Chuùa Nhaät thöù 1 Muøa Voïng

ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Is 63,16b-17; 64,1.3b-8: (5) Taát caû chuùng con ñaõ trôû neân nhö ngöôøi nhieãm ueá, moïi vieäc laønh cuûa chuùng con khaùc naøo chieác aùo dô. Taát caû chuùng con heùo taøn nhö laù uùa, vaø toäi aùc chuùng con ñaõ phaïm, töïa côn gioù, cuoán chuùng con ñi

· 1Cr 1,3-9: (6) Lôøi chöùng veà Ñöùc Ki-toâ ñaõ aên saâu vöõng chaéc vaøo loøng trí anh em, (7) khieán anh em khoâng thieáu moät aân hueä naøo, trong luùc mong ñôïi ngaøy Ñöùc Gieâ-su Ki-toâ, Chuùa chuùng ta, maëc khaûi vinh quang cuûa Ngöôøi.

· TIN MÖØNG: Mc 13,33-37 - Phaûi tænh thöùc vaø saün saøng (// Mt 24,36-44)

(33) Khi aáy, Ñöùc Gieâ-su noùi vôùi caùc moân ñeä: «Anh em phaûi coi chöøng, phaûi tænh thöùc, vì anh em khoâng bieát khi naøo thôøi aáy ñeán. (34) Cuõng nhö ngöôøi kia traåy phöông xa, ñeå nhaø laïi, trao quyeàn cho caùc ñaày tôù cuûa mình, chæ ñònh cho moãi ngöôøi moät vieäc, vaø ra leänh cho ngöôøi giöõ cöûa phaûi canh thöùc. (35) Vaäy anh em phaûi canh thöùc, vì anh em khoâng bieát khi naøo chuû nhaø ñeán: Luùc chaäp toái hay nöûa ñeâm, luùc gaø gaùy hay taûng saùng. (36) Anh em phaûi canh thöùc, keûo lôõ ra oâng chuû ñeán baát thaàn, baét gaëp anh em ñang nguû. (37) Ñieàu Thaày noùi vôùi anh em ñaây, Thaày cuõng noùi vôùi heát thaûy moïi ngöôøi laø: phaûi canh thöùc!»

CHIA SEÛ

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Neáu bieát trong tuaàn tôùi keû troäm seõ ñeán nhaø baïn, khoâng bieát vaøo luùc naøo, ngaøy hay ñeâm, baïn coù laøm gì khaùc laï hôn bình thöôøng khoâng? Taïi sao?
2. Tænh thöùc nghóa laø laø gì? Cho moät vaøi thí duï khaùc nhau veà tænh thöùc.
3. Ñeå tænh thöùc theo tinh thaàn baøi Tin Möøng hoâm nay, moät caùch cuï theå thì phaûi laøm nhöõng gì?

Suy tö gôïi yù:

1. Neáu toâi bieát tuaàn naøy keû troäm seõ ñeán nhaø toâi, thì …

Chuùng ta thöû xeùt moät caùch thaät nghieâm tuùc xem: phaûn öùng, tö töôûng vaø thaùi ñoä cuûa ta seõ theá naøo khi ñöôïc baùo tin chaéc chaén moät boïn troäm cöôùp ñaõ döï ñònh ñeán «thaêm» nhaø ta tuaàn naøy. Ñöôïc tin aáy, thöû hoûi ban ñeâm ta coøn nguû yeân nhö moïi khi khoâng? Neáu ta ñoaùn keû troäm cuõng coù theå ñeán caû vaøo ban ngaøy nöõa, thì ta coù ñeà phoøng caû ban ngaøy khoâng? Ta coù daùm boû nhaø ñi ñaâu xa nhöõng ngaøy naøy, vaø giao phoù nhaø cöûa cho ñaùm con caùi coøn beù nhoû chöa kinh nghieäm khoâng? – Neáu ñoaùn bieát keû troäm seõ ñeán, chaéc chaén ta seõ gia taêng ñeà phoøng, khoâng ñeå cho chuùng laáy ñi cuûa ta baát kyø ñoà vaät gì. Muoán ñeà phoøng höõu hieäu, ta phaûi canh thöùc lieân tuïc, khoâng ngöøng nghæ. Ngöøng ñeà phoøng luùc naøo laø keû troäm coù theå ñeán luùc aáy, nhaát laø vaøo nhöõng luùc chuùng bieát ta meät moûi, lô laø. Neáu ñeà phoøng lieân tuïc, chaéc chaén keû troäm seõ thaát baïi.

Chæ vì sôï maát cuûa caûi vaät chaát choùng qua maø ta lo canh phoøng nhö vaäy, leõ naøo maïng soáng taâm linh cuûa ta, cuûa caûi taâm linh cuûa ta laø caùi quí hôn haøng traêm ngaøn laàn, ta laïi khoâng lo laéng canh giöõ?

