ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Ge 2,12-18: ⁽¹²⁾ Haõy heát loøng trôû veà vôùi Ta, haõy aên chay, khoùc loùc, vaø thoáng thieát than van. ⁽¹³⁾ Ñöøng xeù aùo, nhöng haõy xeù loøng. Haõy trôû veà cuøng Ñöùc Chuùa laø Thieân Chuùa cuûa anh em, bôûi vì Ngöôøi töø bi vaø nhaân haäu, chaäm giaän vaø giaøu tình thöông.

· 2Cr 5,20–6,2: ⁽²⁰⁾ Nhaân danh Ñöùc Kitoâ, chuùng toâi naøi xin anh em haõy laøm hoaø vôùi Thieân Chuùa. ⁽²¹⁾ Ñaáng chaúng heà bieát toäi laø gì, thì Thieân Chuùa ñaõ bieán Ngöôøi thaønh hieän thaân cuûa toäi loãi vì chuùng ta, ñeå laøm cho chuùng ta neân coâng chính trong Ngöôøi.  

· TIN MÖØNG: Mt 6,1-6.16-18

Boá thí caùch kín ñaùo

⁽¹⁾ Khi laøm vieäc laønh phuùc ñöùc, anh em phaûi coi chöøng, chôù coù phoâ tröông cho thieân haï thaáy. Baèng khoâng, anh em seõ chaúng ñöôïc Cha cuûa anh em, Ñaáng ngöï treân trôøi, ban thöôûng. ⁽²⁾ Vaäy khi boá thí, ñöøng coù khua chieâng ñaùnh troáng, nhö boïn ñaïo ñöùc giaû thöôøng bieåu dieãn trong hoäi ñöôøng vaø ngoaøi phoá xaù, coát ñeå ngöôøi ta khen. Thaày baûo thaät anh em, chuùng ñaõ ñöôïc phaàn thöôûng roài. ⁽³⁾ Coøn anh, khi boá thí, ñöøng cho tay traùi bieát vieäc tay phaûi laøm, ⁽⁴⁾ ñeå vieäc anh boá thí ñöôïc kín ñaùo. Vaø Cha cuûa anh, Ñaáng thaáu suoát nhöõng gì kín ñaùo, seõ traû laïi cho anh.

Caàu nguyeän nôi kín ñaùo

⁽⁵⁾ Vaø khi caàu nguyeän, anh em ñöøng laøm nhö boïn ñaïo ñöùc giaû: chuùng thích ñöùng caàu nguyeän trong caùc hoäi ñöôøng, hoaëc ngoaøi caùc ngaõ ba ngaõ tö, cho ngöôøi ta thaáy. Thaày baûo thaät anh em: chuùng ñaõ ñöôïc phaàn thöôûng roài. ⁽⁶⁾ Coøn anh, khi caàu nguyeän, haõy vaøo phoøng, ñoùng cöûa laïi, vaø caàu nguyeän cuøng Cha cuûa anh, Ñaáng hieän dieän nôi kín ñaùo. Vaø Cha cuûa anh, Ñaáng thaáu suoát nhöõng gì kín ñaùo, seõ traû laïi cho anh.

AÊn chay caùch kín ñaùo

⁽¹⁶⁾ Coøn khi aên chay, anh em chôù laøm boä raàu ró nhö boïn ñaïo ñöùc giaû: chuùng laøm cho ra veû thieåu naõo, ñeå thieân haï thaáy laø chuùng aên chay. Thaày baûo thaät anh em, chuùng ñaõ ñöôïc phaàn thöôûng roài. ⁽¹⁷⁾ Coøn anh, khi aên chay, neân röûa maët cho saïch, chaûi ñaàu cho thôm, ⁽¹⁸⁾ ñeå khoâng ai thaáy laø anh aên chay ngoaïi tröø Cha cuûa anh, Ñaáng hieän dieän nôi kín ñaùo. Vaø Cha cuûa anh, Ñaáng thaáu suoát nhöõng gì kín ñaùo, seõ traû laïi cho anh.

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Muïc ñích cuûa vieäc aên chay laø gì? Ñieàu gì laøm cho vieäc aên chay trôû neân coù giaù trò tröôùc Thieân Chuùa? AÊn chay theo quan nieäm cuûa ngoân söù Isaia laø gì?
2. AÊn chay chæ vì luaät Giaùo Hoäi buoäc, khoâng vì moät muïc ñích cao thöôïng naøo khaùc, thì coù ñeïp loøng Chuùa vaø ích lôïi cho vieäc neân thaùnh khoâng?
3. Soá tieàn hay thöùc aên dö ra do vieäc aên chay neân duøng vaøo vieäc gì? Neân caát vaøo tuû ñeå mình söû duïng sau naøy, hay neân ñem phuïc vuï tha nhaân?

