CHUÙA NHAÄT V MUØA CHAY
ÑAÕ ÑEÁN GIÔØ CON NGÖÔØI ÑÖÔÏC TOÂN VINH

NGUYEÃN HOÏC TAÄP

Phuùc AÂm cuûa Thaùnh Gioan ñöôïc vieát ra ñeå noùi leân xaùc tín vaø chöùng minh Chuùa Gieâsu laø Thieân Chuùa va ø chöùng minh raèng ôn cöùu roåi cuûa chuùng ta ñöôïc chính Thieân Chuùa, do loøng yeâu thöông nhaân khoâng cuûa Ngaøi, ñöùng ra thöïc hieän trong lòch söû nhaân loaïi cuûa chuùng ta.

Ñoù laø ñieàu maø Thaùnh Gioan ñaõ xaùc nhaän ngay ôû Lôøi Töïa ( Jn 1, 1-18) cuûa Phuùc AÂm Ngaøi vaø Ngaøi khoâng ngöøng laäp laïi moãi khi coù cô hoäi trong suoát caùc trang Phuùc AÂm:
" Töø nguyeân thuyû vaãn coù Ngoâi Lôøi, Ngoâi Lôøi vaãn ôû nôi Thieân Chuùa vaø Ngoâi Lôøi laø Thieân Chuùa" ( Jn 1, 1).
" Ngoâi Lôøi laø aùnh saùng thaät, aùnh saùng ñaõ ñeán theá gian vaø chieáu soi cho moïi ngöôøi. Ngöôøi ôû giöõa theá gian vaø theá gian nhôø Ngöôøi maø coù…Coøn nhöõng ai tieáp nhaän Ngöôøi, töùc laø nhöõng ai tin vaøo danh Ngöôøi, Ngöôøi cho hoï quyeàn ñöôïc trôû neân con Thieân Chuùa" ( Jn 1, 9-10.12).
" Ngoâi Lôøi ñaõ trôû neân ngöôøi phaøm vaø cö nguï giöõa chuùng ta. Chuùng toâi ñaõ ñöôïc nhìn thaáy vinh quang cuûa Ngöôøi, vinh quang maø Chuùa Cha ban cho Ngöôøi, laø Con Moät ñaày traøn aân suûng vaø chaân lyù" ( Jn 1, 14).
" Thieân Chuùa chöa bao giôø ai thaáy caû; nhöng Con Moät voán laø Thieân Chuùa vaø laø Ñaáng haèng ôû nôi cung loøng Chuùa Cha, chính Ngöôøi ñaõ toû cho chuùng ta bieát" ( Jn 1, 18).

Trong Lôøi Töïa vöøa ñöôïc trích daãn moät ít ñoaïn, nhöõng töø ngöõ quan troïng maø Thaùnh Gioan duøng ñeå chöùng minh Chuùa Gieâsu laø Thieân Chuùa vaø laø Ñaáng Cöùu Theá, ai trong chuùng ta cuõng thaáy ñöôïc, ñoù laø nhöõng töø ngöõ nhö   " Ngoâi Lôøi vaãn ôû nôi Thieân Chuùa, Ngoâi Lôøi laø Thieân Chuùa…, laø Con Moät traøn ñaày aân suûng vaø chaân lyù, Con Moät voán laø Thieân Chuùa, Ñaáng haèng ôû nôi cung loøng Chuùa Cha", ñeå chöùng minh Chuùa Gieâsu laø Thieân Chuùa.

Vaø ñeå chöùng minh ôn cöùu roãi chuùng ta do chính Thieân Chuùa thöïc hieän, bôûi loøng thöông cuûa Ngaøi, Thaùnh Gioan ñaõ duøng caùc töø ngöõ nhö  " Ngoâi Lôøi laø aùnh saùng thaät, aùnh saùng ñaõ ñeán theá gian vaø chieáu soi cho moïi ngöôøi, …Coøn nhöõng ai tieáp nhaän Ngöôøi, …tin vaøo danh Ngöôøi, Ngöôøi cho hoï quyeàn ñöôïc trôû neân con Thieân Chuùa…".

