ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Is 40,1-11: ⁽³⁾ Coù tieáng hoâ: «Trong sa maïc, haõy môû moät con ñöôøng cho Ñöùc Chuùa, giöõa ñoàng hoang, haõy vaïch moät con loä thaúng baêng cho Thieân Chuùa chuùng ta. ⁽⁴⁾ Moïi thung luõng seõ ñöôïc laáp ñaày, moïi nuùi ñoài seõ phaûi baït xuoáng, nôi loài loõm seõ hoùa thaønh ñoàng baèng, choán goà gheà neân vuøng ñaát phaúng phiu».

· 2 Pr 3,8-14: ⁽¹¹⁾ Muoân vaät phaûi tieâu tan nhö theá, thì anh em phaûi laø nhöõng ngöôøi toát döôøng naøo, phaûi soáng ñaïo ñöùc vaø thaùnh thieän bieát bao.  

· TIN MÖØNG: Mc 1,1-8 : OÂng Gio-an Taåy Giaû rao giaûng

⁽¹⁾ Khôûi ñaàu Tin Möøng Ñöùc Gieâ-su Ki-toâ, Con Thieân Chuùa: ⁽²⁾ Trong saùch ngoân söù I-sai-a coù cheùp raèng: Naøy Ta sai söù giaû cuûa Ta ñi tröôùc maët Con, ngöôøi seõ doïn ñöôøng cho Con. ⁽³⁾ Coù tieáng ngöôøi hoâ trong hoang ñòa: Haõy doïn saün con ñöôøng cuûa Ñöùc Chuùa, söûa loái cho thaúng ñeå Ngöôøi ñi. ⁽⁴⁾ Ñuùng theo lôøi ñoù, oâng Gio-an Taåy Giaû ñaõ xuaát hieän trong hoang ñòa, rao giaûng keâu goïi ngöôøi ta chòu pheùp röûa toû loøng saùm hoái ñeå ñöôïc ôn tha toäi. ⁽⁵⁾ Moïi ngöôøi töø khaép mieàn Giu-ñeâ vaø thaønh Gieâ-ru-sa-lem keùo ñeán vôùi oâng. Hoï thuù toäi, vaø oâng laøm pheùp röûa cho hoï trong soâng Gio-ñan.

⁽⁶⁾ OÂng Gio-an maëc aùo loâng laïc ñaø, thaét löng baèng daây da, aên chaâu chaáu vaø maät ong röøng. ⁽⁷⁾ OÂng rao giaûng raèng: «Coù Ñaáng quyeàn theá hôn toâi ñang ñeán sau toâi, toâi khoâng ñaùng cuùi xuoáng côûi quai deùp cho Ngöôøi. ⁽⁸⁾ Toâi thì toâi laøm pheùp röûa cho anh em trong nöôùc, coøn Ngöôøi, Ngöôøi seõ laøm pheùp röûa cho anh em trong Thaùnh Thaàn».

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Taïi sao Tin Möøng Maùc-coâ laïi baét ñaàu baèng caâu chuyeän cuûa Gio-an Taåy giaû, maø khoâng baét ñaàu baèng chuyeän Ñöùc Gieâ-su giaùng sinh? Vieäc doïn ñöôøng cuûa Gio-an coù yù nghóa gì ñaëc bieät ñoái vôùi ngöôøi Roâ-ma?
2. Döïa theo tinh thaàn baøi Tin Möøng, ñeå doïn ñöôøng ñoùn Chuùa ñeán, chuùng ta caàn laøm gì moät caùch cuï theå? Nhöõng hình aûnh «doïn saün con ñöôøng cuûa Ñöùc Chuùa», «söûa loái cho thaúng ñeå Ngöôøi ñi» coù yù nghóa gì?
3. Vieäc doïn ñöôøng Chuùa ñeán coù lieân heä gì vôùi nhöõng quan heä cuûa ta vôùi tha nhaân khoâng?

