(2) Saùu ngaøy sau, Ñöùc Gieâ-su ñem caùc oâng Pheâ-roâ, Gia-coâ-beâ vaø Gio-an ñi theo mình. Ngöôøi ñöa caùc oâng ñi rieâng ra moät choã, chæ mình caùc oâng thoâi, tôùi moät ngoïn nuùi cao. Roài Ngöôøi bieán ñoåi hình daïng tröôùc maét caùc oâng. ⁽³⁾ Y phuïc Ngöôøi trôû neân röïc rôõ, traéng tinh, khoâng coù thôï naøo ôû traàn gian giaët traéng ñöôïc nhö vaäy. ⁽⁴⁾ Vaø ba moân ñeä thaáy oâng EÂ-li-a cuøng oâng Moâ-seâ hieän ra ñaøm ñaïo vôùi Ñöùc Gieâ-su. ⁽⁵⁾ Baáy giôø, oâng Pheâ-roâ thöa vôùi Ñöùc Gieâ-su raèng : «Thöa Thaày, chuùng con ôû ñaây, thaät laø hay ! Chuùng con xin döïng ba caùi leàu, moät cho Thaày, moät cho oâng Moâ-seâ, vaø moät cho oâng EÂ-li-a». ⁽⁶⁾ Thöïc ra, oâng khoâng bieát phaûi noùi gì, vì caùc oâng kinh hoaøng. ⁽⁷⁾ Boãng coù moät ñaùm maây bao phuû caùc oâng. Vaø töø ñaùm maây, coù tieáng phaùn raèng : «Ñaây laø Con Ta yeâu daáu, haõy vaâng nghe lôøi Ngöôøi». ⁽⁸⁾ Caùc oâng chôït nhìn quanh, thì khoâng thaáy ai nöõa, chæ coøn Ñöùc Gieâ-su vôùi caùc oâng maø thoâi. ⁽⁹⁾ ÔÛ treân nuùi xuoáng, Ñöùc Gieâ-su truyeàn cho caùc oâng khoâng ñöôïc keå laïi cho ai nghe nhöõng ñieàu vöøa thaáy, tröôùc khi Con Ngöôøi töø coõi cheát soáng laïi. ⁽¹⁰⁾ Caùc oâng tuaân leänh ñoù, nhöng vaãn baøn hoûi nhau xem caâu «töø coõi cheát soáng laïi» nghóa laø gì.

Caâu hoûi gôïi yù :

1. Ñieàu caùc toâng ñoà thaáy nôi Ñöùc Gieâ-su khi Ngaøi hieån dung treân nuùi khaùc vôùi ñieàu caùc oâng thaáy nôi Ngaøi haèng ngaøy ôû choã naøo? Tröôøng hôïp naøo caùc oâng thaáy ñöôïc baûn chaát cuûa Ngaøi?
2. Chuùng ta caàn haønh xöû vôùi moïi ngöôøi ñuùng theo baûn chaát con ngöôøi hoï, hay theo nhöõng gì chuùng ta thaáy ôû beân ngoaøi? Baûn chaát ñích thöïc vaø saâu xa nhaát cuûa moãi ngöôøi laø gì?
3. Baûn chaát ñích thöïc cuûa moïi ngöôøi chung quanh ta – laø hình aûnh vaø laø con caùi Thieân Chuùa – coù hieän ra tröôùc con maét ñöùc tin cuûa ta khoâng? Ta thöôøng haønh xöû theo con maét ñöùc tin hay theo con maét xaùc thòt?

1. Baûn chaát vaø hieän töôïng

Khi cöùu xeùt moät söï vaät, duø lôùn hay nhoû, taâm hay vaät, tröøu töôïng hay cuï theå… baát cöù trieát lyù naøo, ñoâng phöông cuõng nhö taây phöông, ñeàu noùi ñeán vaø phaân bieät hai phaïm truø caên baûn naøy: baûn chaát vaø hieän töôïng.