2. Caùch soáng hieän taïi quyeát ñònh soá phaän vónh cöûu

Soá phaän vónh cöûu cuûa ta tuøy thuoäc caùch soáng hieän taïi cuûa ta. Cuoäc soáng hieän taïi trong thôøi gian laø maàm cho cuoäc soáng vónh cöûu mai sau. Maàm toát seõ trôû thaønh caây toát, maàm xaáu seõ trôû thaønh caây xaáu. Cuoäc soáng vónh cöûu ñaõ baét ñaàu ngay trong cuoäc soáng hieän taïi, vaø ñònh hình vónh vieãn ngay khi ta chaám döùt cuoäc soáng naøy, nghóa laø ngay khi ta cheát. Nhöng ta cheát luùc naøo? Khoâng ai bieát ñöôïc! Nhöõng ngöôøi cheát trong hai toøa nhaø cao taàng ôû New York ngaøy 11-9-2001, hay trong toøa nhaø 6 taàng caùc Trung Taâm Thöông Maïi taïi Saøigoøn ngaøy 29-10-2002 khoâng ai ngôø ñöôïc tröôùc khi vaøo ñoù raèng hoâm aáy laø ngaøy taän soá cuoäc ñôøi mình. Khoâng ngôø ñöôïc vì thaáy raèng coøn gì baûo ñaûm an toaøn hôn khi ôû trong nhöõng toøa nhaø kieân coá aáy? Theá môùi bieát tai hoïa hay caùi cheát coù theå ñeán baát kyø luùc naøo, trong baát kyø hoaøn caûnh naøo, ôû baát kyø nôi naøo. Ñoái vôùi caùi cheát, chaúng luùc naøo, chaúng nôi naøo, chaúng tình traïng söùc khoûe naøo laø an toaøn caû! Thaät ñuùng nhö thaùnh Phao-loâ noùi: «Khi ngöôøi ta noùi: "Bình an bieát bao, yeân oån bieát bao!" thì luùc aáy tai hoïa seõ thình lình aäp xuoáng» (1Tx 5,3). Caùi cheát ñeán quaû thaät nhö keû troäm! khoâng theå bieát tröôùc hay ñoaùn tröôùc ñöôïc luùc naøo, caùch naøo, vaø theá naøo! Tuy nhieân, cheát luùc naøo, caùch naøo khoâng phaûi laø chuyeän quan troïng. Vaán ñeà heát söùc quan troïng chính laø: soá phaän ñôøi sau cuûa mình theá naøo?

Soá phaän cuûa chuùng ta ñôøi sau chính laø keát quaû cuûa caùch soáng ñôøi naøy. Neáu ñôøi naøy chuùng ta soáng vò tha, yeâu thöông moïi ngöôøi ñuùng theo baûn chaát cuûa mình laø «hình aûnh cuûa Thieân Chuùa» cuõng laø «con caùi Thieân Chuùa», thì ñôøi sau chuùng ta seõ ñöôïc soáng trong moät moâi tröôøng ñaày yeâu thöông, ñöôïc gaàn guõi vôùi chính Thieân Chuùa cuûa Tình Thöông. Traùi laïi, neáu ñôøi naøy ta soáng ích kyû, ít tình thöông, khoâng tình nghóa, thöôøng laõnh ñaïm, nhaït nheõo, ganh gheùt, haän thuø… vôùi tha nhaân, thì ñôøi sau chuùng ta seõ phaûi soáng trong moät moâi tröôøng khoâng coù tình thöông, ñaày haän thuø vaø xa caùch Thieân Chuùa. Ñieàu ñoù xaûy ra khoâng khaùc gì moät quy luaät, luaät nhaân quaû: «Caây toát thì sinh quaû toát, caây xaáu thì sinh quaû xaáu» (Mt 7,17). Töông töï nhö moät ngöôøi luoân yeâu thöông vaø vui veû vôùi moïi ngöôøi, deã daøng hy sinh, saün saøng chòu thieät thoøi cho ngöôøi khaùc, thì töï nhieân ngöôøi aáy taïo ra chung quanh mình moät baàu khí vui töôi, thoaûi maùi, yeâu thöông, vaø nhöõng ai ôû gaàn ngöôøi aáy ñeàu töï nhieân caûm thaáy haïnh phuùc vaø quí meán ngöôøi aáy. Traùi laïi, moät ngöôøi ích kyû chæ nghó tôùi mình, chaúng bieát yeâu thöông hay hy sinh cho ai, chæ mong ngöôøi khaùc hy sinh, chòu thieät cho mình, töï nhieân ngöôøi aáy seõ taïo ra chung quanh mình moät baàu khí aûm ñaïm, caêng thaúng, buoàn teû, vaø chaúng maáy ai caûm thaáy höùng thuù gì khi ôû vôùi ngöôøi aáy.

