ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Cv 4,8-12: ⁽¹²⁾ Döôùi gaàm trôøi naøy, khoâng coù moät danh naøo khaùc ñaõ ñöôïc ban cho nhaân loaïi ñeå chuùng ta nhôø vaøo danh ñoù maø ñöôïc cöùu ñoä.

· 1Ga 3,1-2: ⁽²⁾ Khi Ñöùc Ki-toâ xuaát hieän, chuùng ta seõ neân gioáng nhö Ngöôøi, vì Ngöôøi theá naøo, chuùng ta seõ thaáy Ngöôøi nhö vaäy

 · TIN MÖØNG: Ga 10,11-18 - Vò Muïc Töû nhaân laønh

Khi aáy, Ñöùc Gieâsu noùi: ⁽¹¹⁾ «Toâi chính laø Muïc Töû nhaân laønh. Muïc Töû nhaân laønh hy sinh maïng soáng mình cho ñaøn chieân. ⁽¹²⁾ Ngöôøi laøm thueâ, vì khoâng phaûi laø muïc töû, vaø vì chieân khoâng thuoäc veà anh, neân khi thaáy soùi ñeán, anh boû chieân maø chaïy. Soùi voà laáy chieân vaø laøm cho chieân taùn loaïn, ⁽¹³⁾ vì anh ta laø keû laøm thueâ, vaø khoâng thieát gì ñeán chieân. ⁽¹⁴⁾ Toâi chính laø Muïc Töû nhaân laønh. Toâi bieát chieân cuûa toâi, vaø chieân cuûa toâi bieát toâi, ⁽¹⁵⁾ nhö Chuùa Cha bieát toâi, vaø toâi bieát Chuùa Cha, vaø toâi hy sinh maïng soáng mình cho ñaøn chieân. ⁽¹⁶⁾ Toâi coøn coù nhöõng chieân khaùc khoâng thuoäc raøn naøy. Toâi cuõng phaûi ñöa chuùng veà. Chuùng seõ nghe tieáng toâi. Vaø seõ chæ coù moät ñaøn chieân vaø moät muïc töû. ⁽¹⁷⁾ Sôû dó Chuùa Cha yeâu meán toâi, laø vì toâi hy sinh maïng soáng mình ñeå roài laáy laïi. ⁽¹⁸⁾ Maïng soáng cuûa toâi, khoâng ai laáy ñi ñöôïc, nhöng chính toâi töï yù hy sinh maïng soáng mình. Toâi coù quyeàn hy sinh vaø coù quyeàn laáy laïi maïng soáng aáy. Ñoù laø meänh leänh cuûa Cha toâi maø toâi ñaõ nhaän ñöôïc».

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Muïc töû laø gì? Xeùt veà phaåm chaát, coù maáy loaïi muïc töû? Moãi loaïi coù nhöõng tính chaát gì? Laøm sao phaân bieät ñöôïc loaïi naøo vôùi loaïi naøo?
2. Ñöùc Gieâsu laø muïc töû nhaân laønh: ñaëc ñieåm cao quí nhaát cuûa Ngaøi laø gì? Ngaøi coù theå hy sinh cho ñaøn chieân tôùi möùc ñoä naøo?
3. Nhöõng baäc cha meï trong gia ñình, nhöõng toå tröôûng trong khu phoá hay trong caùc xí nghieäp, nhöõng thaày giaùo trong caùc tröôøng hoïc, nhöõng giaùm ñoác coâng ty… coù theå hieåu laø nhöõng muïc töû khoâng? Baøi Tin Möøng naøy coù aùp duïng cho hoï ñöôïc khoâng?

1. Muïc töû – toát vaø xaáu – trong xaõ hoäi vaø Giaùo Hoäi

Xaõ hoäi naøo cuõng ñeàu coù toå chöùc, cô caáu, trong ñoù luoân luoân coù nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo, ñieàu khieån. Trong caùc toân giaùo cuõng theá. Trong lòch söû Do-thaùi, nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo daân chuùng ñöôïc goïi laø muïc töû (x. Gr 10,21; Ed 37,23-24): chaúng haïn nhö vua Sa-un, vua Ñavít. Kitoâ giaùo, voán tieáp noái truyeàn thoáng Do-thaùi, cuõng goïi nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo trong Giaùo Hoäi (nhö linh muïc, muïc sö, giaùm muïc, hoàng y, giaùo hoaøng) laø muïc töû. Nhöõng muïc töû hay nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo aáy thöôøng ñöôïc xaõ hoäi hay toân giaùo taïo cho nhöõng ñieàu kieän thuaän lôïi vaø trao cho nhöõng phöông tieän höõu hieäu ñeå coù theå thi haønh höõu hieäu coâng vieäc laõnh ñaïo ñoù: chaúng haïn ñòa vò, chöùc vuï, quyeàn bính, tieàn baïc, tieáng noùi… Nhöõng ñieàu kieän vaø phöông tieän naøy laø moät thöù dao hai löôõi. Noù coù theå giuùp caùc muïc töû hay caùc nhaø laõnh ñaïo phuïc vuï daân chuùng hay caùc tín höõu höõu hieäu hôn. Nhöng noù coù theå laøm tha hoùa, bieán chaát caùc muïc töû khi söû duïng noù. Vaø noù cuõng coù theå bò nhöõng keû laém tham voïng tìm caùch ñaït tôùi ñeå lôïi duïng noù, ñeå phuïc vuï cho nhöõng tham voïng hay lôïi ích caù nhaân cuûa mình, cuûa gia ñình hay phe nhoùm mình.

