Chuùa Nhaät thöù 4 Thöôøng Nieân

Ñoïc Lôøi Chuùa

· Xp 2,3.3,12-13: ⁽¹²⁾ Ta seõ cho soùt laïi giöõa ngöôi moät daân ngheøo heøn vaø beù nhoû; chuùng seõ tìm nöông aån nôi danh ÑÖÙC CHUÙA. ⁽¹³⁾ Soá daân Ít-ra-en coøn soùt laïi seõ khoâng laøm chuyeän taøn aùc baát coâng, cuõng khoâng aên gian noùi doái vaø mieäng löôõi chuùng seõ khoâng coøn phænh gaït. Nhöng chuùng seõ ñöôïc chaên daét vaø nghæ ngôi maø khoâng coøn bò ai laøm cho khieáp sôï.

· 1Cr 1,26-31: ⁽²⁶⁾ Khi anh em ñöôïc Chuùa keâu goïi, thì trong anh em ñaâu coù maáy keû khoân ngoan tröôùc maët ngöôøi ñôøi, ñaâu coù maáy ngöôøi quyeàn theá, maáy ngöôøi quyù phaùi. ⁽²⁷⁾ Song nhöõng gì theá gian cho laø ñieân daïi, thì Thieân Chuùa ñaõ choïn ñeå haï nhuïc nhöõng keû khoân ngoan, vaø nhöõng gì theá gian cho laø yeáu keùm, thì Thieân Chuùa ñaõ choïn ñeå haï nhuïc nhöõng keû huøng maïnh; ⁽²⁸⁾ nhöõng gì theá gian cho laø heøn maït khoâng ñaùng keå, laø khoâng coù, thì Thieân Chuùa ñaõ choïn ñeå huyû dieät nhöõng gì hieän coù, ⁽²⁹⁾ haàu khoâng moät phaøm nhaân naøo daùm töï phuï tröôùc maët Ngöôøi.

· TIN MÖØNG: Mt 5,1-12a

Taùm moái Phuùc (// Lc 6,20-23)
⁽¹⁾ Thaáy ñaùm ñoâng, Ñöùc Gieâ-su leân nuùi. Ngöôøi ngoài xuoáng, caùc moân ñeä ñeán gaàn beân. ⁽²⁾ Ngöôøi môû mieäng daïy hoï raèng: ⁽³⁾ «Phuùc thay ai coù taâm hoàn ngheøo khoù, vì Nöôùc Trôøi laø cuûa hoï. ⁽⁴⁾ Phuùc thay ai hieàn laønh, vì hoï seõ ñöôïc Ñaát Höùa laøm gia nghieäp. ⁽⁵⁾ Phuùc thay ai saàu khoå, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa uûi an. ⁽⁶⁾ Phuùc thay ai khaùt khao neân ngöôøi coâng chính, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa cho thoaû loøng. ⁽⁷⁾ Phuùc thay ai xoùt thöông ngöôøi, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa xoùt thöông. ⁽⁸⁾ Phuùc thay ai coù taâm hoàn trong saïch, vì hoï seõ ñöôïc nhìn thaáy Thieân Chuùa. ⁽⁹⁾ Phuùc thay ai xaây döïng hoaø bình, vì hoï seõ ñöôïc goïi laø con Thieân Chuùa. ⁽¹⁰⁾ Phuùc thay ai bò baùch haïi vì soáng coâng chính, vì Nöôùc Trôøi laø cuûa hoï. ⁽¹¹⁾ Phuùc thay anh em khi vì Thaày maø bò ngöôøi ta sæ vaû, baùch haïi vaø vu khoáng ñuû ñieàu xaáu xa. ⁽¹²⁾ Anh em haõy vui möøng hôùn hôû, vì phaàn thöôûng daønh cho anh em ôû treân trôøi thaät lôùn lao».

Suy nieäm

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Baïn bieát gì veà luaät nhaân quaû? Kinh Thaùnh coù noùi gì veà luaät naøy khoâng? Xin ñöa ra moät vaøi caâu ñieån hình.
2. Coù moät moùn tieàn lôùn, nhöng neáu cöù tieâu hoaøi thì cuõng heát vaø trôû thaønh ngheøo. Baïn coù caùch naøo ñeå tieâu hoaøi khoâng heát, maø laïi coù nhieàu hôn nöõa khoâng?
3. Tinh thaàn chung chung cuûa taùm moái phuùc laø gì? coù theå toùm goïn laïi caû taùm moái aáy trong moät moái duy nhaát khoâng? moái aáy laø gì?

