(7) Khi aáy, oâng Gio-an Taåy Giaû rao giaûng raèng: «Coù Ñaáng quyeàn theá hôn toâi ñang ñeán sau toâi, toâi khoâng ñaùng cuùi xuoáng côûi quai deùp cho Ngöôøi. ⁽⁸⁾ Toâi thì toâi laøm pheùp röûa cho anh em trong nöôùc, coøn Ngöôøi, Ngöôøi seõ laøm pheùp röûa cho anh em trong Thaùnh Thaàn». ⁽⁹⁾ Hoài aáy, Ñöùc Gieâ-su töø Na-da-reùt mieàn Ga-li-leâ ñeán, vaø ñöôïc oâng Gio-an laøm pheùp röûa döôùi soâng Gio-ñan. ⁽¹⁰⁾ Vöøa leân khoûi nöôùc, Ngöôøi lieàn thaáy caùc taàng trôøi xeù ra, vaø thaáy Thaàn Khí nhö chim boà caâu ngöï xuoáng treân mình. ⁽¹¹⁾ Laïi coù tieáng töø trôøi phaùn raèng: «Con laø Con yeâu daáu cuûa Cha, Cha haøi loøng veà Con».

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Caâu noùi cuûa Gio-an Taåy giaû trong baøi Tin Möøng cho thaáy oâng laø ngöôøi theá naøo? Coù theå ruùt ra baøi hoïc gì cho nhöõng ngöôøi loan baùo hay rao giaûng Ñöùc Gieâ-su? Neáu khoâng soáng tinh thaàn töï huûy, thì vieäc loan baùo hay rao giaûng cuoái cuøng nhaèm ích lôïi cho ai?
2. Muoán con ngöôøi thaùnh ôû trong ta lôùn leân vaø laøm chuû, thì con ngöôøi phaøm phaûi laøm gì? Hai con ngöôøi aáy coù theå cuøng lôùn leân khoâng?

1. Tinh thaàn töï huûy cuûa ngöôøi rao giaûng Ñöùc Gieâ-su

Trong baøi Tin Möøng, ta thaáy coù hai nhaân vaät chính: Gio-an Taåy giaû vaø Ñöùc Gieâ-su. Trong hai ngöôøi, Gio-an Taåy giaû laø ngöôøi phaøm, ñeán tröôùc ñeå loan baùo; coøn Ñöùc Gieâ-su laø Thieân Chuùa, laø con ngöôøi thaàn linh, ñeán sau ñeå giaûi phoùng nhaân loaïi. Nhö theá ta thaáy: ngöôøi phaøm ñeán tröôùc loan baùo cho con ngöôøi thaàn linh ñeán sau.

Ñeå chu toaøn nhieäm vuï loan baùo, Gio-an Taåy giaû phaûi thöïc hieän tinh thaàn töï huûy hoaøn toaøn, nghóa laø hoaøn toaøn xoùa mình ñi, coi mình khoâng laø gì caû, coù nhö theá vai troø cuûa ngöôøi mình loan baùo môùi ñöôïc noåi baät leân: «Coù Ñaáng quyeàn theá hôn toâi ñang ñeán sau toâi, toâi khoâng ñaùng cuùi xuoáng côûi quai deùp cho Ngöôøi»; «Ngöôøi phaûi noåi baät leân, coøn toâi phaûi lu môø ñi» (Ga 3,30).

Ngöôøi loan baùo hay rao giaûng ñöôïc keâu goïi vaø leân tieáng khoâng phaûi vì mình, nhöng vì Ñaáng maø mình loan baùo hay rao giaûng. Vì theá, muoán loan baùo hay rao giaûng thaät söï ñuùng nghóa, chuùng ta caàn phaûi soáng tinh thaàn töï huûy, töï xoùa mình khi thöïc hieän coâng vieäc naøy. Tuy nhieân, trong thöïc teá, chuùng ta deã bò caùm doã coi vieäc loan baùo hay rao giaûng Tin Möøng nhö moät phöông tieän ñeå laøm cho mình noåi baät leân, ñöôïc moïi ngöôøi ca tuïng laø mình ñaïo ñöùc, vieát hay, giaûng hay. Tôùi moät luùc naøo ñoù, chuùng ta baét ñaàu coù khuynh höôùng vì mình nhieàu hôn vì Chuùa. Luùc aáy, moät caùch naøo ñoù, ta bieán Chuùa trôû thaønh ngöôøi loan baùo cho ta, laøm ta noåi baät leân.

