CHUÙA NHAÄT III THÖÔØNG
Sau khi chòu pheùp röûa cuûa Gioan, Ñöùc Gieâsu baét ñaàu hoaït ñoäng coâng khai vaø taùch bieät khoûi aûnh höôûng cuûa Gioan. Ngöôøi rao giaûng Nöôùc Thieân Chuùa ñeán gaàn, keâu goïi ngöôøi ta saùm hoái vaø tin vaøo Tin Möøng, tuyeån choïn moân ñeä cho moät giai ñoaïn môùi. Ñoù laø noäi dung baøi Phuùc AÂm hoâm nay. Chuùng ta haõy tìm hieåu vaø thöïc hieän giaùo huaán cuûa Lôøi Chuùa.
I. LAÉNG NGHE LÔØI CHUÙA
1. Baøi ñoïc 1: Gn 3,1-5.10.
2. Baøi ñoïc 2: 1 Cr 7,29-31.
3. Baøi Tin Möøng: Mc 1,14-20.
II. TÌM HIEÅU LÔØI CHUÙA
1. Thôøi gian ñaõ maõn vaø Trieàu Ñaïi Thieân Chuùa ñaõ gaàn.
Ñoù laø boái caûnh hoaït ñoäng vaø lôøi rao giaûng cuûa Ñöùc Gieâsu. Thaät vaäy, Ñöùc Gieâsu keâu goïi ngöôøi ta saùm hoái vaø tin vaøo Tin Möøng vì thôøi gian ñaõ maõn vaø Trieàu Ñaïi Thieân Chuùa ñaõ gaàn. Thôøi gian ñaõ maõn (heát) laø thôøi gian chôø ñôïi Ñaáng Meâsia, chôø ñôïi ôn cöùu ñoä, ôn giaûi thoaùt maø Ñaáng Meâsia ñem ñeán. Nay Ñaáng aáy (laø Ñöùc Gieâsu) ñaõ hieän dieän trong daân Ítraen, trong theá giôùi naøy roài. Ñieàu quan troïng laø moãi ngöôøi gaëp ñöôïc Ngöôøi, nhaän ra Ngöôøi. Trieàu Ñaïi Thieân Chuùa vöøa laø quaõng thôøi gian vöøa laø khoaûng khoâng gian thuoäc veà Thieân Chuùa. Vì theá coøn ñöôïc goïi laø Vöông quoác hay Theá giôùi cuûa Thieân Chuùa, laø Nöôùc Trôøi. Trieàu ñaïi cuûa Thieân Chuùa ñöôïc "khai tröông" baèng söï xuaát hieän coâng khai cuûa Ñöùc Gieâsu Nadareùt, vôùi bieán coá "taàng trôøi xeù ra, Thaàn Khí nhö chim boà caâu hieän xuoáng treân Ngöôøi" vaø baèng "tieáng noùi töø trôøi phaùn ra: Con laø Con yeâu daáu cuûa Cha, Cha haøi loøng veà Con"(Mc 1,11).
Vì thôøi gian chaúng coøn bao laâu vaø vì Trieàu ñaïi cuûa Thieân Chuùa ñaõ baét ñaàu neân ngöôøi ta phaûi thay ñoåi tö duy vaø haønh ñoäng. Thaùnh Phaoloâ ñaõ dieãn taû söï thay ñoåi aáy baèng nhöõng hình aûnh vöøa gaàn guõi vöøa soáng ñoäng: "Nhöõng ngöôøi coù vôï haõy soáng nhö khoâng coù, ai khoùc loùc haõy laøm nhö khoâng coù, ai vui möøng nhö chaúng vui möøng, ai mua saém haõy laøm nhö khoâng coù gì caû, keû höôûng duøng cuûa caûi ñôøi naøy hay laøm nhö chaúng höôûng" (baøi ñoïc 2) Noùi caùch khaùc ñoù laø caùch soáng sieâu thoaùt, khoâng quyeán luyeán, khoâng dính beùn, khoâng leä thuoäc vaøo theá giôùi vaät chaát hieän taïi, khoâng döøng laïi ôû nhöõng caùi tröôùc maét vaø sôø moù ñöôïc. Nhö vaäy laø caùch suy nghó vaø caùch soáng cuûa nhöõng ngöôøi chôø mong thôøi ñieåm vaø söï can thieäp cuûa Thieân Chuùa Cöùu ñoä phaûi hoaøn toaøn ñöôïc ñònh höôùng bôûi söï coù maët cuûa Trieàu Ñaïi Thieân Chuùa.
