(12) Khi Ñöùc Gieâ-su nghe tin oâng Gio-an ñaõ bò noäp, Ngöôøi laùnh qua mieàn Ga-li-leâ. ⁽¹³⁾ Roài Ngöôøi boû Na-da-reùt, ñeán ôû Ca-phaùc-na-um, moät thaønh ven bieån hoà Ga-li-leâ, thuoäc ñòa haït Dô-vu-lun vaø Naùp-ta-li, ⁽¹⁴⁾ ñeå öùng nghieäm lôøi ngoân söù I-sai-a noùi : ⁽¹⁵⁾ Naøy ñaát Dô-vu-lun, vaø ñaát Naùp-ta-li, hôõi con ñöôøng ven bieån, vaø vuøng taû ngaïn soâng Gio-ñan, hôõi Ga-li-leâ, mieàn ñaát cuûa daân ngoaïi! ⁽¹⁶⁾ Ñoaøn daân ñang ngoài trong caûnh toái taêm ñaõ thaáy moät aùnh saùng huy hoaøng, nhöõng keû ñang ngoài trong vuøng boùng toái cuûa töû thaàn nay ñöôïc aùnh saùng böøng leân chieáu roïi.

(17) Töø luùc ñoù, Ñöùc Gieâ-su baét ñaàu rao giaûng vaø noùi raèng : «Anh em haõy saùm hoái, vì Nöôùc Trôøi ñaõ ñeán gaàn». ⁽¹⁸⁾ Ngöôøi ñang ñi doïc theo bieån hoà Ga-li-leâ, thì thaáy hai anh em kia, laø oâng Si-moân, cuõng goïi laø Pheâ-roâ, vaø ngöôøi anh laø oâng An-reâ, ñang quaêng chaøi xuoáng bieån, vì caùc oâng laøm ngheà ñaùnh caù. ⁽¹⁹⁾ Ngöôøi baûo caùc oâng : «Caùc anh haõy theo toâi, toâi seõ laøm cho caùc anh thaønh nhöõng keû löôùi ngöôøi nhö löôùi caù». ⁽²⁰⁾ Laäp töùc hai oâng boû chaøi löôùi maø ñi theo Ngöôøi. ⁽²¹⁾ Ñi moät quaõng nöõa, Ngöôøi thaáy hai anh em khaùc con oâng Deâ-beâ-ñeâ, laø oâng Gia-coâ-beâ vaø ngöôøi em laø oâng Gio-an. Hai oâng naøy ñang cuøng vôùi cha laø oâng Deâ-beâ-ñeâ vaù löôùi ôû trong thuyeàn. Ngöôøi goïi caùc oâng. ⁽²²⁾ Laäp töùc, caùc oâng boû thuyeàn, boû cha laïi maø theo Ngöôøi.

(23) Theá roài Ñöùc Gieâ-su ñi khaép mieàn Ga-li-leâ, giaûng daïy trong caùc hoäi ñöôøng, rao giaûng Tin Möøng Nöôùc Trôøi, vaø chöõa heát moïi keû beänh hoaïn taät nguyeàn trong daân.

Suy nieäm

Caâu hoûi gôïi yù :

1. Theo baøi Tin Möøng hoâm nay, thì Ga-li-leâ laø vuøng ñaát cuûa daân ngoaïi, theá nhöng Ñöùc Gieâ-su laïi sinh tröôûng vaø xuaát thaân töø vuøng naøy. Caùc moân ñeä cuûa Ngaøi cuõng theá. Ñieàu ñoù coù yù nghóa gì khoâng? Taïi sao Ngaøi khoâng sinh tröôûng ôû vuøng ñaát cuûa daân coù ñaïo nhö Giu-ñeâ (Gieâ-ru-sa-lem)?
2. Taïi sao ñeå canh taân toân giaùo, Ñöùc Gieâ-su khoâng choïn caùc moân ñeä laø ngöôøi coù hoïc thöùc, hay coù nhieàu hieåu bieát veà toân giaùo nhö caùc kinh sö, Pha-ri-sieâu, maø laïi choïn nhöõng ngöôøi ít hoïc, ñôn sô, ngheøo naøn, nhuùt nhaùt?
3. Caùc moân ñeä coù nhöõng ñaëc ñieåm naøo maø Ñöùc Gieâ-su laïi thích choïn hoï hôn laø caùc kinh sö? Coù theå ruùt ra baøi hoïc gì cho chính baïn?