– Hieän töôïng: laø nhöõng gì hieän ra tröôùc maét moïi ngöôøi, thaáy ñöôïc deã daøng, vaø thöôøng thay ñoåi, nay theá naøy mai theá khaùc. Chaúng haïn, ñoái vôùi moät ngöôøi, thì hieän töôïng laø nhöõng gì lieân quan ñeán hình daïng (khuoân maët, chieàu cao, veû ñeïp, maàu da), khaû naêng (trình ñoä vaên hoùa, ngheà nghieäp, chuyeân moân, taøi ngheä), tính neát (quan nieäm, tö töôûng, thoùi quen, caùc khuynh höôùng), sôû höõu (söï giaøu ngheøo, cuûa caûi, nhaø cöûa), v.v…

– Baûn chaát: laø caùi saâu thaúm beân trong, khieán cho moät vaät laø chính noù, chæ thaáy ñöôïc baèng trí tueä, vaø töông ñoái khoâng thay ñoåi.

2. Khi Ñöùc Gieâ-su hieån dung, caùc toâng ñoà thaáy ñöôïc baûn chaát cuûa Ngaøi

Khi soáng vôùi Ñöùc Gieâ-su, caùc toâng ñoà chæ thaáy ñöôïc nhöõng hieän töôïng beân ngoaøi cuûa Thaày mình: thaân xaùc, thoùi quen, lôøi noùi, vieäc laøm, vôùi nhöõng lôøi giaûng daïy, nhöõng pheùp laï, v.v… Töø ñoù caùc oâng döï ñoaùn veà baûn chaát cuûa Thaày mình: tröôùc heát Ngaøi laø moät Thaày Ñaïo vì Ngaøi daïy veà ñaïo lyù, toân giaùo; keá ñeán Ngaøi laø ngöôøi ñöôïc Thieân Chuùa sai ñeán, laø ngöôøi cuûa Thieân Chuùa, vì Ngaøi coù theå nhaân danh Thieân Chuùa maø laøm pheùp laï, chöõa beänh, tröø quæ… Söï hieåu bieát cuûa caùc oâng veà baûn chaát cuûa Ngaøi chæ laø döï ñoaùn, caên cöù treân nhöõng hieän töôïng maø caùc oâng thaáy ñöôïc, tuy ñuùng, nhöng chöa phaûi laø baûn chaát ñích thöïc vaø saâu xa cuûa Ngaøi.

Nhöng vaøo thôøi ñieåm cuûa baøi Tin Möøng naøy, caùc oâng ñöôïc nhìn thaáy nhaõn tieàn baûn chaát cuûa Thaày mình qua nhöõng hình aûnh mang tính bieåu töôïng dieãn ra tröôùc maét caùc oâng. Ngaøi ñöùng giöõa Moâ-seâ vaø EÂ-li-a, laø hai nhaân vaät vó ñaïi tieâu bieåu cho Leà Luaät vaø caùc ngoân söù, laø hai thöïc taïi neàn taûng cuûa toân giaùo Do Thaùi. Ñöùng giöõa hai oâng, ñieàu ñoù coù nghóa laø Ngaøi lôùn hôn hai oâng. Toaøn caûnh – vôùi y phuïc röïc rôõ, maây traéng bao phuû – bieåu töôïng cho söï vinh quang cuøng toät cuûa Ngaøi. Caâu noùi töø trong ñaùm maây phaùn xuoáng cho caùc oâng bieát roõ baûn chaát ñích thöïc cuûa Ngaøi: «Ñaây laø Con Ta yeâu daáu, haõy vaâng nghe lôøi Ngöôøi». Vaäy thì Ngaøi chính laø Con Thieân Chuùa. Ñieàu caùc oâng thaáy baèng maét, nghe baèng tai veà Thaày mình hoâm nay laø baûn chaát ñích thöïc cuûa Ngaøi, khaùc vôùi bình thöôøng caùc oâng chæ thaáy nhöõng hieän töôïng beân ngoaøi cuûa Ngaøi.

3. Chuùng ta caàn thaáy ñöôïc baûn chaát cuûa mình vaø tha nhaân

Trong ñôøi soáng, chuùng ta chæ nhìn thaáy ñöôïc nhöõng hieän töôïng beân ngoaøi cuûa söï vaät, cuûa ngöôøi naøy ngöôøi noï. Vaø qua nhöõng hieän töôïng aáy, taâm trí ta tìm kieám, khaùm phaù ra baûn chaát cuûa söï vaät, cuûa con ngöôøi. Tuy nhieân, neáu chæ caên cöù vaøo nhöõng hieän töôïng beân ngoaøi, söï phaùn ñoaùn cuûa ta veà baûn chaát cuûa söï vaät hay cuûa con ngöôøi coù theå sai laàm. Thaáy ñöôïc baûn chaát ñích thöïc cuûa ngöôøi, vieäc, vaán ñeà ta gaëp trong cuoäc ñôøi laø ñieàu heát söùc quan troïng ñeå chuùng ta haønh xöû ñuùng, thích hôïp.