1. Gio-an Taåy Giaû, ngöôøi doïn ñöôøng ñeå Ñöùc Gieâ-su ñeán

Khôûi ñaàu Tin Möøng Maùc-coâ laø chuyeän Gio-an Taåy Giaû loan baùo vaø doïn ñöôøng cho Ñöùc Gieâ-su ñeán, khaùc vôùi Maùt-theâu vaø Lu-ca khôûi ñaàu baèng chuyeän Ñöùc Gieâ-su giaùng sinh. Taïi sao? Vì Tin Möøng Maùc-coâ ñöôïc vieát cho ngöôøi Roâ-ma. Theo quan nieäm vaø thoâng tuïc cuûa ngöôøi Roâ-ma, caùc nhaân vaät quan troïng ñi ñeán ñaâu ñeàu phaûi coù ngöôøi duøng loa thoâng baùo cho daân chuùng bieát tröôùc maáy ngaøy, vöøa ñeå laøm noåi baät söï quan troïng cuûa nhaân vaät ñoù, vöøa ñeå daân chuùng söûa sang nhöõng con ñöôøng trong vuøng cho ngay thaúng, baèng phaúng, saïch seõ, vöøa ñeå daân chuùng ñoùn tieáp hai beân ñöôøng cho long troïng neáu vaán ñeà an ninh cho pheùp. Vì theá, ñeå giôùi thieäu Ñöùc Gieâ-su cho caùc Ki-toâ höõu Roâ-ma maø khôûi ñaàu Tin Möøng baèng caâu chuyeän cuûa Gio-an Taåy Giaû thì seõ hieäu quaû vaø loâi cuoán söï chuù yù hôn. Ngoaøi ra, ñeå noùi leân tính caùch ñaëc bieät thaàn thieâng cuûa vieäc doïn ñöôøng aáy, thaùnh söû coøn trích daãn lôøi cuûa 2 ngoân söù I-sa-i-a vaø Ma-la-kia-a ñaõ loan baùo tröôùc ñoù khoaûng 450-550 naêm (töông ñöông vôùi thôøi cuûa caùc vò giaùo chuû caùc toân giaùo chaâu AÙ): «Naøy Ta sai söù giaû cuûa Ta ñeán doïn ñöôøng tröôùc maët Ta» (Ml 3,1), «Coù tieáng ngöôøi hoâ trong hoang ñòa: Haõy doïn saün con ñöôøng cuûa Ñöùc Chuùa, söûa loái cho thaúng ñeå Ngöôøi ñi» (x. Is 40,3).

Phaàn chuùng ta, khôûi ñaàu naêm phuïng vuï môùi, chuùng ta cuõng caàn chuaån bò ñoùn möøng kyû nieäm Ñöùc Gieâ-su ñeán trong nhaân loaïi, ñoàng thôøi ñoùn möøng Ngaøi ñeán trong taâm hoàn moãi ngöôøi. Vì theá, thieát töôûng baûn thaân moãi ngöôøi cuõng nhö toaøn Giaùo Hoäi haõy doïn ñöôøng ñoùn möøng Ngaøi. Doïn ñöôøng theá naøo thì I-sa-i-a vaø Gio-an Taåy Giaû ñaõ chæ cho chuùng ta.

2. Doïn ñöôøng ñoùn möøng Chuùa ñeán

Ngoân söù I-sa-i-a vieát: «Trong sa maïc, haõy môû moät con ñöôøng cho Ñöùc Chuùa, giöõa ñoàng hoang, haõy vaïch moät con loä thaúng baêng cho Thieân Chuùa chuùng ta. Moïi thung luõng seõ ñöôïc laáp ñaày, moïi nuùi ñoài seõ phaûi baït xuoáng, nôi loài loõm seõ hoùa thaønh ñoàng baèng, choán goà gheà neân vuøng ñaát phaúng phiu» (Is 40,3-4). Nhö vaäy, theo ngoân söù I-sa-i-a, ñeå ñoùn Chuùa ñeán, vieäc ñaàu tieân laø phaûi môû moät con ñöôøng. Muoán theá, phaûi baït nuùi, san ñoài, laáp thung luõng, ñoå ñaày caùc hoá raõnh. Ñoù laø noùi theo ngoân ngöõ hình töôïng. Coøn trong thöïc teá thì phaûi laøm gì?