1. Ñöùc Gieâ-su ñeán ñeå canh taân laïi ñaïo Do Thaùi

Vaøo thôøi Ñöùc Gieâ-su, ñaïo Do Thaùi chæ coøn laø caùi voû beân ngoaøi, beân trong thì troáng roãng. Caùc tín höûu chæ coøn giöõ ñaïo moät caùch hình thöùc. Hoï ñaët quaù naëng vieäc tham döï nhöõng leã nghi toân giaùo, nhöõng veû thaáy ñöôïc beân ngoaøi. Vì theá, leã nghi thì ngaøy caøng röôøm raø, caøng gia taêng veû long troïng, luaät leä ngaøy caøng nhieàu, caøng phöùc taïp vaø gaây neân laém phieàn haø, caùc cô sôû vaät chaát cuõng gia taêng. Coøn tinh thaàn beân trong töùc kính sôï Thieân Chuùa vaø yeâu thöông ñoàng loaïi laø hai ñieàu raên lôùn nhaát trong leà luaät (Mt 22,35-40) thì bò coi nheï. Vaø «coâng lyù, tình thöông vaø söï chaân thaät» (Mt 23,23) laø yeáu toá coát tuûy nhaát cuûa toân giaùo thì bò xem thöôøng.

Caùc nhaø laõnh ñaïo toân giaùo chæ coøn laø nhöõng ngöôøi thích aên treân ngoài troác, höôûng thuï nhöõng ñaëc quyeàn ñaëc lôïi maø luaät leä toân giaùo ñaõ daønh cho (Mt 23,6-7), nhieàu khi laïi caáu keát vôùi theá quyeàn ñeå ñaøn aùp boùc loät daân chuùng (23,14). Hoï daïy ngöôøi khaùc laøm nhöõng ñieàu toát ñeïp maø chính hoï laïi khoâng chòu laøm (23,3). Nhieàu khi hoï khoâng bieát caùi naøo laø caùi chính caùi naøo laø caùi phuï trong toân giaùo (23,16-22) ñeå daïy ngöôøi ta giöõ: neân caùi chính yeáu thì bò coi nheï, coøn caùi phuï thì laïi ñöôïc quan troïng hoùa leân. Vì theá, hoï trôû thaønh nhöõng keû «daãn ñöôøng muø quaùng» (23,24), «muø laïi daét muø» (Lc 6,39).

Theá neân söù maïng cuûa Ñöùc Gieâ-su laø ñeán ñeå laøm moät cuoäc ñaïi canh taân vaø caùch maïng veà toân giaùo. Coù theå noùi Ngaøi laäp neân moät ñaïo môùi treân chính neàn taûng cuûa ñaïo cuõ, hoaëc Ngaøi ñöa vaøo ñaïo cuõ moät tinh thaàn môùi. Ñieàu naøy khieán ta phaûi töï hoûi: tình traïng soáng ñaïo cuûa ngöôøi Ki-toâ höõu hieän nay coù caàn canh taân hay caùch maïng nhö theá khoâng? Vaø ai coù nhieäm vuï aáy?