3. Ngaøy cuûa Chuùa

Ñoái vôùi moãi caù nhaân, Ngaøy cuûa Chuùa – hay ngaøy Chuùa ñeán – chính laø ngaøy ta chaám döùt cuoäc ñôøi traàn theá ñeå ñeán trình dieän tröôùc maët Chuùa haàu ñöôïc quyeát ñònh veà soá phaän vónh cöûu cuûa mình. Ñoái vôùi toaøn theá giôùi, Ngaøy cuûa Chuùa chính laø ngaøy taän theá, ngaøy maø taát caû moïi ngöôøi ñaõ töøng soáng treân traàn gian ñeàu phaûi trình dieän tröôùc maët Chuùa. Ngaøi seõ phaùn xeùt Giaùo Hoäi cuõng nhö taát caû moïi theå cheá traàn gian, moïi toân giaùo, moïi chuû nghóa, moïi yù thöùc heä, moïi neàn vaên hoùa, moïi cheá ñoä, moïi quoác gia, moïi taàng lôùp, moïi giai caáp, moïi taäp theå… Luùc ñoù moïi daân moïi nöôùc, moïi toân giaùo, moïi neàn vaên hoùa seõ bieát roõ raøng vaø döùt khoaùt ñaâu laø ñuùng ñaâu laø sai. Luùc ñoù, taát caû moïi bí maät treân theá giôùi trong taát caû moïi laõnh vöïc ñeàu ñöôïc toû loä, phanh phui cho taát caû moïi ngöôøi thaáy, khoâng moät che daáu naøo maø khoâng bò hieån loä… Tröôùc moïi söï ñöôïc toû baøy, ai naáy ñeàu töï mình bieát mình laø coâng chính hay toäi loãi, vaø coâng chính hay toäi loãi ôû möùc ñoä naøo. Moïi ngöôøi seõ taâm phuïc khaåu phuïc khi thaáy soá phaän cuûa mình, cuûa moïi ngöôøi vaø töøng ngöôøi ñöôïc aán ñònh moät caùch heát söùc coâng baèng, hôïp lyù vaø quang minh.

Ngaøy aáy seõ laø ngaøy vui möøng, vinh quang cho nhöõng ngöôøi thaät söï coâng chính, vì hoï seõ ñöôïc giaûi oan, ñöôïc moïi ngöôøi nhìn nhaän söï trong saïch, ngay thaúng, vaø taát caû nhöõng gì toát ñeïp cuûa mình, ñoàng thôøi ñöôïc höôûng haïnh phuùc vónh cöûu. Nhöng ngaøy aáy seõ laø ngaøy u buoàn, nhuïc nhaõ, xaáu hoå cho nhöõng ngöôøi giaû coâng chính, giaû ñaïo ñöùc, nhöõng keû gian aùc, vì moïi giaû doái, xaáu xa, gian aùc cuûa hoï, duø ñöôïc giaáu dieám kyõ caøng ñeán ñaâu cuõng ñeàu bò loät traàn, phanh phui tröôùc moïi ngöôøi, vaø soá phaän cuûa hoï seõ laø ñau khoå muoân ñôøi.

4. Thaùi ñoä tænh thöùc vaø saün saøng

Ngaøy cuûa Chuùa ñeán nhö keû troäm, khoâng ai bieát tröôùc ñöôïc, vaø laø ngaøy qui ñònh döùt khoaùt soá phaän ñôøi ñôøi cuûa ta. Vì theá, thaùi ñoä khoân ngoan nhaát cuûa ta laø luoân luoân tænh thöùc, luùc naøo cuõng ôû trong tö theá saün saøng, ñeå ngaøy aáy duø coù baát ngôø tôùi ñaâu, cuõng laø ngaøy ñem laïi vinh quang vaø haïnh phuùc vónh cöûu cho ta. Nhö vaäy, thaùi ñoä tænh thöùc laø thaùi ñoä naøo?

Tænh thöùc traùi vôùi nguû queân, traùi vôùi tình traïng meâ maûi, bò thu huùt bôûi moät söï vieäc gì, khieán ta queân maát ñieàu ta phaûi nhôù, phaûi canh chöøng. Moät minh hoïa cuï theå: Nhieàu khi ngöôøi nhaø toâi baän vieäc, yeâu caàu toâi canh chöøng aám nöôùc soâi. Toâi nhaän lôøi vôùi taát caû yù thöùc. Nhöng chôø laâu quaù, ñeå tieát kieäm thì giôø, toâi laïi tieáp tuïc vieát baøi. Tôùi luùc chôït nhôù tôùi aám nöôùc thì ñaõ quaù muoän, aám ñaõ caïn saïch nöôùc. Chaäm moät chuùt nöõa laø aám seõ bò chaùy! Coâng vieäc ñaõ thu huùt toâi ñeán möùc laøm toâi queân canh chöøng!