Suy tö gôïi yù:

Theo lòch Phuïng Vuï cuûa Giaùo Hoäi, Thöù Tö Leã Tro laø ngaøy ñaàu tieân cuûa Muøa Chay. Muøa Chay keùo daøi khoaûng 5 tuaàn leã, trong ñoù toaøn Giaùo Hoäi thöïc hieän ñôøi soáng chay tònh, saùm hoái, chuaån bò taâm hoàn ñoùn möøng Chuùa soáng laïi. Vaán ñeà phaûi ñaët ra vaø suy nghó laø: phaûi aên chay theá naøo cho ñuùng tinh thaàn Kitoâ giaùo, ñuùng tinh thaàn cuûa Thaùnh Kinh.

1. Vieäc aên chay trong Thaùnh Kinh

Trong Thaùnh Kinh, ta thaáy caùc tín ñoà aên chay laø ñeå thôø phöôïng Thieân Chuùa (x. Ds 29,7; Cv 13,2), laøm ñeïp loøng Thieân Chuùa (x. Tl 20,26; Gñt 8,6), nhö moät vieäc ñaïo ñöùc, moät nghi thöùc toân giaùo (x. Mc 2,18; Lc 2,37; Lc 18,12), ñeå ñöôïc nhaäm lôøi khi caàu nguyeän (x. 2Sm 12,16-22; 2Sb 20,3; Er 8,21; Gñt 4,9; Et 4,16; 9,31; 1Mcb 3,47; 2Mcb 13,12; Tv 35,13; Br 1,5; Ñn 9,3; Cv 13,3; 14,23), ñi keøm vôùi caàu nguyeän ñeå tröø quæ (x. Mt 17,21), ñeå toû loøng aên naên, saùm hoái (x. 1Sm 7,6; 1V 21,27; Nkm 9,1; Gn 3,5), ñeå ñeàn toäi, xin Thieân Chuùa tha toäi (x. Lv 23,27; Hc 34,26; Ñn 10,2; Hc 34,26; Ñn 10,2), vaø ñi keøm vôùi than khoùc ñeå toû loøng buoàn baõ, thöông tieác, lo sôï (x. 2Sm 1,12; 1Sb 10,12; Nkm 1,4; Et 4,3). Ñöùc Gieâsu ñaõ aên chay 40 ñeâm ngaøy ñeå chuaån bò söù maïng loan baùo Tin Möøng.

Rieâng ngoân söù Isaia quan nieäm aên chay theo moät yù nghóa hoaøn toaøn môùi, vôùi muïc ñích ñaày tính vò tha laø thöïc hieän coâng lyù vaø tình thöông (x. Is 58,6-7). OÂng cho raèng caùch aên chay aáy raát ñeïp loøng Thieân Chuùa: «Caùch aên chay maø Ta öa thích chaúng phaûi laø theá naøy sao: môû xieàng xích baïo taøn, thaùo goâng cuøm troùi buoäc, traû töï do cho ngöôøi bò aùp böùc, ñaäp tan moïi goâng cuøm? Chaúng phaûi laø chia côm cho ngöôøi ñoùi, röôùc vaøo nhaø nhöõng ngöôøi ngheøo khoâng nôi truù nguï; thaáy ai mình traàn thì cho aùo che thaân, khoâng ngoaûnh maët laøm ngô tröôùc ngöôøi anh em coát nhuïc» (Is 58,6-7). Vaäy, theo Isaia, aên chay ñuùng nghóa chính laø thöïc hieän coâng baèng xaõ hoäi, laø toû tình yeâu thöông vôùi ngöôøi chung quanh baèng nhöõng haønh ñoäng cuï theå.

2. Muïc ñích cuûa vieäc aên chay

Nhö vaäy, muïc ñích cuûa vieäc aên chay coù theå laø:

– Thôø phöôïng Thieân Chuùa, laøm ñeïp loøng Thieân Chuùa: coi vieäc nhòn ñoùi nhö moät cuûa leã hy sinh daâng leân Thieân Chuùa.
– Hoã trôï cho vieäc caàu nguyeän: lôøi caàu nguyeän ñi keøm vôùi aên chay seõ trôû neân höõu hieäu hôn, ñaëc bieät khi tröø quæ.
– AÊn naên saùm hoái, ñeàn buø toäi loãi: vieäc aên chay ñöôïc coi nhö moät hình phaït töï yù ñeå ñeàn boài nhöõng laàm loãi mình hoaëc thay cho ngöôøi khaùc.
– Thaùnh hoùa baûn thaân: giuùp luyeän taäp ñöùc töï chuû, soáng ñôn giaûn, sieâu thoaùt… laø nhöõng ñöùc tính raát caàn thieát cho vieäc neân thaùnh.
-  Ñi ñoâi vôùi caàu nguyeän ñeå chuaån bò moät coâng vieäc heä troïng, moät giai ñoaïn môùi trong cuoäc ñôøi.
– Thöïc hieän tình yeâu ñoái vôùi tha nhaân: chaáp nhaän soáng kham khoå, thieáu thoán ñeå coù phöông tieän giuùp ñôõ ngöôøi ngheøo, nhöõng ngöôøi caàn ñöôïc giuùp ñôõ; giaûm bôùt tính vò kyû, taäp soáng yeâu thöông, vò tha, taäp hy sinh cho tha nhaân. Ñaây laø moät yù höôùng toái caàn thieát cho vieäc neân thaùnh.

3. Caàn aên chay vôùi muïc ñích cao thöôïng

Baøi Tin Möøng cho thaáy nhöõng ngöôøi aên chay, hay laøm baát kyø moät haønh ñoäng toát naøo vôùi muïc ñích ñeå ñöôïc ngöôøi ñôøi khen ngôïi, ca tuïng, thì vieäc aáy seõ khoâng coù giaù trò tröôùc maët Thieân Chuùa. Ngaøi khoâng aân thöôûng cho nhöõng haønh ñoäng aáy, vì hoï «ñaõ ñöôïc phaàn thöôûng roài». Ñeå vieäc aên chay hay baát kyø haønh ñoäng toát naøo coù giaù trò tröôùc maët Thieân Chuùa, thì vieäc tieân quyeát laø phaûi laøm vieäc aáy vôùi ñoäng löïc yeâu thöông, nghóa laø vôùi muïc ñích cuoái cuøng laø phuïng söï Thieân Chuùa, thaùnh hoùa baûn thaân, hay phuïc vuï tha nhaân, nghóa laø phaûi aên chay vôùi nhöõng muïc ñích ñaõ keå treân. Thaät vaäy, thaùnh Phao-loâ noùi: «Giaû nhö toâi coù ñem heát gia taøi cô nghieäp maø boá thí, hay noäp caû thaân xaùc toâi ñeå chòu thieâu ñoát, maø khoâng coù tình yeâu, thì cuõng chaúng ích gì cho toâi» (1Cr 13,3).

Theo tinh thaàn caâu Kinh Thaùnh naøy, neáu toâi aên chay, haõm mình, thaäm chí laøm aân laøm phuùc, boá thí cho ngöôøi khaùc, khoâng phaûi vì tình yeâu thöông, maø vì moät ñoäng löïc naøo khaùc, nhö ñeå ñöôïc tieáng khen laø ngoan ñaïo, hay chæ ñeå chu toaøn luaät Giaùo Hoäi moät caùch noâ leä, sôï seät (nghóa laø moät caùch mieãn cöôõng, khoâng laøm thì sôï bò Chuùa phaït), ñeå khoâng bò ai cheâ mình laø khoâ ñaïo, laø thieáu ñaïo ñöùc, v.v… thì vieäc aên chay ñoù chaúng maáy ñeïp loøng Thieân Chuùa, chaúng coù giaù trò laém tröôùc Thieân Chuùa.

Thaät vaäy, nhieàu Kitoâ höõu aên chay chæ vì luaät buoäc, neân vieäc aên chay cuûa hoï chæ hoaøn toaøn laø hình thöùc. Ngaøy thöù ba tröôùc ñoù vaø thöù naêm sau ñoù, hoï aên cho thaät nhieàu, thaät ngon, thaät boå, ñeå buø cho vieäc nhòn aên ngaøy thöù tö. Vì theá, thöù ba ñoù goïi laø «thöù ba beùo» (mardi gras). Vieäc aên buø tröôùc vaø sau thöù tö leã tro khieán cho löôïng thöïc phaåm vaø chaát boå aên trong ba ngaøy ñoù coøn cao hôn ba ngaøy bình thöôøng khaùc coäng laïi.