Caùc töø ngöõ treân " Ngoâi Lôøi, Con yeâu daáu cuûa Ta, Con Moät Thieân Chuùa, Con cuûa Ngöôøi, Con Ngöôøi, Con Ngöôøi Ñaáng töø trôøi xuoáng…" ñöôïc Thaùnh Gioan khoâng ngöøng laäp ñi laäp laïi trong suoát Phuùc AÂm cuûa Ngaøi ñeå chöùng minh Chuùa Gieâsu laø Thieân Chuùa vaø vieäc cöùu roåi chuùng ta do Chuùa Gieâsu thöïc hieän laø chính Thieân Chuùa thöïc hieän.

Khoâng nhöõng vaäy, nhieàu laàn chính Thaùnh Gioan, "ngöôøi moân ñeä ñöôïc Chuùa Gieâsu thöông meán", chính caù nhaân Ngaøi ñöùng ra laøm chöùng nhöõng ñieàu maét thaáy tai nghe ñeå chöùng minh cho chuùng ta:
" Baáy giôø ngöôøi moân ñeä kia ( thaùnh Gioan), keû ñaõ tôùi moä tröôùc, cuõng ñi vaøo. OÂng ñaõ thaáy vaø ñaõ tin" ( Jn 20, 8).
" Chuùa Gieâsu coøn laøm nhieàu daáu laï khaùc nöõa tröôùc maët caùc moân ñeä; nhöng nhöõng daáu ñoù khoâng ñöôïc ghi cheùp trong saùch naày. Coøn nhöõng ñieàu ñaõ ñöôïc ghi cheùp ôû ñaây laø ñeå anh em tin raèng Chuùa Gieâsu laø Chuùa Ki Toâ, Con Thieân Chuùa, vaø ñeå anh em tin maø ñöôïc söï soáng nhôø danh Ngöôøi" ( Jn 20, 30-31).

Moät tö töôûng khaùc ñöôïc Thaùnh Gioan duøng ñeå chöùng minh Chuùa Gieâsu laø Thieân Chuùa vaø laø Ñaáng Cöùu Theá ñöôïc Chuùa Cha sai ñeán, ôû thôøi ñieåm ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa ñònh saún cho coâng cuoäc cöùu roåi. Tö töôûng ñoù, chính Chuùa Gieâsu xaùc nhaän trong Phuùc AÂm Chuùa Nhaät hoâm nay, khi oâng Philippe vaø oâng Andrea ñöa caùc ngöôøi Hy Laïp ñeán gaëp Chuùa Gieâsu:
" Trong soá nhöõng ngöôøi leân Gieârusalem thôø phöôïng Thieân Chuùa, coù moät vaøi ngöôøi Hy Laïp. Hoï ñeán gaëp oâng Philippheâ, ngöôøi Betsaida, mieàn Galilea , vaø xin raèng: Thöa oâng, chuùng toâi muoán ñöôïc gaëp oâng Gieâsu" ( Jn 12, 20-21).

Philippheâ vaø Andrea laø hai moân ñeä coù teân Hy Laïp, neân chaéc chaén hoï cuõng noùi tieáng Hy Laïp. Do ñoù nhöõng ngöôøi Hy Laïp môùi deã lieân laïc vôùi hoï vaø bieåu loä öôùc muoán gaëp Chuùa Gieâsu.

" OÂng Andrea cuøng vôùi oâng Philippheâ ñeán thöa vôùi Chuùa Gieâsu. Chuùa Gieâsu traû lôøi: Ñaõ ñeán giôø Con Ngöôøi ñöôïc toân vinh" ( Jn 12, 22-23).

Söï vieäc nhöõng ngöôøi Hy laïp, laø nhöõng ngöôøi ngoaøi daân toäc Do Thaùi, töôïng tröng cho muoân daân, muoán ñeán gaëp Chuùa Gieâsu khieán cho Ngaøi xem nhö thôøi ñieåm ñaõ ñeán, thôøi ñieåm " Con Ngöôøi ñöôïc toân vinh" vaø thôøi ñieåm Chuùa Cha ñöôïc toân vinh bôûi moïi daân toäc ñaõ baéùt ñaàu.