Nhö vaäy, chieáu theo thaùi ñoä ñoái vôùi nhöõng ñieàu kieän vaø phöông tieän maø xaõ hoäi hay toân giaùo daønh cho nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo hay muïc töû, ta coù theå coù 2 loaïi muïc töû töông öùng:
– Muïc töû toát: laø nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo thaät söï coù yù höôùng phuïc vuï daân chuùng hay caùc tín höõu, chöù khoâng nhaèm lôïi ích cho rieâng mình. Hoï söû duïng nhöõng ñieàu kieän hay phöông tieän xaõ hoäi hay Giaùo Hoäi trao cho hoaøn toaøn ñeå phuïc vuï tha nhaân vaø coâng ích.
– Muïc töû xaáu: laø nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo khoâng nhaém phuïc vuï daân chuùng, maø nhaém ñaït ñöôïc nhöõng ñieàu kieän vaø phöông tieän thuaän lôïi kia ñeå höôûng thuï hoaëc chæ ñeå thaêng tieán baûn thaân, thoûa maõn nhöõng tham voïng rieâng tö.

Loaïi sau naøy coøn bao goàm nhöõng muïc töû bò tha hoùa, laø nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo khôûi ñaàu coù yù höôùng toát, nhöng khi tieáp xuùc hay söû duïng nhöõng ñieàu kieän hay phöông tieän xaõ hoäi trao cho, thì bò chuùng haáp daãn, meâ hoaëc vaø laøm cho bieán chaát, ñeå cuoái cuøng trôû thaønh nhöõng muïc töû xaáu.

2. Muïc töû toát vaø xaáu trong baøi Tin Möøng vaø trong Thaùnh Kinh

Trong baøi Tin Möøng hoâm nay (Ga 10,11-18), Ñöùc Gieâsu moâ taû vaø ñoái chieáu hai loaïi muïc töû aáy: moät loaïi ñöôïc goïi laø muïc töû nhaân laønh, coøn loaïi kia laø keû chaên chieân thueâ.

· Muïc töû nhaân laønh thì: «hy sinh maïng soáng mình cho ñaøn chieân», «toâi bieát chieân cuûa toâi, vaø chieân cuûa toâi bieát toâi… chuùng seõ nghe tieáng toâi». Ngaøi töï nhaän mình chính laø muïc töû loaïi naøy. Trong Thaùnh Kinh coù raát nhieàu caâu moâ taû nhöõng ñöùc tính toát cuûa nhöõng muïc töû nhaân laønh, maø chính Thieân Chuùa laø moâ hình göông maãu nhaát:
– yeâu thöông, trìu meán chieân vôùi taát caû taâm hoàn: «Chuùa taäp trung caû ñaøn chieân döôùi caùnh tay: luõ chieân con, Ngöôøi aáp uû vaøo loøng, baày chieân meï, cuõng taän tình daãn daét» (Is 40,11).
– yeâu quí töøng con chieân, moät con cuõng nhö caû traêm con: «Ai coù moät traêm con chieân maø coù moät con ñi laïc, laïi khoâng ñeå chín möôi chín con kia treân nuùi maø ñi tìm con chieân laïc sao? Vaø neáu may maø tìm ñöôïc, ngöôøi aáy vui möøng vì con chieân ñoù, hôn laø vì chín möôi chín con khoâng bò laïc» (Mt 18,12-13).
– lo cho chieân, taïo nhöõng ñieàu kieän toát ñeïp cho chieân: «Ta seõ chaên daét chuùng trong ñoàng coû toát töôi vaø chuoàng cuûa chuùng seõ ôû treân caùc nuùi cao. Taïi ñoù chuùng seõ naèm nghæ trong chuoàng eâm aùi, seõ ñi aên trong nhöõng ñoàng coû maàu môõ» (Ed 34,14).
– laøm chieân soáng no aám, haïnh phuùc: «Chuùa chaên daét toâi, toâi chaúng thieáu thoán gì» (Tv 23,1); laøm chieân luoân vöõng daï vì ñöôïc baûo veä: «Daàu qua luõng aâm u con sôï gì nguy khoán, vì coù Chuùa ôû cuøng. Coân tröôïng Ngaøi baûo veä, con vöõng daï an taâm» (23,4).
– tinh thaàn traùch nhieäm raát cao: «Con naøo bò maát, Ta seõ ñi tìm; con naøo ñi laïc, Ta seõ ñöa veà; con naøo bò thöông, Ta seõ baêng boù; con naøo beänh taät, Ta seõ laøm cho maïnh; con naøo beùo maäp, con naøo khoeû maïnh, Ta seõ canh chöøng» (Ed 34,16).
– cöùu thoaùt, giaûi phoùng ñaøn chieân: «Thieân Chuùa seõ cöùu thoaùt daân Ngöôøi, nhö muïc töû cöùu thoaùt ñaøn chieân» (Dc 9,16).