Neáu aên chay chæ vì luaät Giaùo Hoäi buoäc phaûi aên chay, thì nhö theá laø aên chay vì leà luaät chöù khoâng phaûi vì tình yeâu. Ñieàu ñoù khoâng laøm cho ta neân coâng chính tröôùc maët Thieân Chuùa chuùt naøo. Thaùnh Phao-loâ vieát: «Anh em maø tìm söï coâng chính trong Leà Luaät, laø anh em ñoaïn tuyeät vôùi Ñöùc Kitoâ vaø maát heát aân suûng» (Gl 5,4). Neáu aên chay chæ vì Giaùo Hoäi buoäc phaûi aên chay, thì ta seõ chæ aên chay moät caùch hình thöùc, laáy leä, khoâng coù noäi dung tinh thaàn. Vieäc ñi daâng leã caùc ngaøy Chuùa Nhaät cuõng vaäy: neáu chæ ñi leã ñeå khoûi loãi luaät Giaùo Hoäi, ñeå khoûi maéc toäi troïng, chöù chaúng phaûi ñi vì yeâu meán Thieân Chuùa, thì giaù trò vieäc ñi leã aáy tröôùc maët Thieân Chuùa thaät laø ít!

4. AÊn chay ñeå coù phöông tieän phuïc vuï Thieân Chuùa vaø tha nhaân

AÊn chay, theo nghóa ñen, chính laø töï nguyeän nhòn aên hoaøn toaøn hay aên ít hôn bình thöôøng. AÊn chay, theo nghóa roäng hôn, khoâng chæ laø töï nguyeän nhòn aên, maø coøn laø töï nguyeän nhòn tieâu xaøi aên maëc, chaáp nhaän soáng kham khoå hôn, thieáu thoán hôn. Nhö theá vieäc aên chay seõ khieán ta dö ra moät chuùt tieàn hay chuùt thöùc aên. Chuùt tieàn hay thöùc aên dö ra aáy neân duøng laøm gì? Neáu ta laïi caát tieàn hay thöùc aên aáy vaøo tuû ñeå mai moát ñem ra duøng, thì vieäc aên chay aáy coù ích lôïi cho ai ñaâu! AÊn chay nhö theá thì chaúng phaûi vì yeâu thöông chuùt naøo! AÊn chay nhö theá coù khaùc naøo moät haønh vi tieát kieäm hay haø tieän? Soá tieàn hay thöùc aên tieát kieäm ñöôïc do aên chay caàn ñöôïc daønh ñeå lo vieäc Chuùa, vieäc Giaùo Hoäi (nhö truyeàn giaùo, naâng ñôõ ñôøi soáng caùc giaùo lyù vieân, nhöõng ngöôøi tình nguyeän khoâng coâng phuïc vuï nhaø thôø…), ñeå xaây döïng xaõ hoäi (laäp caùc beänh vieän, tröôøng hoïc, cô sôû töø thieän…) hay cho vieäc giuùp ñôõ tha nhaân (nhöõng ngöôøi ngheøo khoå, beänh taät, taøn taät…). Coù nhö theá, vieäc aên chay môùi coù yù nghóa baùc aùi, yeâu thöông, vaø nhôø vaäy trôû neân giaù trò hôn tröôùc Thieân Chuùa.

Thieát töôûng trong thôøi ñaïi chuùng ta – con ngöôøi trôû neân raát gaàn nhau nhôø nhöõng phöông tieän giao thoâng vaø truyeàn thoâng heát söùc taân tieán – vieäc aên chay phaûi mang chieàu kích xaõ hoäi vaø Giaùo Hoäi hôn bao giôø heát. Noùi caùch khaùc, vieäc aên chay phaûi nhaèm xaây döïng Nöôùc Trôøi ôû traàn gian naøy, nghóa laø phaûi bieán vieäc aên chay thaønh moät phong caùch soáng nhaèm xaây döïng xaõ hoäi hay Giaùo Hoäi ngaøy caøng toát ñeïp hôn, caøng coù nhieàu coâng lyù vaø tình thöông hôn.

Caàu nguyeän

Laïy Cha, ngaøy nay Giaùo Hoäi chæ buoäc caùc tín ñoà Coâng giaùo aên chay moãi naêm 2 laàn maø thoâi. Ñieàu aáy thaät höõu lyù vì aên chay phaûi mang tính töï nguyeän chöù khoâng theå eùp buoäc ñöôïc. Nhöng chaéc chaén Cha muoán chuùng con aên chay nhieàu hôn, thaäm chí vieäc aên chay – hieåu theo nghóa bôùt aên bôùt tieâu ñeå coù nhieàu phöông tieän yeâu thöông, phuïc vuï, giuùp ñôõ tha nhaân moät caùch cuï theå hôn – phaûi trôû thaønh moät thoùi quen, moät phong caùch soáng cuûa chuùng con. Xin giuùp chuùng con ñuû quaûng ñaïi ñeå thöïc hieän ñieàu aáy.

JK