Suy tö gôïi yù:

1. Luaät nhaân quaû

Treân ñôøi, coù moät ñònh luaät phoå bieán maø baát cöù ai, baát cöù toân giaùo hay neàn vaên hoùa naøo cuõng phaûi coâng nhaän, ñoù laø luaät nhaân quaû. Luaät nhaân quaû ñöôïc phaùt bieåu nhö sau: «Baát cöù moät söï vieäc, bieán coá naøo cuõng ñeàu phaûi coù nguyeân nhaân sinh ra noù, vaø chính noù laïi laø nguyeân nhaân phaùt sinh moät haäu quaû naøo ñoù». Coù theå phaùt bieåu moät caùch khaùc nhö: «Khoâng moät söï vieäc hay bieán coá naøo xaûy ra maø khoâng coù nguyeân nhaân, maø khoâng taïo neân moät haäu quaû naøo ñoù». Töông quan giöõa nhaân vaø quaû laø «nhaân naøo quaû naáy»: nhaân xaáu thì quaû xaáu, nhaân toát thì quaû toát.

Trong Tin Möøng, Ñöùc Gieâ-su ñaõ noùi veà ñònh luaät nhaân quaû qua nhöõng caâu nhö: «Heã caây toát thì sinh quaû toát, caây xaáu thì sinh quaû xaáu. Caây toát khoâng theå sinh quaû xaáu, cuõng nhö caây xaáu khoâng theå sinh quaû toát» (Mt 7,17-18), «Taát caû nhöõng ai caàm göôm seõ cheát vì göôm» (Mt 26,52), Cöïu Öôùc cuõng coù nhöõng caâu nhö: «Keû naøo aên nho xanh, keû aáy seõ bò gheâ raêng» (Gr 31,30), «Ñôøi cha aên nho xanh, ñôøi con phaûi eâ raêng» (Ed 18,2). Trong nhöõng caâu naøy, nhaân vaø quaû töông öùng vôùi nhau.

Nhöng Thaùnh Kinh coøn cho bieát giöõa nhaân vaø quaû cuõng coù söï ñoái nghòch nhau: «Ai toân mình leân, seõ bò haï xuoáng; coøn ai haï mình xuoáng, seõ ñöôïc toân leân» (Mt 23,12), hay «Gieo trong ñau thöông seõ gaët giöõa vui möøng; ñi khoùc loùc u saàu seõ veà giöõa muoân lôøi ca» (Tv 126,5-6).

Baøi Tin Möøng hoâm nay laø moät öùng duïng khoân ngoan vaø phong phuù cuûa ñònh luaät nhaân quaû.

2. Taùm moái phuùc thaät

Coù moät soá tieàn, ta coù theå söû duïng noù theo hai caùch caên baûn:

– moät laø laáy chính soá tieàn aáy ñeå mua moùn naøy vaät kia cho ñeán heát. Vaø khi heát thì ta laïi laâm vaøo caûnh tuùng thieáu, khoå sôû. Vì theá, ngöôøi tieâu hoang thì choùng ngheøo hôn ngöôøi bieát tieát kieäm. Nhöng duø moùn tieàn lôùn ñeán ñaâu, duø ta tieâu tieát kieäm hoaëc haø tieän ñeán möùc naøo, thì tieàn tieâu hoaøi cuõng coù luùc heát: «Mieäng aên, nuùi lôû».

– hai laø ñem soá tieàn aáy ra kinh doanh, ñeå tieàn laïi laøm ra tieàn, nhôø vaäy, mình tieâu hoaøi khoâng heát. Nhöng ñem tieàn ra kinh doanh coù nghóa laø phaûi tieâu soá tieàn ñoù vaøo moät vieäc gì ñoù ích lôïi cho ngöôøi khaùc, nhaèm phuïc vuï lôïi ích ngöôøi khaùc chöù khoâng phaûi lôïi ích cuûa mình. Ngöôøi khaùc coù caûm thaáy hoï ñöôïc phuïc vuï toát thì hoï môùi caàn tôùi mình, caàn tôùi moùn haøng mình. Nhö vaäy, mình haønh ñoäng vì lôïi ích cuûa ngöôøi khaùc maø cuoái cuøng mình laïi coù lôïi, vaø caùi lôïi naøy môùi thaät söï laâu beàn. Nhieàu ngöôøi kinh doanh chaúng nhöõng coù tieàn tieâu hoaøi, maø coøn trôû neân giaøu coù toät baäc.