2. Nôi xuaát xöù vaø coäng söï vieân cuûa Ñöùc Gieâ-su trong vieäc canh taân vaø caùch maïng cuûa Ngaøi

Laø moät nhaø caùch maïng toân giaùo, nhöng Ñöùc Gieâ-su laïi xuaát thaân töø Na-da-reùt, thuoäc vuøng Ga-li-leâ (mieàn Baéc) laø «mieàn ñaát cuûa daân ngoaïi» (xem baøi Tin Möøng), chöù Ngaøi khoâng soáng ôû vuøng Giu-ñeâ (mieàn Nam) laø vuøng cuûa Do thaùi giaùo vôùi kinh ñoâ vaø ñeàn thôø Gieâ-ru-sa-lem. Vì theá, Ñöùc Gieâ-su ñöôïc goïi laø «ngöôøi Ga-li-leâ» (x. Mt 21,10; 26,69; Lc 23,6; 26,59; Mt 21,11). Theo quan nieäm cuûa daân chuùng thì Ga-li-leâ chaúng phaùt sinh ñöôïc ñieàu gì ñaùng giaù: «Ñaáng Ki-toâ maø laïi xuaát thaân töø Ga-li-leâ sao?» (Ga 7,41). «OÂng cöù nghieân cöùu ñi roài seõ thaáy: khoâng moät ngoân söù naøo xuaát thaân töø Ga-li-leâ caû» (Ga 7,52).

Caùc moân ñeä maø Ngaøi choïn ñeå laøm coäng söï vieân vôùi Ngaøi trong cuoäc canh taân naøy, cuõng khoâng phaûi laø ngöôøi Giu-ñeâ maø ñeàu laø ngöôøi Ga-li-leâ. Caùc oâng laø nhöõng ngö daân ít hoïc, maëc duø theo ñaïo Do Thaùi, nhöng bieát raát ít nhöõng kieán thöùc toân giaùo. Ngaøi khoâng choïn laøm moân ñeä nhöõng ngöôøi thuoäc giôùi kinh sö hay luaät só cuûa Do Thaùi giaùo, laø nhöõng ngöôøi coù raát nhieàu kieán thöùc toân giaùo. Caùch löïa choïn moân ñeä cuûa Ngaøi ñaùng cho chuùng ta suy nghó. Taïi sao Ngaøi khoâng choïn caùc kinh sö gioûi giang laøm moân ñeä? (tröø Phao-loâ – ñöôïc choïn sau naøy laøm toâng ñoà thay theá Giu-ña – laø moät kinh sö).

Ñeå laøm moät cuoäc canh taân, Thieân Chuùa ñaõ duøng nhöõng yeáu toá haàu nhö hoaøn toaøn môùi, vì «khoâng ai ñoå röôïu môùi vaøo baàu da cuõ, vì nhö vaäy, röôïu seõ laøm nöùt baàu, theá laø röôïu cuõng maát maø baàu cuõng hö. Nhöng röôïu môùi, baàu cuõng phaûi môùi !» (Mc 2,22). Laøm sao coù theå ñoåi môùi toân giaùo ñöôïc vôùi nhöõng con ngöôøi cuõ, coù nhöõng quan nieäm cuõ, neà neáp suy tö cuõ, loái soáng cuõ vôùi nhieàu sai laïc maø hoï vaãn coá chaáp cho laø chaân lyù khoâng theå thay ñoåi ñöôïc? Baèng chöùng: cho tôùi ngaøy nay, Ñöùc Gieâ-su ñeán ñaõ 20 theá kyû roài, nhöng ñaïo Do Thaùi vaãn coøn ñang troâng chôø moät Ñaáng Cöùu Tinh!

Ñöùc Gieâ-su ñeán ñaõ laøm thay ñoåi raát nhieàu: tinh thaàn môùi, quan nieäm môùi, leà luaät môùi, cô caáu môùi, v.v… Söï thay ñoåi naøy ñaõ gaây neân moät söï phaûn khaùng maïnh meõ nôi giôùi trí thöùc, giôùi laõnh ñaïo trong Do Thaùi giaùo. Chaéc chaén hoï coù lyù cuûa hoï, vaø caùi lyù aáy cuõng döïa raát chaéc chaén treân neàn taûng Kinh Thaùnh! Ñieàu ñoù cho thaáy khoâng phaûi cöù coù lyù, coù neàn taûng Kinh Thaùnh laø ñuû, maø coøn phaûi coù tinh thaàn cuûa Thieân Chuùa, töùc «coâng lyù, tình thöông vaø söï chaân thaät» (Mt 23,23), vaø nhaát laø tinh thaàn phoù thaùc vaø ñoåi môùi theo Thaùnh Linh, Ñaáng luoân luoân ñoåi môùi moïi söï (x. Tv 104,30; Ep 4,23; Kh 21,5).