Nhìn thôøi ñieåm nhö vöøa keå laø nhìn nhaän Chuùa Gieâsu laø Con Thieân Chuùa, laø Thieân Chuùa. Bôûi leõ Ngaøi thöïc hieän söù maïng cöùu roåi cuûa Ngöôøi, theo thôøi ñieåm ñaõ ñònh do Chuùa Cha xaùc ñònh tröôùc. Ngöôøi laø chuû nhaân cuûa thôøi gian vaø haønh ñoäng theo chöông trình phuø hôïp vôùi yù muoán cuûa Cha Ngaøi.

Caùc quyeàn löïc traán theá khoâng coù aûnh höôûng gì treân Ngaøi, ñeán luùc naøo maø yù muoán cuûa Chuùa Cha chöa ñònh ñoaït.

YÙ nghóa ñoù, chuùng ta ñöôïc Thaùnh Gioan ñeà caäp ñeán nhieàu laàn tröôùc ñoù.

Khi Ñöùc Meï Maria yeâu caàu Ngaøi can thieäp vì röôïu heát ôû tieäc cöôùi Canaan:
-" Trong tieäc cöôùi coù thaân maãu Chuùa Gieâsu. Chuùa Gieâsu vaø caùc moân ñeä cuõng ñöôïc môøi tham döï. Khi thaáy thieáu röôïu, thaân maãu Chuùa Gieâsu noùi vôùi Ngöôøi: Hoï heát röôïu roài. Chuùa Gieâsu ñaùp: Thöa baø, chuyeän ñoù can gì ñeán baø vaø toâi? Giôø cuûa toâi chöa ñeán…" ( Jn 2, 1-4).
- " Baáy giôø hoï tìm caùch baét Ngöôøi, nhöng chaúng coù ai ra tay, vì giôø cuûa Ngöôøi chöa ñeán" ( Jn 7, 30).
- " Ngöôøi ñaõ noùi nhöõng lôøi aáy khi giaûng trong Ñeàn Thôø, taïi nôi ñaët thuøng tieàn daâng cuùng. Khoâng ai baét Ngöôøi, vì giôø cuûa ngöôøi chöa ñeán" ( Jn 8, 20).

Tuy noùi raèng " giôø cuûa toâi chöa tôùi…", nhöng Chuùa Gieâsu cuõng thöïc hieän pheùp laï bieán nöôùc thaønh röôïu trong tieäc cöôùi Canaan. Vaø töø ñoù Ngaøi baét ñaàu söù maïng cuûa Ngaøi tröôùc coâng chuùng :
" Chuùa Gieâsu laøm daáu laï ñaàu tieân naày taïi Canaan, mieàn Galilea vaø baøy toû vinh quang cuûa Ngöôøi " (Jn 2, 11).

Nhaân dòp caùc ngöôøi Hy laïp muoán gaëp Ngöôøi, Chuùa Gieâsu chuaån ñònh laø " ñaõ ñeán giôø Con Ngöôøi ñöôïc toân vinh", ñeå noùi leân thôøi ñieåm Ngaøi ñöôïc Chuùa Cha toân vinh vaø Ngaøi laøm vinh quang Chuùa Chuùa tröôùc moïi ngöôøi vaø ñeå daïy cho nhöõng ai nghe Ngaøi con ñöôøng ñeå ñaït ñöôïc söï soáng ñôøi ñôøi.

YÙ nghóa cuûa söï toân vinh laø toân vinh Ngaøi vaø toân vinh Cha Ngaøi bôûi taát caû moïi daân toäc, maø nhöõng ngöôøi Hy Laïp laø nhöõng nguôøi töôïng tröng khôûi ñaàu nhö ñaõ noùi.