So saùnh hai caùch tieâu tieàn aáy, thì caùch thöù hai khoân ngoan vaø coù lôïi cho mình hôn raát nhieàu. Ñoù chæ laø moät minh hoïa ngheøo naøn daãn chuùng ta vaøo söï khoân ngoan cuûa «taùm moái phuùc» maø Ñöùc Gieâ-su giôùi thieäu cho ta. Hai caùch tieâu tieàn aáy töông öùng vôùi hai caùch soáng: soáng ích kyû vaø soáng yeâu thöông. Soáng ích kyû thì coù lôïi tröôùc maét, nhöng xeùt theo laâu daøi thì raát baát lôïi. Soáng yeâu thöông laø laøm cho ngöôøi khaùc haïnh phuùc, tröôùc maét thì mình bò thieät haïi, ñau khoå; nhöng xeùt theo laâu daøi thì noù ñem laïi haïnh phuùc cho mình gaáp boäi caùch soáng ích kyû. Nhö theá, ta thaáy ích kyû lôïi moät vaø ngaén haïn, coøn vò tha hay yeâu thöông thì lôïi möôøi vaø laâu daøi. Söï laâu daøi naøy khoâng coù nghóa laø cöù phaûi qua ñôøi sau môùi nhaän ñöôïc lôïi ích cuûa noù, maø trong ña soá tröôøng hôïp laø ñöôïc höôûng ôû ngay ñôøi naøy.

a. Moái phuùc caên baûn: soáng ngheøo vì ngöôøi khaùc

Moái phuùc thöù nhaát laø soáng ngheøo vì ngöôøi khaùc. Phaûi soáng ngheøo cho ngöôøi khaùc thì môùi laø phuùc thaät. Coøn soáng ngheøo khoù haàu cho soá tieàn mình ñeå daønh ngaøy caøng nhieàu leân thì ñoù laø haø tieän chöù khoâng phaûi laø soáng ngheøo khoù theo Tin Möøng. Raát nhieàu ngöôøi hieåu laàm veà ñöùc khoù ngheøo. Hoï töôûng hoï coù nhaân ñöùc khoù ngheøo khi hoï tieâu xaøi moät caùch haø tieän, soáng y nhö moät ngöôøi ngheøo. Nhöng soá tieàn ñaùng leõ phaûi chi maø khoâng chi, thay vì giuùp ích cho moät ai ñoù ngheøo hôn thì hoï laïi caát ñi, khieán hoï caøng coù nhieàu tieàn trong kho hay nhaø baêng hôn. Khoù ngheøo nhö theá thì naøo coù giuùp ích gì cho ai? Thaäm chí coøn laøm cho ngöôøi ngheøo ngheøo hôn, vì cuûa caûi taäp trung vaøo kho cuûa nhöõng ngöôøi haø tieän nhö theá.

Caùi ngheøo maø Ñöùc Gieâ-su muoán noùi ñeán, laø ngheøo vì yeâu thöông tha nhaân. Ngheøo vì cho ñi, vì muoán laøm lôïi ích cho ngöôøi khaùc thì caùi ngheøo ñoù môùi goïi laø ñöùc khoù ngheøo. Vì theá, giöõa ñöùc khoù ngheøo vaø ñöùc baùc aùi coù töông quan vôùi nhau. Khoù ngheøo ñeå baùc aùi. Khoù ngheøo laø moät phöông tieän cuï theå ñeå thöïc thi baùc aùi. Khoù ngheøo maø khoâng vì ñöùc aùi thì trôû thaønh haø tieän, laø moät trong baûy moái toäi.

Khoù ngheøo khoâng haún chæ laø do boá thí. Duøng raát nhieàu thì giôø ñeå lao ñoäng tay chaân hay trí oùc haàu phuïc vuï moät nhu caàu naøo ñoù cuûa tha nhaân, cuûa Giaùo Hoäi hay xaõ hoäi thay vì duøng thì giôø ñoù ñeå laøm vieäc khaùc coù kinh teá hôn, thì ñoù chính laø thöïc haønh ñöùc khoù ngheøo, maëc duø trong thöïc teá ngöôøi aáy vaãn coù theå giaøu coù. Coøn ngöôøi ngheøo maø muoán taän duïng heát thì giôø ñeå lo kieám tieàn, khoâng bao giôø muoán hy sinh moät giaây phuùt naøo ñeå laøm vieäc cho ngöôøi khaùc, thì ngöôøi aáy chaúng thöïc hieän ñöùc khoù ngheøo moät chuùt naøo, duø raèng ngöôøi aáy raát ngheøo.

