ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Am 7,12-15: ⁽¹⁴⁾ Ngoân söù Amoát noùi: «Toâi khoâng phaûi laø ngoân söù (…) ⁽¹⁵⁾ Chính Ñöùc Chuùa ñaõ baét laáy toâi vaø ñaõ truyeàn cho toâi: «Haõy ñi tuyeân saám cho Ítraen daân Ta».

· Ep 1,3-14: ⁽⁹⁾ Keá hoaïch yeâu thöông Ngöôøi ñaõ ñònh töø tröôùc ⁽¹⁰⁾ laø quy tuï muoân loaøi trong trôøi ñaát döôùi quyeàn moät thuû laõnh laø Ñöùc Kitoâ.

· TIN MÖØNG: Mc 6,7-13 - Ñöùc Gieâ-su sai Nhoùm Möôøi Hai ñi giaûng (Mt 10,5-15; Lc 9,1-6)

Khi aáy, ⁽⁷⁾ Ngöôøi goïi Nhoùm Möôøi Hai laïi vaø baét ñaàu sai ñi töøng hai ngöôøi moät. Ngöôøi ban cho caùc oâng quyeàn tröø quyû. ⁽⁸⁾ Ngöôøi chæ thò cho caùc oâng khoâng ñöôïc mang gì ñi ñöôøng, chæ tröø caây gaäy; khoâng ñöôïc mang löông thöïc, bao bò, tieàn ñoàng ñeå giaét löng; ⁽⁹⁾ ñöôïc ñi deùp, nhöng khoâng ñöôïc maëc hai aùo. ⁽¹⁰⁾ Ngöôøi baûo caùc oâng: «Baát cöù ôû ñaâu, khi anh em ñaõ vaøo nhaø naøo, thì cöù ôû laïi ñoù cho ñeán luùc ra ñi. ⁽¹¹⁾ Coøn nôi naøo ngöôøi ta khoâng ñoùn tieáp vaø nghe lôøi anh em, thì khi ra khoûi ñoù, haõy giuõ buïi chaân ñeå toû yù phaûn ñoái hoï». ⁽¹²⁾ Caùc oâng ñi rao giaûng, keâu goïi ngöôøi ta aên naên saùm hoái. ⁽¹³⁾ Caùc oâng tröø ñöôïc nhieàu quyû, xöùc daàu cho nhieàu ngöôøi ñau oám vaø chöõa hoï khoûi beänh.

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Vì yù gì maø Ñöùc Gieâsu sai caùc moân ñeä ñi loan baùo Tin Möøng «töøng hai ngöôøi moät»? ñeå khích leä, naâng ñôõ laãn nhau? ñeå coäng taùc vôùi nhau?
2. Taïi sao Ñöùc Gieâsu laïi yeâu caàu caùc toâng ñoà ñi loan baùo Tin Möøng vôùi quaù ít haønh trang? YÙ cuûa Ñöùc Gieâsu laø gì?
3. Taïi sao coù nhöõng ngöôøi toâng ñoà khoâng daùm daán thaân ñuùng nhö söù maïng mình ñoøi hoûi? Coù phaûi vì hoï ñaõ oâm laïi taát caû nhöõng gì hoï cam keát töø boû?

1. Ñöùc Gieâsu sai caùc moân ñeä ñi «töøng hai ngöôøi moät»

Khoâng phaûi khoâng höõu yù maø Ñöùc Gieâsu sai caùc moân ñeä ñi loan baùo Tin Möøng «töøng hai ngöôøi moät». Neáu ñi rieâng leû thì chaéc chaén caùc moân ñeä seõ ñi ñöôïc nhieàu nôi hôn, tieáp xuùc ñöôïc nhieàu ngöôøi hôn, nhöng hieäu quaû seõ keùm hôn, vì ñi moät mình thì khi gaëp khoù khaên – chaúng haïn khi bò ngöôøi khaùc töø choái khoâng tieáp – caùc oâng seõ khoâng bieát baøn hoûi vôùi ai, khoâng ñöôïc ai khích leä, neân seõ deã naûn loøng vaø boû cuoäc. Khi sai ñi «töøng hai ngöôøi moät», Ñöùc Gieâsu mong caùc oâng hôïp taùc vaø lieân ñôùi vôùi nhau, khích leä vaø baøn hoûi nhau khi gaëp khoù khaên, nhaát laø bieåu loä tình yeâu thöông nhau nhö moät daáu chæ ñaëc tröng cuûa moân ñeä Ngaøi (x. Ga 13,35). Daáu chæ naøy laø moät chöùng töø heát söùc soáng ñoäng vaø loâi cuoán ngöôøi khaùc theo mình.