Nhöng yù nghóa saâu xa hôn , ñoù laø söï toân vinh cuûa Cha Ngaøi ñoái vôùi Ngaøi:
" Neáu Ta toân vinh chính Ta, vinh quang cuûa Ta chaúng laø gì caû. Ñaáng toân vinh Ta, chính laø Cha Ta, Ñaáng maø caùc oâng goïi laø Thieân Chuùa cuûa caùc oâng. Caùc oâng khoâng bieát Ngöôøi, coøn Ta, Ta bieát Ngöôøi…OÂng Abraham cha cuûa caùc oâng hôùn hôû vui möøng vì ñöôïc thaáy ngaøy cuûa Ta. OÂng aáy ñaõ thaáy vaø ñaõ möøng rôû" ( Jn 8, 54-56).

Vaø trong dòp gaëp gôû nhöõng ngöôøi Hy laïp ñoù, Chuùa Gieâsu vöøa daïy nhöõng keû ñeán nghe lôøi giaûng daïy cuûa Ngaøi vöøa ñaøm thoaïi vôùi Chuùa Cha veà nhöõng lo laéng seõ phaûi xaõy ñeán cho Ngaøi:
" Baây giôø taâm hoàn Thaày xao xuyeán. Thaày bieát noùi gì ñaây? Laïy Cha, xin cöùu con khoûi giôø naày, nhöng chính gì giôø naày maø con ñaõ ñeán. Laïy Cha, xin toân vinh danh Cha. Baây giôø coù tieáng töø trôøi voïng xuoáng: Ta ñaõ toân vinh danh Ta, Ta seõ coøn toân vinh nöõa" ( Jn 12, 27-28).

Nhö vaäy " ñaõ ñeán giôø Con Ngöôøi ñöôïc toân vinh", maø cuõng laø giôø Chuùa Cha ñöôïc toân vinh. Vaø cuõng " ñaõ ñeán giôø" ñeå Chuùa Gieâsu chöùng toû cho moïi ngöôøi bieát moái thaân tình Cha Con giöõa Ngaøi vaø Chuùa Cha:
" Con khoâng coøn ôû trong theá gian nöõa, nhöng hoï, hoï ôû trong theá gian; phaàn con, con ñeán cuøng Cha" ( Jn 17, 11).
" Baây giôø con ñeán cuøng Cha, vaø con noùi nhöõng ñieàu naày luùc con ôû theá gian, ñeå hoï ñöôïc höôûng troïn veïn nieàm vui cuûa con" ( Jn 17, 13).
" Ñaõ ñeán giôø Con Ngöôøi ñöôïc toân vinh" nôi Thaùnh Gioan khoâng nhöõng töông xöùng vôùi ba laàn tieân baùo veà cuoäc khoå naïn vaø chòu cheát treân thaùnh giaù nhö ôû caùc Phuùc AÂm khaùc ( Phuùc AÂm Thaùnh Marco chaúng haïn, Mc 8, 31; 9,31; 10,32-33), maø coøn coù yù nghóa cuûa cuoäc vinh quang Phuïc Sinh vaø cuoäc trôû veà vinh quang beân Chuùa Cha.

Do ñoù " ñaõ ñeán giôø" nôi thaùnh Gioan khoâng mang tính caùch phieàn naûo aâu lo vaø aûm ñaïm nhö trong caùc Phuùc AÂm khaùc. " Baây giôø taâm hoàn Thaày xao xuyeán! Thaáy bieát noùi gì ñaây? Laïy Cha, xin cöùu con khoûi giôø naày, nhöng chính gì giôø naày maø con ñeán. Laïy Cha, xin toân vinh Danh Cha"( Jn 12, 27-28), khoâng dieãn taû caûnh thaûm ñaïm nhö  " Ngöôøi noùi vôùi caùc oâng: Taâm hoàn Thaày buoàn ñeán cheát ñöôïc, anh em ôû laïi ñaây maø canh thöùc. Ngöôøi ñi xa hôn moät chuùt, saáp mình xuoáng ñaát maø caàu xin cho mình khoûi phaûi qua giôø aáy, neáu coù theå ñöôïc. Ngöôøi noùi: Abba, Cha ôi ! Cha laøm ñöôïc moïi söï, xin caát cheùn naày xa con…" ( Mc 14, 34-36), hay nhö " Roài Ngöôøi ñi xa hôn moät quaûng, chöøng baèng neùm moät hoøn ñaù, vaø quøy xuoáng nguyeän raèng: Laïy Cha, neáu Cha muoán, xin caát cheùn ñaéng naày xa con…Ngöôøi laâm côn xao xuyeán boài hoài, neân caøng khaån thieát caàu xin. Vaø moà hoâi Ngöôøi nhö nhöõng gioït maùu rôi xuoáng ñaát" ( Lc 22, 41-42.44).