Coù theå ban ñaàu ta hoaøn toaøn vì Chuùa, nhôø ñoù ta rao giaûng veà Ngaøi raát hay, moïi ngöôøi ca tuïng ta laø ngöôøi ñaïo ñöùc, laø «coù löûa». Töø khi coù danh thôm tieáng toát aáy, ta baét ñaàu bò caùm doã baûo veä danh tieáng aáy, vaø laøm cho danh tieáng aáy ngaøy caøng maïnh leân. Danh tieáng aáy coù theå giuùp ta deã «thaêng quan tieán chöùc» trong Giaùo Hoäi hay ngoaøi xaõ hoäi. Ta baét ñaàu ngaøy caøng trôû neân «vì mình» hôn vaø bôùt «vì Chuùa» ñi. Daàn daàn ta trôû neân keû haùo danh luùc naøo khoâng hay. Töø haùo danh ñeán ham quyeàn, töø ham quyeàn ñeán coá vò chæ laø nhöõng böôùc raát ngaén. Moät khi ñaõ ham quyeàn coá vò roài, ta deã daøng bò caùm doã laøm nhöõng ñieàu taùn taän löông taâm. Vì quyeàn bính laø moät con dao hai löôõi, tuy caàn thieát ñeå phuïc vuï ñaïi chuùng, nhöng laïi coù khaû naêng tha hoùa raát maïnh. Vì theá, nhöõng ngöôøi loan baùo hay rao giaûng Tin Möøng – nhaát laø nhöõng ngöôøi ñaõ thaønh coâng trong laõnh vöïc naøy vaø ñang naém nhöõng ñòa vò quan troïng trong Giaùo Hoäi hay xaõ hoäi – raát caàn tinh thaàn phaûn tænh ñeå luoân luoân tænh taùo ñoái vôùi chính mình: «Haõy tænh thöùc vaø caàu nguyeän keûo sa chöôùc caùm doã, vì tinh thaàn thì haêng say, nhöng theå xaùc laïi yeáu heøn» (Mt 26,41; Mc 14,38). Thöïc teá cho thaáy nhieàu ngöôøi khi chöa naém quyeàn bính thì tinh thaàn phuïc vuï raát cao, nhöng khi ñaõ naém ñöôïc quyeàn bính thì trôû neân khaùc haún. Nhieàu anh huøng daân toäc, nhieàu chöùc saéc toân giaùo ñaõ bò tha hoùa vì quyeàn löïc.

2. Phaøm nhaân vaø thaùnh nhaân trong moãi ngöôøi

Baøi Tin Möøng hoâm nay coøn coù theå hieåu theo moät chieàu kích khaùc raát saâu xa: chieàu kích taâm linh. Trong ñoù, Gio-an Taåy giaû vaø Ñöùc Gieâ-su töôïng tröng cho hai khía caïnh trong cuøng moät con ngöôøi: Gio-an Taåy giaû töôïng tröng cho con ngöôøi phaøm cuûa ta, vaø Ñöùc Gieâ-su töôïng tröng cho con ngöôøi thaùnh, con ngöôøi thaàn linh, sieâu phaøm ôû trong ta. Chính con ngöôøi thaàn linh naøy trong moãi ngöôøi laø yeáu toá coát yeáu khieán con ngöôøi laø «hình aûnh cuûa Thieân Chuùa» (St 1,26-27; 9,6), «gioáng nhö Thieân Chuùa» (St 1,26b). Ñoù laø chính baûn tính Thieân Chuùa cuûa Ngaøi ñöôïc thoâng ban cho chuùng ta: «Thieân Chuùa ñaõ ban taëng chuùng ta nhöõng gì raát quyù baùu vaø troïng ñaïi Ngöôøi ñaõ höùa, ñeå nhôø ñoù, anh em ñöôïc thoâng phaàn baûn tính Thieân Chuùa» (2Pr 1,4). Chính nhôø coù baûn tính thaàn linh thaùnh thieän naøy trong baûn thaân maø Ñöùc Gieâ-su môùi coù theå môøi goïi ta neân thaùnh: «Anh em haõy neân hoaøn thieän, nhö Cha anh em treân trôøi laø Ñaáng hoaøn thieän» (Mt 5,48).