Vaäy coù theå noùi: taâm hoàn khoù ngheøo cuûa Tin Möøng laø taâm hoàn saün saøng chaáp nhaän maát maùt (thì giôø, vaät chaát, söùc löïc, cuûa caûi, söï quan taâm) vì yeâu thöông tha nhaân, ñeå möu haïnh phuùc hay ích lôïi cho hoï. Moät ngöôøi coù tinh thaàn phuïc vuï cao, daùm thaät söï hy sinh cho tha nhaân nhö vaäy chaéc chaén seõ ñöôïc moïi ngöôøi quí troïng, yeâu meán, ñöôïc tín nhieäm, ñöôïc giao cho nhöõng troïng traùch trong xaõ hoäi hay Giaùo Hoäi, neân coù ñòa vò cao, vì theá coù theå coù moät ñôøi soáng ñaày ñuû caû veà tinh thaàn laãn vaät chaát. Moät ngöôøi nhö vaäy thì tình yeâu hay Nöôùc Trôøi ôû ngay trong loøng hoï: tinh thaàn hoï luoân luoân bình an vaø traøn ñaày nieàm vui vì ñaõ laøm cho nhöõng ngöôøi chung quanh ñöôïc haïnh phuùc. Hoï coù theå ñöôïc haïnh phuùc caû ñôøi naøy laãn ñôøi sau.

Ta coù theå hieåu nhöõng moái phuùc khaùc moät caùch töông töï nhö theá.

b. Caû taùm moái phuùc ñeàu laø heä luaän cuûa moät moái phuùc caên baûn

Moái phuùc caên baûn laø soáng vò tha: nghóa laø thaät söï soáng vì Chuùa, vì tha nhaân, saün saøng chòu thieät haïi, maát maùt, ñau khoå vì lôïi ích hay haïnh phuùc cuûa tha nhaân. Nhö ñaõ noùi treân, soáng nhö theá cuõng gioáng nhö ñem tieàn ra ñaàu tö, ñem haït gioáng ra gieo, tuy tröôùc maét laø maát maùt, thieät thoøi, nhöng cuoái cuøng mình laïi gaët haùi nhieàu hôn gaáp boäi.

Taát caû caùc moái phuùc ñeàu coù hai veá: veá thöù nhaát laø nhaân, veá thöù hai laø quaû; veá thöù nhaát laø gieo, veá thöù hai laø gaët; veá thöù nhaát laø mình vì ngöôøi khaùc, veá thöù hai laø ngöôøi khaùc vì mình; veá thöù nhaát laø ñau khoå, veá thöù hai laø haïnh phuùc. Taát caû caùc meänh ñeà trong veá thöù nhaát ñeàu phaûi hieåu ngaàm maáy chöõ naøy: «vì Chuùa, vì tha nhaân», nghóa laø ngheøo vì tha nhaân, hieàn laønh vì tha nhaân, saàu khoå vì tha nhaân, v.v… Neáu khoâng do töï nguyeän vì Chuùa, vì tha nhaân, thì söï ngheøo, söï hieàn laønh, noãi saàu khoå… ta phaûi chòu ñeàu laø tai hoïa chöù khoâng phaûi laø phuùc ñöùc.

c. Chöùng nghieäm:

Kinh nghieäm trong cuoäc ñôøi cho ta thaáy: nhöõng ngöôøi coù taâm hoàn ích kyû, suoát ngaøy chæ nghó tôùi mình, tôùi haïnh phuùc hay ñau khoå cuûa mình, ñeàu laø nhöõng ngöôøi ñau khoå nhaát. Coøn nhöõng ngöôøi coù taâm hoàn vò tha, chæ nghó ñeán ngöôøi khaùc, ñeán haïnh phuùc vaø ñau khoå cuûa ngöôøi khaùc, khoâng coøn thì giôø ñeå nghó ñeán mình, thì nhöõng ngöôøi aáy thöôøng luoân luoân haïnh phuùc, thoaûi maùi trong taâm hoàn, vaø thaønh coâng trong cuoäc ñôøi. Ngöôøi Ki-toâ höõu phaûi taäp cho ñöôïc thoùi quen soáng vì Chuùa, vì tha nhaân, vaø thöôøng xuyeân tìm ñuû moïi caùch ñeå ngöôøi chung quanh mình (vôï choàng, con caùi, ngöôøi thaân, baïn beø) ñöôïc haïnh phuùc. Soáng nhö theá, baûo ñaûm ta seõ ñöôïc haïnh phuùc ngay ñôøi naøy, vaø chaéc chaén caû ñôøi sau nöõa.

Caàu nguyeän