Vaø lôïi duïng thôøi ñieåm " ñaõ ñeán giôø Con Ngöôøi ñöôïc toân vinh" vaø " Laïy Cha, xin toân vinh Danh Cha" Chuùa Gieâsu giaûng daïy cho nhöõng ngöôøi ñeán tìm Ngaøi baèng ba lôøi daën baûo ngaén: duï ngoân haït luùa gieo vaøo loøng ñaát, " Thaät, Thaày baûo thaät anh em, neáu haït luùa gieo vaøo loøng ñaát maø khoâng cheát ñi, thì noù vaãn trô troïi moät mình; coøn neáu cheát ñi, noù môùi sinh ñöôïc nhieàu haït khaùc" .

Chuùa Gieâsu coù yù noùi ñeán cuoäc hy sinh töû naïn saép ñeán cuûa Ngöôøi. Nhöng laø vieäc hy sinh ñeå ñem laïi "nhieàu haït khaùc". Nhìn döôùi nhaûn quang vöøa keå, cuoäc töû naïn cuûa Chuùa Gieâsu, maëc daàu laø moät cuoäc töû naïn, "cheát ñi", nhöng khoâng phaûi laø traïng thaùi " buoàn ñeán cheát ñöôïc", phieàn naõo vaø aûm ñaïm " moà hoâi Ngöôøi nhö nhöõng gioït maùu rôi xuoáng ñaát", nhö trong Phuùc AÂm Thaùnh Marco vaø Luca. Söï hy sinh cheát ñi cuûa Ngaøi laø ñeå "sinh ñöôïc nhieàu haït khaùc", nhieàu ngöôøi khaùc ñöôïc cöùu roãi vaø nhieàu ngöôøi khaùc bieát vaø toân vinh Chuùa Cha. Bôûi vì " nhö oâng Moisen ñaõ giöông cao con raén trong sa maïc, Con Ngöôøi cuõng seõ ñöôïc giöông cao nhö vaäy, ñeå ai tin vaøo Ngöôøi thì ñöôïc soáng muoân ñôøi"( Jn 3, 14-15).

Nhö vaäy " ñaõ ñeán giôø " cuõng coù nghóa laø giôø Chuùa Gieâsu ñöôïc toân vinh vaø giöông cao leân treân thaäp giaù, ñeå töø ñaây veà sau ai muoán nhìn thaáy Ngöôøi, bieát phaûi nhìn veà höôùng naøo.

Veà phía Chuùa Gieâsu, " ñaõ ñeán giôø" ñeå Ngaøi keùo moïi ngöôøi veà vôùi Ngaøi, ñeå Ngaøi ban cho hoï cuoäc soáng ñôøi ñôøi: " Phaàn Ta, moät khi ñöôïc giöông cao leân khoûi maët ñaát, Ta seõ keùo moïi ngöôøi leân vôùi Ta" ( Jn 12, 32) lôøi khuyeân caàm giöõ hay sinh maïng soáng mình " Ai yeâu quùy maïng soáng mình thì maát noù, coøn ai coi thöôøng maïng soáng mình ôû ñôøi naày, thì seõ giöõ laïi cho söï soáng ñôøi ñôøi" ( Jn 12, 25).

Neáu chuù yù, chuùng ta seõ thaáy raèng phaàn thöù nhöùt cuûa caâu Phuùc AÂm vöøa roài hai ñoäng töø cuûa hai meänh ñeà ñeàu ñöôïc Thaùnh Gioan duøng caùc ñoäng töø ôû thôøi hieän taïi:
" Ai yeâu quùy maïng soáng mình thì maát noù" ( « Qui aime sa vie, la perd… » , La Sainte Bibble, EÙcole Bibblique de Jeùrusalem, Paris, Cerf 1961, p. 1417).