Giöõa con ngöôøi vôùi con choù, khoaûng caùch höõu theå tuy khoâng xa, vì cuøng laø taïo vaät, nhöng con choù khoâng bao giôø coù theå trôû thaønh ngöôøi nhö con ngöôøi duø coù coá gaéng luyeän taäp ñeán ñaâu, vì trong con choù khoâng coù baûn tính con ngöôøi. Coøn giöõa con ngöôøi vôùi Thieân Chuùa tuy laø moät khoaûng caùch voâ taän, nhöng con ngöôøi coù theå neân hoaøn thieän, neân thaùnh nhö chính Thieân Chuùa, vì trong con ngöôøi ñaõ coù saün baûn tính Thieân Chuùa maø Ngaøi thoâng truyeàn cho. Neáu baûn thaân con ngöôøi khoâng coù baûn tính Thieân Chuùa thì lôøi Ñöùc Gieâ-su môøi goïi con ngöôøi neân hoaøn thieän nhö Thieân Chuùa laø tuyeät ñoái baát khaû thi, vaø caâu noùi ñoù trôû thaønh voâ nghóa.

Tuy nhieân, soáng hoaøn thieän nhö Thieân Chuùa khoâng phaûi deã, vì beân caïnh con ngöôøi thaùnh aáy luoân luoân coù moät con ngöôøi phaøm. Moät danh nhaân naøo ñoù noùi: «Trong loøng moãi ngöôøi, vöøa coù moät vò thaùnh vöøa coù moät con thuù». Thaät vaäy, coù nhöõng luùc ta suy nghó vaø haønh ñoäng nhö moät vò thaùnh, nhöng cuõng coù raát nhieàu luùc ta laïi haønh ñoäng nhö moät con thuù. Vaø döôøng nhö vò thaùnh vaø con thuù trong baûn thaân ta phaûi luoân luoân tranh ñaáu vôùi nhau ñeå daønh thaéng theá haàu laøm chuû baûn thaân ta. Coù ngöôøi thì vò thaùnh thöôøng thaéng theá vaø laøm chuû, coøn laém ngöôøi thì bò con thuù thöôøng khoáng cheá toaøn boä con ngöôøi. Thaùnh Kinh coù noùi ñeán tình traïng traùi ngöôïc giöõa hai con ngöôøi naøy: «Tính xaùc thòt thì öôùc muoán nhöõng ñieàu traùi ngöôïc vôùi Thaàn Khí, coøn Thaàn Khí laïi öôùc muoán nhöõng ñieàu traùi ngöôïc vôùi tính xaùc thòt, ñoâi beân kình ñòch nhau, khieán anh em khoâng laøm ñöôïc ñieàu anh em muoán» (Gl 5,17); «Nhöõng ai soáng theo tính xaùc thòt, thì höôùng veà nhöõng gì thuoäc tính xaùc thòt; coøn nhöõng ai soáng theo Thaàn Khí, thì höôùng veà nhöõng gì thuoäc Thaàn Khí» (Rm 8,5). Keát quaû cuûa hai caùch soáng ñoái nghòch aáy laø: «Neáu anh em soáng theo tính xaùc thòt, anh em seõ phaûi cheát; nhöng neáu nhôø Thaàn Khí, anh em dieät tröø nhöõng haønh vi cuûa con ngöôøi ích kyû nôi anh em, thì anh em seõ ñöôïc soáng» (Rm 8,13)

a) Con ngöôøi phaøm thì soáng theo xaùc thòt:

Baûn chaát cuûa con ngöôøi phaøm laø chæ bieát soáng cho mình, soáng ích kyû, coù khuynh höôùng «phình to baûn ngaõ». Vì theá, chæ quan taâm tôùi nhöõng tham voïng hay lôïi loäc ích kyû cuûa mình, töï coi mình laø caùi roán cuûa vuõ truï, muoán moïi ngöôøi phaûi phuïc vuï mình, luoân luoân coi yù rieâng cuûa mình laø quan troïng, thích leøo laùi moïi ngöôøi theo yù rieâng cuûa mình… Kinh Thaùnh noùi veà tính caùch cuûa phaøm nhaân: «Nhöõng keû soáng theo xaùc phaøm thì hay mô öôùc nhöõng gì xaùc phaøm ñoøi hoûi» (Rm 8,5); «Hoï khoe mình khoân saùng nhöng ñaõ neân ñieân daïi» (Rm 1,22); «YÙ töôûng hoï hoùa ra toái taêm, vì hoï lìa xa söï soáng Chuùa Trôøi» (Ep 4,18); «Loøng trí hoï mieân man theo ñieàu phuø phieám, hoï ngu muoäi ñaém chìm trong boùng toái taêm» (Rm 1,21).