Ñeå coù ngöôøi coäng taùc vaø tieáp noái coâng cuoäc rao giaûng Tin Möøng vaø xaây döïng Trieàu Ñaïi cuûa Thieân Chuùa, Ñöùc Gieâsu tìm kieám vaø môøi goïi caùc moân ñeä.
2."Caùc anh haõy theo toâi."
Tuy ñöôïc hai Phuùc Aâm khaùc nhau (Gioan vaø Maùccoâ) töôøng thuaät laïi nhöng chuùng ta coù theå coi caâu chuyeän Ñöùùc Gieâsu goïi boán moân ñeä ñaàu tieân tieáp noái caâu chuyeän Ñöùùc Gieâsu tieáp Anreâ vaø Gioan ôû "choã Ngöôøi ôû". Caâu chuyeän coù hai chi tieát ñaùng chuùng ta löu yù. Chi tieát thöù nhaát laø boán oâng Anreâ, Pheâroâ, Gioan vaø Giacoâbeâ laø hai caëp anh em ruoät. Chi tieát thöù hai laø caùc oâng theo Chuùa moät caùch nhanh goïn, döùt khoaùt, khoâng do döï. Töø lôøi môøi goïi cuûa Ñöùc Gieâsu "Caùc anh haõy theo toâi" ñeán phaûn öùng cuûa caùc moân ñeä: "Laäp töùc hai oâng boû chaøi löôùi maø ñi theo Ngöôøi" (Tröôøng hôïp 1) "Vaø caùc oâng boû cha mình laø oâng Deâbeâñeâ ôû laïi treân thuyeàn vôùi nhöõng ngöôøi laøm coâng maø ñi theo Ngöôøi." (Tröôøng hôïp 2) Chuùng ta coù theå hoûi: Treân thöïc teá caùc moân ñeä coù "töùc khaéc" boû taát caû maø ñi theo Chuùa nhö vaäy khoâng? Coù hai giaû thuyeát: Giaû thuyeát thöù nhaát: caùc moân ñeä ñaõ laäp töùc boû taát caû maø nhanh choùng ñaùp laïi tieáng lôøi môøi goïi cuûa Ñöùc Gieâsu. Giaû thuyeát thöù hai: treân thöïc teá caùc moân ñeä cuõng caàn coù moät thôøi gian ñeå suy nghó vaø quyeát ñònh, nhöng caùc Phuùc Aâm muoán laøm noåi baät tính "trieät ñeå" cuûa ôn goïi moân ñeä neân töôøng thuaät nhö theá. Theo caùc nhaø chuù giaûi Thaùnh Kinh thì caû hai giaû thuyeát aáy ñeàu chaáp nhaän ñöôïc, nhöng nhieàu ngöôøi nghieâng veà giaû thuyeát thöù hai hôn vì noù gaàn guõi vôùi thöïc teá hôn.