Trong ñôøi soáng, raát nhieàu khi chuùng ta ñoái xöû vôùi ngöôøi khaùc, theo nhöõng hieän töôïng maø ta thaáy ñöôïc nôi hoï, chöù khoâng theo baûn chaát ñích thöïc cuûa hoï. Hieän töôïng laø caùi coù theå thay ñoåi, nay coøn mai maát, nay theá naøy mai theá khaùc: nhö cuûa caûi, taøi naêng, quyeàn löïc… Thaät vaäy, nhieàu ngöôøi hoâm tröôùc coøn giaøu nöùt khoá ñoå vaùch, hoâm sau bieán thaønh traéng tay. Nhieàu ngöôøi khi gaëp laïi sau nhieàu naêm xa caùch, ta khoâng ngôø ñöôïc tính tình cuûa hoï ñaõ ñoåi traéng thay ñen quaù nhanh choùng vaø saâu xa… Noùi cuï theå hôn, nhieàu khi caùch chuùng ta ñoái xöû vôùi tha nhaân tuøy thuoäc vaøo söï giaøu ngheøo, vaøo quyeàn löïc, vaøo tính neát cuûa hoï… Chuùng ta khoâng nhìn vaøo baûn chaát ñích thöïc cuûa hoï vaø ñoái xöû theo baûn chaát aáy.

4. Baûn chaát ñích thöïc cuûa con ngöôøi: laø hình aûnh vaø laø con caùi cuûa Thieân Chuùa, ñöôïc döïng neân gioáng nhö Ngaøi

Söï hieån dung cuûa Ñöùc Gieâ-su cho caùc toâng ñoà vaø cho caû chuùng ta thaáy baûn chaát ñích thöïc cuûa Ngaøi. Kinh Thaùnh, hay ñöùc tin, cho ta bieát baûn chaát ñích thöïc vaø saâu xa nhaát cuûa ta vaø cuûa nhöõng ngöôøi maø ta gaëp trong cuoäc ñôøi. Hoï vaø ta ñeàu ñöôïc Thieân Chuùa taïo döïng «theo hình aûnh cuûa Ngaøi» (St 1,27; 9,6; Ep 4,24), «gioáng nhö Ngaøi» (St 1,26; 5,1), ñeå trôû thaønh «con caùi Ngaøi» (Lc 20,36; Ga 11,52; Rm 8,14.16.21; Gl 3,26; 1Ga 3,1.2.10). Hoï vaø ta ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa «ban taëng moät ñieàu raát quyù baùu vaø troïng ñaïi» laø «ñöôïc thoâng phaàn baûn tính cuûa Ngaøi» (2Pr 1,4). Maø baûn tính cuûa Ngaøi laø thaàn linh, neân khi «ñöôïc thoâng phaàn baûn tính cuûa Ngaøi», moät caùch naøo ñoù, hoï vaø ta cuõng mang baûn tính thaàn linh nôi baûn chaát mình (x. Tv 82,6; Ga 10,35). Ñöùc tin Ki-toâ giaùo cho chuùng ta thaáy phaåm giaù noäi taïi cuûa con ngöôøi thaät heát söùc cao caû. Neáu nhìn baèng con maét ñöùc tin, vaø thaät söï haønh xöû ñuùng theo nhöõng gì ñöùc tin ñoøi hoûi, chuùng ta seõ phaûi coi troïng chính baûn thaân mình vaø moïi ngöôøi chung quanh ta bieát bao!