Ñieàu heát söùc quan troïng laø tinh thaàn hôïp taùc khi laøm toâng ñoà. Ngöôøi Vieät ta bò mang tieáng laø raát keùm veà tinh thaàn hôïp taùc, keå caû khi laøm coâng taùc toâng ñoà. Chính vì theá khi laøm nhöõng vieäc lôùn voán caàn söï hôïp taùc cuûa nhieàu ngöôøi, ngöôøi Vieät thöôøng laøm keùm hieäu quaû. Ngöôøi ta vaãn noùi: khi laøm vieäc rieâng leû thì ngöôøi Vieät thöôøng laøm toát hôn ngöôøi Nhaät, nhöng khi laøm chung vôùi nhau thì hai ngöôøi Vieät laøm khoâng baèng hai ngöôøi Nhaät, vaø teä hôn nöõa laø ba ngöôøi Vieät thì laøm thua xa ba ngöôøi Nhaät. Taïi sao? Vì ngöôøi Vieät thöôøng chæ coù «buïng rieâng» maø ít coù «buïng chung». Laø ngöôøi Vieät, khi phaûi noùi ra söï thaät naøy, ta khoâng khoûi ñau loøng vaø bò chaïm töï aùi thay cho daân toäc. Ta thaáy coù khaù nhieàu tröôøng hôïp hai ngöôøi cuøng laøm vieäc toâng ñoà vôùi nhau nhöng laïi khoâng öa nhau: ngöôøi naøy khoâng muoán ngöôøi kia noåi baät hôn mình, vaø toû ra khoù chòu roõ reät khi thaáy ngöôøi kia ñöôïc moïi ngöôøi öa chuoäng hôn mình… Ñuùng lyù ra khi laøm toâng ñoà, ngöôøi ta phaûi töø boû «caùi toâi» cuûa mình tröôùc ñaõ, coù theá, coâng vieäc toâng ñoà môùi coù hieäu quaû.

2. Tinh thaàn sieâu thoaùt cuûa ngöôøi toâng ñoà

Khi sai caùc moân ñeä ñi loan baùo Tin Möøng, neáu theo caùch suy nghó cuûa ñôøi thöôøng, Ñöùc Gieâsu ñaõ phaûi yeâu caàu caùc oâng ñem theo ñoà naøy vaät noï, nhaát laø tieàn baïc, ñeå phoøng xa coù khi phaûi duøng ñeán. Nhöng Ngaøi laïi «chæ thò cho caùc oâng khoâng ñöôïc mang gì ñi ñöôøng, chæ tröø caây gaäy; khoâng ñöôïc mang löông thöïc, bao bò, tieàn ñoàng ñeå giaét löng; ñöôïc ñi deùp, nhöng khoâng ñöôïc maëc hai aùo». Coù phaûi Ñöùc Gieâsu khoâng khoân ngoan? Ngaøy nay, taïi Vieät Nam, moät linh muïc khi môùi thuï phong thöôøng phaûi saém cho mình toái thieåu moät chieác xe gaén maùy töông ñoái toát, moät vaøi aùo chuøng thaâm (soutane), moät soá aùo leã, vaø moät loâ saùch vôû (haøng traêm cuoán). Cuõng coù vò coøn trang bò cho mình moät daøn maùy vi tính thaät maïnh, ñieän thoaïi coá ñònh hoaëc di ñoäng… Nhöõng giaùo daân laøm coâng taùc toâng ñoà ôû xa cuõng phaûi trang bò cho mình nhöõng vaät duïng caàn thieát nhö tieàn baïc, moät loâ quaàn aùo, saùch vôû… Phaûi chaêng nhö theá laø traùi vôùi tinh thaàn cuûa Ñöùc Gieâsu? – Toâi nghó khoâng theå hieåu lôøi noùi treân cuûa Ñöùc Gieâsu theo nghóa ñen, maø phaûi hieåu theo nghóa taâm linh. Vaû laïi moãi thôøi moãi khaùc, caàn phaûi thích öùng theo thôøi ñaïi. Thôøi nay maø aùp duïng theo nghóa ñen lôøi cuûa Ngaøi thì raát coù theå laøm vieäc toâng ñoà seõ khoâng höõu hieäu. Tuy nhieân, ñieàu quan troïng maø Ñöùc Gieâsu muoán nhaán maïnh chính laø tinh thaàn sieâu thoaùt cuûa ngöôøi toâng ñoà.