3. Hai chieàu kích cuûa ôn goïi moân ñeä.
Sau boán moân ñeä ñaàu tieân Ñöùc Gieâsu ñaõ goïi theâm nhieàu ngöôøi khaùc nöõa ñeå roài töø nhöõng ngöôøi aáy, Ngöôøi laäp Nhoùm Möôøi Hai. Muïc ñích? "Ñeå caùc oâng ôû vôùi Ngöôøi vaø ñeå Ngöôøi sai caùc oâng ñi rao giaûng" (Mc 3,14). "Ñeå caùc oâng ôû vôùi Ngöôøi" ñöôïc xem laø chieàu doïc cuûa ôn goïi moân ñeä: ñoù laø moái töông quan gaén boù maät thieát giöõa Thaøy vaø troø. Khoâng coù moái töông quan rieâng tö (personnal) aáy, seõ khoâng coù tình sö-ñeä vaø söï chia seû söù maïng giöõa thaøy vaø troø. Coøn "Ñeå Ngöôøi sai caùc oâng ñi rao giaûng" ñöôïc xem laø chieàu ngang cuûa ôn goïi moân ñeä: ñoù laø ñoái töôïng phuïc vuï cuûa ôn goïi moân ñeä: Tin Möøng Nöôùc Thieân Chuùa. Caùc moân ñeä chæ thöïc söï baét tay vaøo vieäc rao giaûng Tin Möøng sau khi Chuùa Gieâsu Phuïc Sinh ñaõ veà trôøi vaø ñaõ ban Thaùnh Thaàn cho caùc oâng (ñoïc Saùch Coâng vuï Toâng ñoà töø 2,14 trôû veà sau). Hai chieàu kích aáy laø hai yeáu toá caên baûn cuûa baát cöù ôn goïi Kitoâ höõu naøo: giaùm muïc, linh muïc, tu só vaø giaùo daân. Coát yeáu cuûa ôn goïi moân ñeä laø: "Ai muoán theo toâi, thì töø boû chính mình, vaùc thaäp giaù mình maø theo" (Mc 8,34). Nhö theá coù nghóa laø caøng soáng gaén boù maät thieát vôùi Chuùa, caøng ñeå Chuùa sai ñi, caøng töø boû mình vaùc thaäp giaù mình maø theo Chuùa thì chuùng ta caøng trôû thaønh moân ñeä ruoät cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ.
4. Giaùo hoäi laø coâng cuï vaø daáu chæ cuûa Trieàu ñaïi Thieân Chuùa.
Xöa nay trong coâng taùc giaûng daïy Giaùo lyù, chuùng ta ít nhaán maïnh ñeán thöïc taïi Nöôùc Trôøi maø chæ chuù taâm ñeán vai troø vaø söù maïng cuûa Giaùo hoäi. Thaät ra hai thöïc taïi aáy vöøa laø moät vöøa khoâng laø moät. Ñeå deã hieåu chuùng ta noùi theá naøy: Giaùo hoäi laø Trieàu Ñaïi cuûa Thieân Chuùa nhöng Trieàu Ñaïi cuûa Thieân Chuùa thì khoâng giôùi haïn ôû Giaùo hoäi maø roäng lôùn hôn Giaùo hoäi. Caùc nhaø thaàn hoïc khaúng ñònh: Giaùo hoäi laø daáu chæ, laø coâng cuï cuûa Nöôùc Trôøi. Laø daáu chæ: ÔÛ ñaâu coù Giaùo hoäi thì ôû ñaáy Nöôùc Trôøi hieän dieän hay cöù thaáy Giaùo hoäi ôû ñaâu laø ôû ñoù ngöôøi ta lieân töôûng tôùi Trieàu Ñaïi cuûa Thieân Chuùa. Laø coâng cuï: Thieân Chuùa duøng Giaùo hoäi ñeå loan baùo vaø xaây döïng Trieàu Ñaïi cuûa Thieân Chuùa.