Trong khi ñoù thì baûn dòch cuûa Thaùnh Kinh Troïn Boä, NXB Thaønh Phoá Hoà Chí Minh, 1998, trg. 2025, dòch ôû thôøi töông lai :
«  Ai yeâu quùy maïng soáng mình, thì seõ maát… »

Dòch ôû thôøi töông lai laøm maát ñi yù nghóa cuûa caâu noùi quaû quyeát cuûa Chuùa Gieâsu, maø Thaùnh Gioan ghi laïi.
«  Ai yeâu quùy maïng soáng mình, thì ( chaéc chaén) maát noù », bôûi vì ñoù laø loái soáng ích kyõ, ích kyõ ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø ích kyõ ñoái vôùi anh em :
« …vì ai khoâng yeâu thöông ngöôøi anh em maø hoï troâng thaáy, thì khoâng theå yeâu meán Thieân Chuùa , Ñaáng maø hoï khoâng troâng thaáy » ( 1 Jn 4, 20).

Nhö vaäy, ai yeâu quùy maïng soáng mình, ích kyû ñoái vôùi anh em vaø cuõng ích kyû ñoái vôùi Thieân Chuùa, laø ngöôøi ñaõ ñaùnh maát aân suûng cuûa Chuùa, chaéc chaén khoâng theå ñöôïc Chuùa Cha toân vinh, khoâng coù söï soáng ñôøi ñôøi.

Theo Ngaøi ñeå phuïc vuï vaø ñöôïc Chuùa Cha toân vinh. Lôøi daëïn baûo cuoái cuøng laø «  Ai phuïc vuï Thaày, thì haõy theo Thaày; vaø Thaày ôû ñaâu, keû phuïc vuï Thaày cuõng ôû ñoù. Ai phuïc vuï Thaày, Cha cuûa Thaày seõ quùy troïng ngöôøi aáy » ( Jn 12, 26). Vaø «Cha Thaày seõ quùy trong ngöôøi aáy », khoâng coù gì khaùc hôn laø Cha Thaày seõ ban cho ngöôøi aáy cuoäc soáng ñôøi ñôøi.

Trong baûn Phuùc AÂm baèng tieáng Hy Laïp, töø ngöõ «  phuïc vuï » Thaùnh Gioan khoâng duøng ñoäng töø chæ hình thöùc « phuïc dòch noâ boäc », maø phuïc vuï laø «   diakonos » : laø cöû chæ cuûa moät ngöôøi töï ñaët mình moät caùch töï do ñeå hieán thaân giuùp ñôû ngöôøi khaùc. Ñoù laø thaùi ñoä cuûa ngöôøi tín höõu Chuùa Ki Toâ soáng vôùi Chuùa vaø soáng vôùi ngöôøi khaùc. Ngöôøi tín höõu Chuùa Ki Toâ laø con Thieân Chuùa, coù Chuùa Thaùnh Linh ôû trong taâm hoàn vaø goïi Thieân Chuùa baèng Cha :
« Ñeå chöùng thöïc anh em laø con caùi, Thieân Chuùa ñaõ sai Thaùnh Linh cuûa Con mình ñeán ngöï trong loøng anh em maø keâu leân : Abba, Cha ôi ! Vaäy anh em khoâng coøn phaûi laø noâ leä nöõa, nhöng laø con, maø ñaõ laø con, thì cuõng laø ngöôøi thöøa keá, nhôø Thieân Chuùa » ( Gal 4, 6-7).

Vaø nguôøi tín höõu Chuùa Ki Toâ coù tình lieân heä anh em ñoái vôùi nhöõng ngöôøi khaùc, bôûi leõ taát caû ñeàu goïi Thieân Chuùa baèng Cha. Chuùng ta taát caû coù moät Cha chung, nhö vaäy chuùng ta laø anh em vôùi nhau :
« Laïy Cha chuùng con ôû treân trôøi… » ( Mt 6, 9).

Vaø neáu chuùng ta laø anh em vôùi nhau, chuùng ta haõy ñoái xöû vôùi nhau nhö anh em.