a) Phaûi môû moät con ñöôøng = muoán vaø quyeát gaëp gôõ Chuùa

Chuùa ñeán ñeå gaëp gôõ vaø ñem laïi cho chuùng ta söï cöùu ñoä, khoâng chæ ôû ñôøi sau maø coøn ôû ngay ñôøi naøy: moät söï bình an vaø haïnh phuùc sieâu nhieân, tuyeät vôøi, khoâng phaûi thöù bình an haïnh phuùc kieåu theá gian voán bò leä thuoäc vaøo nhöõng ñieàu kieän traàn tuïc (x. Ga 14,27). Nhöng ñeå vieäc gaëp gôõ ñoù thaønh hieän thöïc, chính chuùng ta cuõng phaûi mong muoán vaø quyeát taâm gaëp gôõ Ngaøi. Ngaøi khoâng theå ñeán vôùi ta neáu chính ta khoâng tích cöïc muoán ñieàu ñoù. Do ñoù, trôû ngaïi lôùn nhaát khieán chuùng ta khoâng theå gaëp gôõ Ngaøi chính laø chuùng ta khoâng thaät söï muoán gaëp gôõ Ngaøi. Vì khi gaëp gôõ Ngaøi, Ngaøi seõ ñoøi hoûi chuùng ta phaûi ñoái dieän vôùi söï thaät cuûa chính baûn thaân chuùng ta. Nhöng chuùng ta thöôøng muoán troán traùnh söï thaät, traùnh vieäc phaûi ñoái dieän vôùi löông taâm mình… Vì ñieàu naøy ñoøi buoäc ta phaûi chænh ñoán laïi caùch soáng cuûa mình, phaûi töø boû nhöõng ñam meâ, nhöõng thoùi xaáu, nhöõng baát coâng voán ñem laïi cho ta vui thuù, lôïi loäc, quyeàn löïc, danh voïng laø nhöõng thöù ta raát ham thích. Nhö vaäy muoán Chuùa ñeán vôùi ta, ta phaûi khai phaù moät con ñöôøng, con ñöôøng aáy chính laø taâm traïng saün saøng ñoùn Chuùa ñeán, saün saøng ñeán vôùi Ngaøi, gaëp gôõ Ngaøi vôùi baát cöù giaù naøo.

b) Con ñöôøng thaúng ngay, baèng phaúng = taâm hoàn chính tröïc

Vôùi nhöõng ai muoán ñoùn Chuùa ñeán, Gio-an Taåy Giaû yeâu caàu: «Haõy doïn saün con ñöôøng cuûa Ñöùc Chuùa, söûa loái cho thaúng ñeå Ngöôøi ñi». Khi ñoùn moät nhaân vaät quan troïng ñeán moät vuøng naøo, ngöôøi vuøng ñoù phaûi doïn deïp ñöôøng cho ngay thaúng, baèng phaúng, saïch ñeïp. Cuõng vaäy, ñeå ñoùn Chuùa ñeán, ta cuõng phaûi söûa laïi nhöõng con ñöôøng trong taâm hoàn ta cho ngay thaúng, baèng phaúng, saïch ñeïp. Nghóa laø taâm hoàn ta phaûi luoân ngay thaúng, chính tröïc, khoâng quanh co, gian doái, giaû taïo…

Ngay thaúng laø moät trong nhöõng yeáu toá chính yeáu cuûa söï coâng chính, thaùnh thieän. Thieát töôûng ngöôøi Ki-toâ höõu caàn phaûi taïo cho mình moät tö caùch ngay thaúng, chính tröïc, noùi gì hay laøm gì cuõng phaûi «coâng minh chính ñaïi», «ñöôøng ñöôøng chính chính», khoâng leùn luùt, giaáu gieám, khoâng laøm ai phaûi nghi ngôø ñieàu gì. Tö caùch cuûa ngöôøi Ki-toâ höõu phaûi laø tö caùch cuûa moät ngöôøi quaân töû, toân troïng söï thaät, nghó theá naøo noùi theá naáy, vaø noùi theá naøo laøm theá naáy: «Heã "coù" thì phaûi noùi "coù", "khoâng" thì phaûi noùi "khoâng", theâm thaét ñieàu gì laø do aùc quyû» (Mt 5,37). Nghó moät ñaèng noùi moät neûo, hay noùi moät ñaèng laøm moät neûo laø tö caùch cuûa tieåu nhaân, cuûa phöôøng gian aùc, khoâng theå laø tö caùch cuûa ngöôøi Ki-toâ höõu: «Ñöôøng loái cuûa keû gian aùc thì quanh co, haønh ñoäng cuûa ngöôøi trong saïch thì ngay thaúng» (Cn 21,28); «Thieân Chuùa öa ñieàu chính tröïc, gheùt ñieàu gian aùc» (Dt 1,9); «Ngaøi gheâ tôûm taâm ñòa quanh co» (Cn 11,20).