Toùm laïi, ngöôøi muïc töû toát thaät söï yeâu thöông ñaøn chieân, saün saøng hy sinh cho söï an nguy vaø haïnh phuùc cuûa ñaøn chieân. Thaäm chí nhö Ñöùc Gieâsu, ngöôøi muïc töû tuyeät vôøi nhaát, saün saøng hy sinh caû maïng soáng mình: coi söï soáng coøn cuûa ñaøn chieân quyù hôn caû söï soáng mình.

· Keû chaên chieân thueâ hay muïc töû xaáu thì: «khoâng thieát gì ñeán chieân», «khi thaáy soùi ñeán lieàn boû chieân maø chaïy: soùi voà laáy chieân vaø laøm cho chieân taùn loaïn». Thaùnh Kinh cuõng coù nhieàu caâu moâ taû haïng muïc töû naøy vôùi nhöõng ñaëc tính:
– voâ traùch nhieäm: «Con chieân naøo maát, noù chaúng quan taâm; con thaát laïc, noù chaúng ñi tìm; con bò thöông, noù khoâng chaïy chöõa; con maïnh khoeû, noù chaúng döôõng nuoâi» (Dc 11,16a); «Chieân ñau yeáu, caùc ngöôi khoâng laøm cho maïnh; chieân beänh taät, caùc ngöôi khoâng chöõa cho laønh; chieân bò thöông, caùc ngöôi khoâng baêng boù; chieân ñi laïc, caùc ngöôi khoâng ñöa veà; chieân bò maát, caùc ngöôi khoâng chòu ñi tìm» (Ed 34,4)
– chæ nghó tôùi höôûng thuï, saün saøng boùc loät: «Söõa caùc ngöôi uoáng, len caùc ngöôi maëc, chieân beùo toát thì caùc ngöôi gieát, maø ñaøn chieân laïi khoâng lo chaên daét» (Ed 34,3). Thaäm chí boùc loät ñeán taän xöông tuûy: «Con naøo beùo thì chuùng aên thòt, roài loùc luoân caû moùng» (Dc 11,16b)
– ích kyû, vuï lôïi, ñaày tham voïng: «Chuùng laø luõ choù ñoùi, aên chaúng bieát no. Theá maø chuùng laïi laø muïc töû! Caû boïn – chaúng tröø ai – chæ möu tìm lôïi loäc cho rieâng mình» (Is 56,11).
– taøn baïo, ñoäc aùc: «Caùc ngöôi thoáng trò chuùng moät caùch taøn baïo vaø haø khaéc» (Ed 34,3); «Caùc ngöôi ñaõ xua ñuoåi vaø chaúng löu taâm gì ñeán chuùng» (Gr 23,2b).
– taùc haïi voâ cuøng ñeán ñaøn chieân: «Caùc ngöôi ñaõ laøm cho ñaøn chieân cuûa Ta phaûi tan taùc» (Gr 23,2).

Toùm laïi, muïc töû xaáu coi ñaøn chieân chæ laø phöông tieän, baét chuùng phaûi hy sinh phuïc vuï cho lôïi ích rieâng tö cuûa mình, khoâng moät chuùt tình thöông ñoái vôùi chuùng. Nhöng keát cuïc cuûa haïng muïc töû naøy raát bi thaûm: «Khoán cho muïc töû voâ tích söï ñaõ boû maëc ñaøn chieân. Göôm seõ chaët ñöùt tay noù, seõ choïc maét phaûi cuûa noù. Caùnh tay cuûa noù seõ khoâ ñeùt, vaø maét phaûi cuûa noù seõ muø loaø» (Dc 11,17); «Khoán thay nhöõng muïc töû laøm cho ñaøn chieân Ta chaên daét phaûi thaát laïc vaø tan taùc (…) caùc ngöôi ñaõ xua ñuoåi vaø chaúng löu taâm gì ñeán chuùng. Naøy Ta seõ ñeå yù ñeán caùc haønh vi gian aùc cuûa caùc ngöôi maø tröøng phaït caùc ngöôi. Ñoù laø saám ngoân cuûa Ñöùc Chuùa» (Gr 23,1-2).