Tænh thöùc theo nghóa cuûa baøi Tin Möøng hoâm nay laø luoân luoân yù thöùc ñöôïc muïc ñích cuoäc ñôøi mình laø soáng xöùng vôùi phaåm giaù cao caû cuûa mình laø hình aûnh vaø laø con caùi Thieân Chuùa, nhôø ñoù ñaït haïnh phuùc vónh cöûu. Ñieàu ñoù ñoøi hoûi toâi phaûi soáng phuø hôïp vôùi tinh thaàn Tin Möøng laø tinh thaàn yeâu thöông, cuï theå nhaát laø yeâu thöông nhöõng ngöôøi gaàn mình nhaát. Ñieàu toâi caàn quan taâm khoâng chæ laø traùnh gaây neân nhöõng baát lôïi cho tha nhaân, maø coøn laø laøm nhöõng gì hoï caàn toâi laøm cho hoï. Trong ñoaïn Tin Möøng veà ngaøy phaùn xeùt cuoái cuøng (Mt 25,31-46), ta thaáy Thieân Chuùa ñaëc bieät phaùn xeùt veà nhöõng thieáu soùt, nhöõng ñieàu maø ta khoâng laøm cho tha nhaân khi hoï caàn ta laøm. Ta thöôøng töôûng raèng mình khoâng laøm ñieàu gì baát lôïi cho tha nhaân thì coù nghóa laø mình voâ toäi, mình coâng chính. Nhöng thöïc ra khi mình khoâng laøm nhöõng vieäc mình phaûi laøm hoaëc coù theå laøm cho tha nhaân, thì mình ñaõ trôû thaønh keû coù toäi vaø ñaùng bò keát aùn roài. Cuï theå nhö khi ñöùng tröôùc moät baát coâng, giaû nhö toâi leân tieáng thì baát coâng aáy ñaõ khoâng xaûy ra, hoaëc söï coâng baèng ñaõ ñöôïc traû laïi cho ngöôøi bò baát coâng, nhöng toâi ñaõ khoâng leân tieáng chæ vì moät sôï haõi mô hoà naøo ñoù. Ñieàu ñoù chöùng toû raèng toâi khoâng coù ñuû tình thöông. Chính nhöõng toäi veà thieáu soùt aáy laøm toâi khoâng xöùng ñaùng vôùi haïnh phuùc vónh cöûu.

Chuùng ta coù theå trôû neân «meâ nguû», maát tænh thöùc khi ta bò thu huùt bôûi danh, lôïi, quyeàn, thuù vui traàn tuïc. Nhieàu ngöôøi meâ maûi tìm kieám tieàn baïc, quyeàn löïc… ñeán noãi chaúng nhöõng queân ñi boån phaän mình phaûi laøm cho tha nhaân (ñoùi cho aên, khaùt cho uoáng, leân tieáng tröôùc baát coâng…), maø coøn saün saøng laøm nhöõng ñieàu baát lôïi cho tha nhaân nöõa (vu khoáng, gaây baát coâng, thuø oaùn, gieát ngöôøi…) Baát kyø ñieàu gì coù theå laøm chuùng ta say meâ trong cuoäc ñôøi, thaäm chí laø nhöõng ñieàu toát (coâng vieäc, chuyeän laøm aên, sôû thích…), cuõng coù theå laøm ta maát tænh thöùc. Ngay caû vieäc thôø phöôïng Chuùa (daâng leã, ñoïc kinh, caàu nguyeän…) cuõng coù theå ru nguû ta, laøm ta queân caû boån phaän mình phaûi laøm cho tha nhaân. Thôø phöôïng Chuùa kieåu naøy chaéc chaén khoâng phaûi laø kieåu ñeïp loøng Thieân Chuùa, Ngaøi raát nhôøm tôûm kieåu thôø phöôïng naøy (x. Is 1,11-19). Ñaùng leõ vieäc thôø phöôïng Thieân Chuùa ñích thöïc phaûi giuùp ta yù thöùc ñeán boån phaän cuûa ta ñoái vôùi tha nhaân moät caùch höõu hieäu. Vaäy, moät caùch cuï theå, tænh thöùc chính laø luoân luoân yù thöùc, quan taâm laøm nhöõng vieäc mình phaûi laøm hoaëc coù theå laøm cho tha nhaân.

Caàu nguyeän