Cuoäc canh taân cuûa Ñöùc Gieâ-su phaûi ñöôïc xaây döïng treân nhöõng yeáu toá môùi meû, khoâng theå dính líu nhieàu vôùi ñaïo cuõ. Ñieàu naøy khieán cho nhöõng ai thöôøng töï haøo mình laø «ñaïo goác» phaûi suy nghó. Laø ngöôøi «ñaïo goác» maø caùch soáng ñaïo chaúng coù «goác» (=chaúng coù neàn taûng) laø «coâng lyù, tình thöông vaø söï chaân thaät» (Mt 23,23) thì thaät ñaùng xaáu hoå!

3. Thieân Chuùa caàn nhöõng ngöôøi coäng taùc

Ñöùc Gieâ-su khoâng thöïc hieän cuoäc canh taân toân giaùo moät mình, Ngaøi caàn raát nhieàu ngöôøi coäng taùc. Ngöôøi coäng taùc aáy khoâng nhaát thieát phaûi laø ngöôøi coù hoïc, thoâng minh, nhieàu taøi naêng, hieåu bieát nhieàu veà Kinh Thaùnh, hay coù quyeàn theá, v.v… Caùc moân ñeä Ngaøi tuyeån choïn chaúng phaûi laø haïng trí thöùc: «Hoï ngaïc nhieân khi thaáy oâng Pheâ-roâ vaø oâng Gio-an maïnh daïn, vaø bieát raèng hai oâng laø nhöõng ngöôøi khoâng coù chöõ nghóa, laïi thuoäc giôùi bình daân» (Cv 4,13). Chính Ñöùc Gieâ-su cuõng chaúng phaûi laø ngöôøi coù hoïc: «Ngöôøi Do-thaùi laáy laøm ngaïc nhieân. Hoï noùi: "OÂng naøy khoâng hoïc haønh gì, maø sao laïi thoâng thaïo chöõ nghóa theá!"» (Ga 7,15). Veà ñöùc ñoä, caùc moân ñeä cuõng chaúng phaûi laø hôn ngöôøi: khi Ñöùc Gieâ-su bò baét, taát caû caùc oâng ñeàu boû troán, ñeå maëc Ngaøi chòu traän moät mình, Pheâ-roâ thaäm chí coøn choái phaét Thaày mình. So vôùi caùc anh huøng cuûa daân toäc ta (nhö Traàn Höng Ñaïo, Nguyeãn Hueä…) thì caùc oâng thua xa.

Ñieàu maø Ngaøi caàn nôi nhöõng ngöôøi coäng taùc vôùi Ngaøi laø: mau maén, khoâng chaàn chöø tính toaùn. Baøi Tin Möøng hoâm nay cho thaáy: vöøa ñöôïc Ñöùc Gieâ-su môøi goïi, thì Pheâ-roâ vaø An-reâ «laäp töùc hai oâng boû chaøi löôùi maø ñi theo Ngöôøi». Gia-coâ-beâ vaø Gio-an cuõng vaäy: «laäp töùc, caùc oâng boû thuyeàn, boû cha laïi maø theo Ngöôøi». Söï mau maén, khoâng chaàn chöø tính toaùn ñöôïc Maùt-theâu dieãn taû baèng hai chöõ «laäp töùc». Noù ñoøi hoûi phaûi coù moät chuùt lieàu lónh, phoù thaùc, tin töôûng vaøo Ñöùc Gieâ-su. Chính nhôø nhöõng ñöùc tính naøy maø khi ñöôïc Thaùnh Thaàn taùc ñoäng, caùc oâng trôû neân coù ñuû moïi thöù ñöùc tính, moïi thöù taøi naêng hôn ngöôøi. Töø nhöõng con ngöôøi cheát nhaùt, caùc oâng ñaõ trôû neân nhöõng toâng ñoà can ñaûm, luoân luoân maïnh daïn laøm chöùng cho Ñöùc Gieâ-su, khoâng chuùt sôï haõi (xem Cv 4,29.31; 9,27-28; 18,26; 19,8; 28,31).