Ngöôøi toâng ñoà khoâng neân quaù leä thuoäc hay caâu neä vaøo phöông tieän naøy hoaëc phöông tieän kia. Phöông tieän naøo thaät söï caàn thieát cho muïc ñích toâng ñoà thì ñeàu coù theå söû duïng, thaäm chí caàn phaûi söû duïng ñeå vieäc toâng ñoà ñaït ñöôïc hieäu quaû cao. Tuy nhieân, phöông tieän naøo khoâng caàn thieát thì ngöôøi toâng ñoà neân loaïi boû ñeå khoûi bò coàng keành, vaø khoûi bò leä thuoäc vaøo chuùng. Ngöôøi toâng ñoà khoâng neân bò leä thuoäc quaù nhieàu vaøo ngoaïi caûnh, vaøo caùc phöông tieän, vaøo caùc vaät duïng beân ngoaøi mình.

Veà vaán ñeà naøy, thieát töôûng ta neân phaân bieät 3 loaïi nhu caàu :

a) Nhu caàu töï nhieân vaø caàn thieát: nhö aên, uoáng, thôû hít khoâng khí, thuoác chöõa beänh, quaàn aùo che thaân, nhaø cöûa, nghæ ngôi hay giaûi trí khi meät moûi, söï an toaøn baûn thaân… Ñaây laø nhöõng nhu caàu maø moïi ngöôøi ñeàu coù boån phaän phaûi thoûa maõn cho mình ñeå coù theå toàn taïi vaø haïnh phuùc, ñeå soáng khoûe maïnh, giöõ cho thaân theå traùng kieän, traùnh nhöõng ñau ñôùn… Tuy nhieân, ngöôøi toâng ñoà neân saün saøng chaáp nhaän töø boû nhöõng nhu caàu töï nhieân vaø toái caàn thieát naøy khi boån phaän phaûi laøm theo tieáng löông taâm thuùc baùch. Nhieàu ngöôøi ñaõ saün saøng cheát, nhòn ñoùi, bò tuø… ñeå baûo veä ñöùc tin, ñeå tranh ñaáu cho chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông…

b) Nhu caàu töï nhieân nhöng khoâng caàn thieát: nhö thay ñoåi böõa aên cho ngon mieäng, quaït khi noùng böùc, phöông tieän di chuyeån (xe coä), phöông tieän laøm vieäc höõu hieäu… Thieát töôûng ngöôøi toâng ñoà neân saün saøng thoûa maõn loaïi nhu caàu naøy ñeå ñôøi soáng trôû neân thoaûi maùi, nhôø ñoù theå chaát cuõng nhö taâm lyù phaùt trieån quaân bình. Tuy nhieân, neáu vì noù maø ta phaûi nhoïc nhaèn, lo baän, leä thuoäc, laøm ta maát töï do, maát uy tín thì ta haõy saün saøng töø boû.

c) Nhu caàu giaû taïo (khoâng töï nhieân cuõng khoâng caàn thieát): nhö söï ham meâ danh voïng, baïc tieàn, thuù vui, quyeàn löïc, söï sang troïng theá gian… Thieát töôûng ngöôøi toâng ñoà neân thaúng tay töø boû loaïi nhu caàu naøy.

Thoâng thöôøng, caøng ít nhu caàu, chuùng ta caøng deã soáng sieâu thoaùt, caøng deã laøm theo nhöõng ñoøi hoûi cuûa löông taâm, caøng deã soáng thanh khieát, hieân ngang, cao thöôïng, can ñaûm… Ñoù laø ñieàu kieän caàn thieát ñeå laøm toâng ñoà moät caùch höõu hieäu. Ngöôøi bò leä thuoäc vaøo quaù nhieàu nhu caàu thì thöôøng phaûi soáng trong sôï haõi, baát an, deã trôû neân heøn nhaùt, khoâng daùm daán thaân theo nhöõng ñoøi hoûi cuûa löông taâm…