b) Con ngöôøi thaùnh soáng theo Thaàn Khí:

Con ngöôøi thaùnh laø con ngöôøi soáng vò tha, soáng theo Thaàn Khí, theo söï höôùng daãn cuûa leõ phaûi, cuûa chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông. Haønh ñoäng khoâng bò chi phoái bôûi nhöõng ñoäng löïc vò kyû, duïc voïng, yù muoán rieâng tö, maø bôûi tình yeâu ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø tha nhaân. Khi khoâng coøn soáng cho baûn thaân mình nöõa, con ngöôøi thaùnh trôû neân coù nhieàu söùc maïnh tinh thaàn, luoân khoân ngoan, saùng suoát, can ñaûm, taâm hoàn luoân bình an haïnh phuùc, thöù bình an haïnh phuùc noäi taâm khoâng ai ban ñöôïc maø cuõng khoâng ai laáy maát ñöôïc, ngoaïi caûnh khoâng coøn laøm hoï laøm ñaûo ñieân, ñau khoå nöõa.

3. Phaøm nhaân coù nhoû laïi thì thaàn nhaân môùi lôùn leân ñöôïc

Nôi moãi con ngöôøi, phaøm nhaân ñöôïc khaùm phaù vaø yù thöùc tröôùc tieân. Daàn daàn con ngöôøi khaùm phaù ra moät tieáng noùi, moät khuynh höôùng, moät löïc löôïng thaàm kín – nhieàu khi raát maïnh meõ – loâi keùo mình leân khoûi nhöõng ích kyû caù nhaân cuûa phaøm ngaõ. Ñoù laø thaàn ngaõ hay con ngöôøi thaùnh. Vaán ñeà laø laøm sao ñeå thaàn ngaõ naøy lôùn leân? Baøi Tin Möøng cho ta moät bí quyeát: Gio-an Taåy giaû – töôïng tröng cho phaøm ngaõ – ñeå töï haï, töï huûy ñeå laøm cho Ñöùc Gieâ-su – töôïng tröng cho thaàn ngaõ – noåi baät leân. Choã khaùc Gio-an noùi: «Ngöôøi phaûi noåi baät leân, coøn toâi phaûi lu môø ñi» (Ga 3,30).

Phaøm nhaân luùc naøo cuõng muoán ñöôïc noåi baät, ñöôïc phình to leân, nhöng neáu ta chieàu theo phaøm ngaõ, thì phaøm ngaõ seõ lôùn maïnh vaø laán aùt thaàn ngaõ, laøm thaàn ngaõ trôû neân yeáu ôùt. Nhöng neáu ta soáng tinh thaàn töï huûy, laøm phaøm ngaõ nhoû laïi, thì töï nhieân thaàn ngaõ seõ lôùn vaø maïnh leân. Hai löïc löôïng aáy luoân luoân tyû leä nghòch vôùi nhau: löïc naøy lôùn thì löïc kia nhoû laïi, löïc naøy yeáu thì löïc kia maïnh leân. Vì theá, muoán thaàn ngaõ lôùn leân, thì phaûi laøm cho phaøm ngaõ nhoû ñi. Khoâng gì laøm phaøm ngaõ nhoû ñi baèng soáng tinh thaàn töï huûy, töï xoùa mình: coi mình chaúng laø gì caû, nhö moät ngöôøi nhoû beù khoâng coù gì laø quan troïng, khoâng coá yù laøm gì ñeå loâi keùo söï chuù yù cuûa ngöôøi khaùc. Nhaát laø khoâng bao giôø ñoøi hoûi yù rieâng cuûa mình phaûi ñöôïc thöïc hieän, maø traùi laïi saün saøng thöïc hieän thaùnh yù Thieân Chuùa.

Caàu nguyeän

Laïy Cha, xin haõy bieán caûi con thaønh moät con ngöôøi môùi, con ngöôøi soáng theo Thaàn Khí chöù khoâng theo nhöõng ñoøi hoûi cuûa phaøm ngaõ. Nhôø ñoù baûn tính thaàn linh maø Cha ñaõ gieo maàm vaøo trong baûn thaân con naåy maàm vaø phaùt trieån. Vaø hy voïng moät ngaøy kia Cha coù theå noùi vôùi con nhö xöa Cha ñaõ noùi vôùi Ñöùc Gieâ-su: «Con laø Con yeâu daáu cuûa Cha, Cha haøi loøng veà Con». Xin giuùp con ñaït ñöôïc ñieàu aáy.

JK