Ngaøy nay, ñeå canh taân Giaùo Hoäi, Ñöùc Gieâ-su vaãn tieáp tuïc caàn raát nhieàu ngöôøi coäng taùc vôùi Ngaøi. Ngaøi luoân luoân môøi goïi taát caû moïi Ki-toâ höõu laøm ñieàu aáy. Baïn coù nghe thaáy tieáng Ngaøi môøi goïi trong thaúm saâu taâm hoàn khoâng? Baïn ñaùp laïi theá naøo? Baïn «laäp töùc» chaáp nhaän, hay coøn phaûi suy nghó xem mình coù ñuû khaû naêng, coù ñuû thì giôø, coù ñuû ñöùc ñoä khoâng? Neáu baïn coù ñuû khaû naêng, ñuû thì giôø, ñuû ñöùc ñoä nhö caùc kinh sö Do Thaùi xöa, thì chaéc haún Ngaøi ñaõ chaúng keâu goïi baïn ñaâu, vì baïn seõ caäy vaøo söùc rieâng baïn, chöù khoâng theøm nhôø caäy vaøo Ngaøi nöõa! Chính vì bieát baïn thieáu taát caû nhöõng thöù aáy Ngaøi môùi keâu goïi baïn, nhö ñaõ töøng keâu goïi caùc toâng ñoà xöa. Ñieàu quan troïng khi ñi theo Ngaøi laø baïn phaûi bieát raèng baïn thieáu nhöõng thöù aáy ñeå baïn khieâm nhöôøng caäy döïa vaøo söùc cuûa Ngaøi, chöù khoâng phaûi söùc cuûa mình. Baïn khoâng nghe thaáy Ngaøi caàu nguyeän vôùi Cha Ngaøi nhö vaày sao? «Laïy Cha laø Chuùa Teå trôøi ñaát, con xin ngôïi khen Cha, vì Cha ñaõ giaáu khoâng cho baäc khoân ngoan thoâng thaùi bieát nhöõng ñieàu naøy, nhöng laïi maëc khaûi cho nhöõng ngöôøi beù moïn. Vaâng, laïy Cha, vì ñoù laø ñieàu ñeïp yù Cha» (Mt 11,25). Ñieàu laï luøng vaø heát söùc nghòch lyù nhöng laïi laø thöïc teá, ñoù laø ta seõ laøm ñöôïc taát caû khi thaät tình nghó raèng «khoâng coù Thaày, anh em chaúng laøm gì ñöôïc» (Ga 15,5), nhöng «toâi coù theå laøm ñöôïc taát caû nhôø Ñaáng ban söùc maïnh cho toâi» (Pl 4,13), vì «ñoái vôùi Thieân Chuùa, khoâng coù gì laø khoâng theå laøm ñöôïc» (Lc 1,37).

Vaäy, neáu nghe thaáy Ngaøi môøi goïi baïn coäng taùc vôùi Ngaøi, baïn neân mau maén chaáp nhaän. Chính nhôø söï mau maén naøy, baïn – cuõng nhö caùc toâng ñoà xöa – seõ ñöôïc bieán ñoåi ñeå laøm ñöôïc taát caû nhöõng gì Ngaøi mong muoán.

Caàu nguyeän

Laïy Cha, neáu caàn con coäng taùc vôùi Cha trong baát kyø vieäc gì, thì ñaây con saün saøng, maëc duø con chaúng taøi ñöùc gì. Con chæ muoán baét chöôùc caùc toâng ñoà xöa, nghe Ñöùc Gieâ-su keâu goïi, laø «laäp töùc» boû taát caû maø ñi theo, khoâng suy nghó, ñaén ño, tính toaùn. Xin ban cho con tinh thaàn tin töôûng vaø phoù thaùc nôi quyeàn naêng voâ bieân cuûa Cha trong moïi söï. Amen.

JK