Coi troïng baûn thaân ñoøi buoäc ta phaûi soáng thaùnh thieän, toát laønh, cao thöôïng xöùng vôùi baûn chaát cao quí cuûa mình. Soáng heøn haï, toäi loãi khoâng chæ laø töï khinh reû baûn thaân mình, maø coøn gioáng nhö laøm dô baån hay chaø ñaïp hình aûnh cuûa Thieân Chuùa. Moät caùch naøo ñoù, ñoù laø vuõ nhuïc Thieân Chuùa. Töông töï nhö con cuûa moät oâng vua maø soáng moät caùch heøn haï, nhuïc nhaõ, maát phaåm giaù, ñieàu naøy laøm maát maët nhaø vua, laøm nhaø vua phaûi xaáu hoå tröôùc maët thaàn daân.

Coi troïng moïi ngöôøi ñoøi buoäc chuùng ta phaûi cö xöû vôùi hoï ñuùng vôùi baûn chaát cao quí cuûa hoï. Baát cöù ai, heã ñaõ laø ngöôøi thì ta ñeàu phaûi coi troïng, cho duø ngöôøi ñoù hieän ra theá naøo trong theá giôùi hieän töôïng: ngheøo naøn, dô baån, heøn haï, xaáu xa, toäi loãi, hay coù nhöõng haønh vi bæ oåi, ñaùng khinh… Duø hoï theá naøo, heã ñaõ laø ngöôøi, thì hoï ñaùng kính troïng, chính vì baûn chaát cuûa con ngöôøi raát cao troïng. Luaät phaùp caùc nöôùc noùi chung ñeàu cho vieäc coá yù gieát ngöôøi laø moät toäi naëng, ñaùng chòu hình phaït naëng nhaát, cho duø ngöôøi bò gieát laø ngöôøi coù nhöõng haønh vi heøn maït hay toäi loãi ñeán ñaâu. Ñieàu ñoù cho thaáy luaät phaùp caùc nöôùc ñaõ nhìn nhaän phaåm giaù cao quí cuûa con ngöôøi, baát chaáp con ngöôøi theá naøo.

Laø ngöôøi Ki-toâ höõu, ñuùng ra ta phaûi luoân luoân thaáy moïi ngöôøi ñeàu «hieån dung» tröôùc con maét ñöùc tin cuûa mình, nghóa laø ta phaûi thaáy ñöôïc baûn chaát ñích thöïc raát cao quí cuûa moïi ngöôøi. Neáu ta thaät söï toân troïng vaø yeâu meán Thieân Chuùa, thì taát nhieân ta phaûi toân troïng vaø yeâu meán con caùi cuûa Ngaøi, hình aûnh cuûa Ngaøi, laø nhöõng con ngöôøi cuï theå chung quanh ta. Thieân Chuùa thì voâ hình, nhöng hieän thaân cuûa Ngaøi thì raát höõu hình beân caïnh ta, chung quanh ta. Neáu ta khoâng toân troïng vaø yeâu meán nhöõng hieän thaân cuï theå aáy cuûa Ngaøi, thì söï toân troïng vaø yeâu meán Ngaøi nôi ta chæ laø moät aûo töôûng. Thaùnh Gio-an noùi: «Neáu ai noùi : "Toâi yeâu meán Thieân Chuùa" maø laïi gheùt anh em mình, ngöôøi aáy laø keû noùi doái; vì ai khoâng yeâu thöông ngöôøi anh em maø hoï troâng thaáy, thì khoâng theå yeâu meán Thieân Chuùa maø hoï khoâng troâng thaáy» (1Ga 4,20).

Caàu nguyeän

Laïy Cha, vieäc Ñöùc Gieâ-su hieån dung tröôùc maét caùc toâng ñoà khieán caùc oâng nhìn thaáy baûn chaát ñích thöïc vaø cao troïng cuûa Ngaøi laø Con Thieân Chuùa. Neáu con maét ñöùc tin cuûa con coøn trong saùng, tinh nhueä, aét con cuõng thaáy moïi ngöôøi chung quanh con «hieån dung» tröôùc maét con vôùi baûn chaát raát cao troïng cuûa hoï: laø hình aûnh vaø laø con caùi cuûa Cha. Xin cho con bieát bieåu loä loøng yeâu meán vaø toân troïng Cha moät caùch cuï theå qua vieäc yeâu thöông vaø quí meán nhöõng ngöôøi ñang soáng chung quanh con, baát chaáp hoï laø ngöôøi theá naøo.

JK