5. Giaùo hoäi laø coäng ñoaøn trong ñoù moïi ngöôøi coù phaàn vaø phaûi goùp phaàn.
Töø sau Coâng ñoàng Vatican II trôû ñi, Giaùo hoäi hoïc nhaán maïnh raát nhieàu ñeán tính ñoàng traùch nhieäm, tôùi söï tham gia cuûa caùc thaønh phaàn Daân Chuùa vaøo caùc coâng vieäc ñoái noäi vaø ñoái ngoaïi cuûa Giaùo hoäi. Giaùo hoäi ñöôïc ñònh nghóa laø moät coäng ñoaøn maø trong ñoù moïi ngöôøi coù phaàn vaø phaûi goùp phaàn, vì moïi ngöôøi ñeàu laø chi theå cuûa Thaân Theå Maàu Nhieäm Chuùa Kitoâ, moïi ngöôøi ñeàu bình ñaúng veà phaåm giaù laøm con caùi Thieân Chuùa vaø anh em chò em cuûa nhau, moïi ngöôøi ñeàu ñöôïc môøi goïi laøm moân ñeä cuûa Chuùa. Giaùo lyù aáy xuaát phaùt töø maëc khaûi Thaùnh Kinh, chöù khoâng phaûi bôûi aûnh höôûng cuûa xu höôùng daân chuû hoùa cuûa caùc toå chöùc traàn theá. Thieân Chuùa laø Ñaáng coù theå laøm taát caû moät mình, khoâng caàn ñeán ai heát, nhöng Ngöôøi ñaõ khoâng laøm nhö theá maø môøi goïi heát moïi ngöôøi -nam nöõ, giaø treû, giaàu ngheøo- hôïp taùc vôùi Ngöôøi ñeå laøm cho Tin Möøng ñöôïc loan truyeàn khaép choán khaép nôi. Thieân Chuùa coù theå laøm cho caû thaønh Niniveâ hoái caûi, boû ñöôøng toäi loãi trôû veà ñöôøng chính neûo ngay maø khoâng caàn ngoân söù Giona. Nhöng Thieân Chuùa ñaõ duøng ngoân söù Giona, ñaõ giao cho oâng nhieäm vuï nhaéc nhôû daân thaønh Niniveâ ñeå hoï caûnh tænh vaø giaùc ngoä (baøi ñoïc 1). Vì theá chuùng ta phaûi haân hoan vì ñöôïc Thieân Chuùa tin duøng, ñöôïc Thieân Chuùa cho hôïp taùc maø ñoùng goùp tích cöïc vaøo coâng vieäc cuûa Ngöôøi. Cuõng vì theá khoâng moät ai trong chuùng ta coù quyeàn nghó raèng mình coù theå laøm moät mình, khoâng caàn ñeán ngöôøi khaùc. Nhöõng caùch laøm vieäc vaø laõnh ñaïo khoâng coù choã, khoâng daønh phaàn cho ngöôøi khaùc tham gia laø caùch laøm vieäc vaø laõnh ñaïo ñi ngöôïc vôùi caùch haønh ñoäng cuûa Thieân Chuùa, vôùi baûn chaát cuûa Giaùo hoäi.
III. SOÁNG LÔØI CHUÙA
Neáu toâi ñöôïc giao moät troïng traùch trong coäng ñoaøn thì toâi phaûi:
(a) Coi ñoù laø vinh döï maø Thieân Chuùa giao cho toâi maø noã löïc chu toaøn ñeán nôi ñeán choán troïng traùch aáy, baèng ñôøi soáng maät thieát vôùi Chuùa vaø phuïc vuï anh em (chieàu doïc & chieàu ngang cuûa ôn goïi moân ñeä)
(b) Môû roäng khoâng gian vaø thôøi cô ñeå caøng nhieàu ngöôøi tham gia hôïp taùc vôùi toâi caøng toát, vì ñoù laø cung caùch haønh ñoäng cuûa Thieân Chuùa vaø laø tính chaát cuûa Giaùo hoäi (Participatory Church).
IV.CAÀU NGUYEÄN VÔÙI LÔØI CHUÙA
Laïy Thieân Chuùa laø Cha, Cha muoán moïi ngöôøi nghe bieát Tin Möøng vaø ñoùn nhaän Chuùa Gieâsu Con Cha. Chuùng con caûm taï Cha vì Cha ñaõ muoán cho chuùng con tham gia hôïp taùc vaøo coâng vieäc vó ñaïi aáy cuûa Cha.
Laïy Chuùa Gieâsu, Chuùa ñaõ goïi caùc moân ñeä ñeå caùc oâng ôû vôùi Chuùa vaø ñeå Chuùa sai caùc oâng ñi. Chuùng con caûm taï Chuùa ñaõ goïi chuùng con laøm moân ñeä Chuùa. Xin Chuùa giuùp chuùng con bieát soáng maät thieát gaén boù vôùi Chuùa vaø bieát chu toaøn söù maïng ñöôïc Chuùa sai ñi.
Laïy Chuùa Thaùnh Thaàn, xin Chuùa ñoàng haønh vôùi chuùng con ñeå chuùng con loan baùo Tin Möøng Nöôùc Trôøi trong caùc moâi tröôøng soáng cuûa chuùng con.
Gieâroânimoâ Nguyeãn Vaên Noäi.