoâng coù gì laø " Ñaáng Cöùu Theá " maø daân Do Thaùi mong ñôïi ñeå giaûi thoaùt hoï khoûi aùch noâ leä vaø caû nhöõng lieân heä veà giôùi caám cuûa Cöïu Öôùc, chuùng ta vöøa thaáy.

Tröôùc tình traïng treân ñe döôùi buùa ñoù, Ñöùc Gieâsu duøng loái bieän luaän höõu lyù, döïa vaøo nhöõng yeáu toá hieån nhieân: "...Cho toâi xem ñoàng tieàn noäp thueá. Hoï cho Ngöôøi moät quan tieàn. Ngöôøi hoûi hoï: Hình vaø danh hieäu naày cuûa ai?" ( Mt 22, 19-20).

Vaø töø ñoù Ngaøi ruùt ra lôøi keát luaän ñeå giaûng daïy: "Baáy giôø Ngöôøi baûo hoï: Theá thì cuûa Cesar, traû veà Cesar; cuûa Thieân Chuùa traû veà thieân Chuùa" ( Mt 22, 21).

Nhieàu lôøi chuù giaûi haáp taáp cho raèng Ñöùc Gieâsu phaân chia roû raøng hai laõnh vöïc chính trò vaø toân giaùo, taùch bieät nhau, ñoäc laäp nhau, phaân chia ñoàng ñieàu nhau.

Coù theå nhö vaäy, neáu chuùng ta ñaët hai veá cuûa caâu traû lôøi treân cuøng moät bình dieän ñoàng ñaúng nhö nhau.

Nhöng caâu traû lôøi cuûa Chuùa Gieâsu khoâng haún nhö vaäy, neáu chuùng ta ñaët veá thöù hai trong toaøn vaên maïch cuûa giaùo lyù KiToâ giaùo.

Treân bình dieän chính trò, töùc laø treân bình dieän toå chöùc xaõ hoäi xaõ hoäi traàn theá, Ñöùc Gieâsu baøn ñeán vieäc chính danh hay khoâng chính danh ( leùgitime ou illeùgitime) ñoái vôùi noäi dung caâu hoûi cuûa hoï: "Hoï ñaùp: cuûa Cesar...Theá thì cuûa Cesar, traû cho Cesar" ( Mt 21).

Caâu traû lôøi cuûa Chuùa Gieâsu döïa treân söï hieån nhieân, chính danh vaø hôïp lyù. Ñieàu ñoù laø söï thaät, khoâng theå choái caûi ñöôïc.

Noùi caùch khaùc, Cesar ñaõ taïc hình vaø ghi teân mình vaøo ñoàng baïc, thì ñoàng baïc ñoù laø cuûa Cesar, Cesar coù quyeàn ñoøi buoäc phaûi traû.

Nhöng neáu chuùng ta chuù yù, Ñöùc Gieâsu ñaët naëng taàm quan troïng hôn cho veá thöù hai cuûa caâu traû lôøi hôn laø ôû veá thöù nhaát: "...coøn ñieàu gì cuûa Thieân Chuùa, traû veà Thieân Chuùa"( Mt 22,21b)

Bôûi leõ neáu khoâng muoán nhaán maïnh ñeán veá thöù hai, khoâng coù lyù do gì Ñöùc Gieâsu ñem caâu noùi ôû veá hai ñaët vaøo caâu traû lôøi " coøn ñieàu gì cuûa Thieân Chuùa, traû veà Thieân Chuùa", trong khi thieân haï chæ hoûi Ngaøi veà nhöõng gì lieân quan ñeán Cesar.

Ñieàu ñoù coù nghóa laø trong cuoäc soáng traàn theá, nhöõng löïa choïn cuûa chuùng ta, nhöùt laø nhöõng löïa choïn chính trò, chuùng ta khoâng nhöõng coù traùch nhieäm ñoái vôùi toå chöùc traàn theà (chính danh vaø hôïp lyù hay khoâng), maø coøn coù traùch nhieäm tröôùc maët Thieân Chuùa.

Vôùi löông taâm ngay chính hay baèng moät caùch noùi aùc yù, nhöõng ngöôøi Phariseâu, caùc thöôïng teá vaø kyø muïc ñaõ ca ngôïi Chuùa Gieâsu vôùi nhöõng ñaëc tính: "Thöa Thaày chuùng toâi bieát raèng Thaày laø ngöôøi chaân chính vaø cöù söï thaät maø daïy ñöôøng loái cuûa Thieân Chuùa... " ( Mt 22, 16).

Nhöõng ñaëc tính ñoù cuõng phaûi laø nhöõng ñaëc tính cuûa chuùng ta, nhöõng ngöôøi Ki Toâ höõu. Caùc choïn löïa quyeát ñònh cuûa chuùng ta, nhöùt laø nhöõng quyeát ñònh lieân quan ñeán cuoäc soáng xaõ hoäi vaø chính trò, chuùng ta phaûi haønh xöû vôùi löông taâm ngay chính, caên cöù vaøo söï thaät vaø coâng baèng. Nhöõng quyeát ñònh ñoù, lieân quan ñeán ñôøi soáng caù nhaân cuûa chuùng ta, cuõng nhö lieân quan ñeán ñôøi soáng anh em, chuùng ta coù traùch nhieäm tröôùc maët Chuùa: " coøn ñieàu gì cuûa Thieân Chuùa, traû veà Thieân Chuùa".

Cesar coù quyeàn löïc vaø chính danh ñoøi buoäc phaûi traû tôùi ñaâu coù in daáu hình aûnh cuûa Cesar: "Theá thì cuûa Cesar, traû cho Cesar".

Cuõng vaäy, nhöõng gì cuûa Thieân Chuùa, chuùng ta phaûi traû veà Ngaøi ñeán ñaâu coù hình aûnh cuûa Ngaøi.

Vaø Thaùnh Kinh daïy chuùng ta:
" Thieân Chuùa saùng taïo con ngöôøi gioáng hình aûnh Ngaøi
Thieân Chuùa saùng taïo con ngöôøi gioáng hình aûnh Thieân Chuùa
Thieân Chuùa saùng taïo ngöôøi nam vaø ngöôøi nöõ " ( Gn 1, 27 )

Nhö vaäy taát caû con ngöôøi chuùng ta laø cuûa Thieân Chuùa. Caû cuoäc soáng chuùng ta laø cuûa Thieân Chuùa, cuoäc soáng rieâng tö cuõng nhö cuoäc soáng xaõ hoäi. Chuùng ta coù traùch nhieäm veà cuoäc soáng chuùng ta tröôùc maët Thieân Chuùa. Bôûi vì chuùng ta thuoäc veà Ngaøi.

Nguyeãn Hoïc Taäp