Nguyeân nhaân bieán con ngöôøi thaønh quanh co, giaû hình, möu moâ… chính laø taâm ñòa ích kyû, laém tham voïng, muoán phình to baûn ngaõ. Taâm ñòa naøy khieán ngöôøi ta coá gaéng ñaït ñöôïc nhöõng ñieàu mình ham muoán – danh voïng, quyeàn löïc, tieàn baïc – vôùi baát cöù phöông tieän naøo, keå caû phöông tieän xaáu, vaø baèng baát cöù giaù naøo, keå caû toäi aùc. Töø ñoù con ngöôøi bò tham voïng vaø ñam meâ cuûa mình thu huùt, meâ hoaëc, daãn ñöa mình vaøo con ñöôøng cong queo cuûa toäi aùc. Do ñoù, «söûa loái cho thaúng ñeå Ngöôøi ñi» moät caùch caên baûn laø daàn daàn dieät boû khuynh höôùng ích kyû, thích ñaët naëng «caùi toâi» cuûa mình. Khuynh höôùng naøy gaây neân taát caû moïi loài loõm, moïi caûn trôû khieán Chuùa khoù ñeán vôùi ta, vaø ta khoù ñeán vôùi Chuùa. Haõy noi göông Gio-an Taåy giaû, soáng thanh ñaïm: «maëc aùo loâng laïc ñaø, thaét löng baèng daây da, aên chaâu chaáu vaø maät ong röøng»; khoâng tham voïng, khoâng ham ñeà cao «caùi toâi» cuûa mình, saün saøng nhìn nhaän söï thaät heøn keùm cuûa mình: «Coù Ñaáng quyeàn theá hôn toâi ñang ñeán sau toâi, toâi khoâng ñaùng cuùi xuoáng côûi quai deùp cho Ngöôøi».

c) Ñöôøng ñeán vôùi Chuùa cuõng laø con ñöôøng ñeán vôùi tha nhaân

Thieân Chuùa cuûa chuùng ta laø moät Thieân Chuùa luoân luoân töï ñoàng hoùa vôùi tha nhaân cuûa ta. Do ñoù, ngöôøi Ki-toâ höõu khoâng theå quan nieäm Thieân Chuùa ñoäc laäp vôùi tha nhaân cuûa mình, khoâng theå yeâu meán Thieân Chuùa maø khoâng yeâu tha nhaân, khoâng theå ñeán vôùi Thieân Chuùa baèng moät con ñöôøng khaùc vôùi con ñöôøng ñeán vôùi tha nhaân. Ngöôïc laïi, con ngöôøi khoâng theå yeâu thöông tha nhaân maø khoâng yeâu meán Thieân Chuùa, khoâng theå ñeán vôùi tha nhaân baèng con ñöôøng khaùc vôùi con ñöôøng ñeán vôùi Thieân Chuùa. Chuû tröông chæ yeâu tha nhaân khoâng caàn ñeám xæa gì ñeán Thieân Chuùa, hay ngöôïc laïi, chæ yeâu Thieân Chuùa maø khoâng ñeám xæa gì ñeán tha nhaân ñeàu laø nhöõng tình yeâu giaû taïo, khoâng thöïc teá. Do ñoù, muoán ñeán vaø gaëp gôõ vôùi Thieân Chuùa khoâng gì toát ñeïp vaø chaéc chaén baèng ñeán hay gaëp gôõ Ngaøi nôi tha nhaân cuûa ta. Vaø muoán ñeán vaø gaëp gôõ tha nhaân khoâng gì baûo ñaûm vaø taïo haïnh phuùc cho hoï baèng ñeán vaø gaëp gôõ hoï trong Thieân Chuùa. Ñoái vôùi ngöôøi Ki-toâ höõu, khoâng theå taùch rôøi Thieân Chuùa khoûi tha nhaân, vaø taùch rôøi tha nhaân khoûi Thieân Chuùa.

Vaäy, ñoùn Chuùa ñeán, khoâng gì laøm Chuùa haøi loøng baèng söûa sang laïi moïi quan heä cuûa ta vôùi tha nhaân cho toát ñeïp hôn, tình nghóa hôn: laøm sao ñeå cha meï ta caûm thaáy ta thaät söï laø con hieáu thaûo, con caùi ta thaáy ta thaät söï laø cha meï toát, anh chò ta thaáy ta laø ngöôøi em toát, caùc em ta thaáy ta laø ngöôøi anh toát, baïn beø ta thaáy ta laø ngöôøi baïn toát, nhöõng nhaø chung quanh ta thaáy ta laø haøng xoùm toát… Haõy soáng laøm sao ñeå khoâng maáy ai coù theå cheâ traùch ta ñöôïc, ai cuõng caûm nhaän ñöôïc tình thöông cuûa ta.

Caàu nguyeän