3. Haõy trôû neân nhöõng muïc töû nhaân laønh

Trong baøi Tin Möøng, Ñöùc Gieâsu töï xöng mình laø «muïc töû nhaân laønh», luoân yeâu thöông ñaøn chieân vaø saün saøng hy sinh maïng soáng mình vì ñaøn chieân. Khi töï xöng nhö theá khoâng phaûi ñeå chuùng ta neå phuïc cho baèng ñeå chuùng ta baét chöôùc, noi göông Ngaøi trong coâng vieäc «muïc töû» cuûa chuùng ta. Chuùng ta thöôøng giôùi haïn yù nghóa cuûa töø «muïc töû» naøy, ñeán noãi chæ aùp duïng noù cho nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo toân giaùo. Thaät ra, taát caû nhöõng ai ñaûm traùch vieäc laõnh ñaïo, töø moät gia ñình ñeán moät phöôøng, moät tænh, hay moät quoác gia, töø moät hoäi ñoaøn, moät xöù ñaïo, ñeán moät giaùo phaän, moät giaùo hoäi ñòa phöông hay Giaùo Hoäi toaøn caàu, moät caùch naøo ñoù, ñeàu coù theå goïi laø muïc töû. Öôùc chi moïi muïc töû ñeàu bieát thaät söï yeâu thöông ñaøn chieân cuûa mình vaø laõnh ñaïo chuùng moät caùch saùng suoát! Öôùc chi moïi cha meï ñeàu yeâu thöông con caùi, moïi cha xöù ñeàu saün saøng hy sinh phuïc vuï giaùo daân, moïi giaùm muïc ñeàu heát loøng chaêm soùc caùc linh muïc vaø giaùo daân döôùi quyeàn mình! Öôùc chi moïi vò laõnh ñaïo xaõ hoäi vaø ñaát nöôùc bieát queân nhöõng quyeàn lôïi rieâng tö ñeå nghó ñeán lôïi ích chung cuûa daân chuùng!

Moïi quoác gia, moïi giaùo hoäi, ñeàu raát caàn nhöõng vò minh quaân, nhöõng muïc töû nhaân laønh. Caàn hôn caû vieäc coù thaät ñoâng nhöõng caù nhaân taøi gioûi, xuaát saéc. Caâu chuyeän sau ñaây minh hoïa ñieàu ñoù.

Coù hai ngöôøi thuoäc hai quoác gia noùi chuyeän vôùi nhau: – «Toâi raát khaâm phuïc ñaát nöôùc anh, vì nöôùc anh coù raát nhieàu anh huøng». – «Theá ñaát nöôùc anh coù nhieàu anh huøng khoâng?» – «Raát tieác, ñaát nöôùc toâi ít anh huøng laém!» – «Laï nhæ, ñaát nöôùc toâi nhieàu anh huøng theá maø sao vaãn cöù ngheøo naøn vaø laïc haäu, coøn ñaát nöôùc anh khoâng coù anh huøng maø sao laïi phaùt trieån vaø giaøu coù nhö vaäy?» – «AØ, ñaát nöôùc toâi thì buø laïi, ñöôïc khaù nhieàu vò minh quaân!» Thì ra chæ moät vò minh quaân – hay muïc töû nhaân laønh – cuõng ñuû quí giaù vaø ích lôïi cho ñaát nöôùc vaø Giaùo Hoäi hôn nhieàu anh huøng hay caù nhaân xuaát saéc hôïp laïi! Caàu mong cho ñaát nöôùc vaø Giaùo Hoäi Vieät Nam coù ñöôïc nhöõng minh quaân!

Caàu nguyeän

Laïy Cha, xin Cha haõy ban cho Giaùo Hoäi vaø ñaát nöôùc con nhieàu vò muïc töû nhaân laønh hôn! Xin cho caùc nhaø laõnh ñaïo ñaát nöôùc vaø Giaùo Hoäi con bieát thaät söï yeâu thöông ngöôøi daân cuõng nhö caùc tín ñoà cuûa mình heát loøng vaø saün saøng hy sinh phuïc vuï hoï. Coù nhö theá, ñaát nöôùc vaø Giaùo Hoäi con môùi tieán boä leân ñöôïc. Amen.

JK