3. Sieâu thoaùt ñeå deã daøng daán thaân cho söù maïng toâng ñoà

Hieän nay, vieäc tranh ñaáu cho chaân lyù, coâng lyù, vaø tình thöông – ba ñieàu coát tuûy cuûa leà luaät (x. Mt 23,23) – laø moät boån phaän raát thöïc teá vaø quan troïng khoâng theå thieáu trong coâng vieäc ngoân söù, trong ñôøi soáng chöùng nhaân cuûa ngöôøi toâng ñoà. Thaät khoâng theå hieåu ñöôïc moät ngöôøi toâng ñoà rao giaûng söù ñieäp yeâu thöông cuûa Ñöùc Gieâsu laïi coù theå ngoaûnh maët laøm ngô nhö moät keû voâ traùch nhieäm tröôùc nhöõng ñau khoå khoán cuøng cuûa ñoàng loaïi, tröôùc nhöõng caûnh baát coâng tröôùc maét cuûa xaõ hoäi! Caùc tín ñoà toân giaùo khaùc cuõng caûm thaáy ñoù laø moät boån phaän thuùc baùch, ñöøng noùi gì nhöõng ngöôøi laøm toâng ñoà cuûa Ñöùc Gieâsu, nhaát laø nhöõng ngöôøi toâng ñoà haäu Coâng Ñoàng Vatican II (x. Hieán cheá Vui möøng vaø hy voïng, moät vaên kieän ñoøi hoûi ngöôøi Kitoâ höõu phaûi daán thaân cho xaõ hoäi, theá giôùi, traàn gian)!

Quaû thaät, tranh ñaáu cho chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông – nhaát laø trong nhöõng theå cheá ñoäc taøi, phi nhaân – ñoøi hoûi moät söï daán thaân quyeát lieät, moät söï can ñaûm phi thöôøng. Ñieàu naøy chæ coù theå thöïc hieän ñöôïc khi ta coù moät tinh thaàn töø boû thaät söï, coù saün saøng töø boû moïi söï ta môùi trôû neân voâ uùy, can ñaûm thaät söï. Ngöôøi coù quaù nhieàu caùi ñeå maát – nghóa laø bò leä thuoäc vaøo quaù nhieàu nhu caàu – seõ bò chìm ngaäp trong lo sôï, vaø seõ khoâng daùm laøm gì caû. Traùi laïi, ngöôøi khoâng coù gì ñeå maát – töùc nhöõng ngöôøi coù raát ít nhu caàu vaø saün saøng töø boû taát caû – thì seõ khoâng coù gì ñeå sôï. Toùm laïi, caøng ít tham voïng, caøng ít nhu caàu thì caøng ít sôï haõi, vaø caøng nhieàu tham voïng, caøng nhieàu nhu caàu thì caøng deã sôï haõi. Chæ nhöõng ngöôøi coù theå haïnh phuùc ñöôïc baát cöù trong hoaøn caûnh naøo, nghóa laø nhöõng ngöôøi khoâng dính beùn vaøo baát cöù vaät gì söï gì, coù theå chaáp nhaän maát taát caû maø vaãn haïnh phuùc, môùi daùm daán thaân vaøo nhöõng coâng cuoäc ñoøi hoûi nhieàu hy sinh nhö vaäy!

Thaät vaäy, moät ngöôøi muoán aên sung maëc söôùng, ham soáng treân nhung luïa, muoán ñöôïc ñaày ñuû moïi tieän nghi, muoán höôûng moïi ñaëc quyeàn ñaëc lôïi, muoán ñöôïc ngöôøi ñôøi öu ñaõi trong moïi vieäc… laøm sao ngöôøi aáy daùm vì löông taâm, vì söù maïng, vì lyù töôûng maø chaáp nhaän tuø toäi, soáng kham khoå, hay soáng thieáu nhöõng ñaëc quyeàn ñaëc lôïi aáy? Ñöøng hy voïng gì haïng ngöôøi naøy daùm daán thaân cho Giaùo Hoäi hay xaõ hoäi neáu söï daán thaân aáy coù nguy cô khieán hoï phaûi töø boû nhöõng öu ñaõi cuûa ngöôøi ñôøi. Taâm lyù cuûa haïng ngöôøi naøy laø thaø soáng heøn soáng nhuïc hôn laø soáng trong thieáu thoán; thaø cheát ñi vôùi tieáng xaáu muoân ñôøi coøn hôn phaûi chaáp nhaän moät vaøi ngaøy tuø toäi; thaø laøm moät «muïc töû gheû» coøn hôn phaûi hy sinh moät vaøi öu ñaõi vì leân tieáng beânh vöïc moät con chieân laønh bò aùp böùc baát coâng; thaø laøm moät ngoân söù giaû ñöôïc moïi ngöôøi toân troïng, öu ñaõi coøn hôn phaûi laøm moät ngoân söù thaät vôùi cuoäc ñôøi ñaày vaát vaû choâng gai!

Hieän nay ta thaáy coù raát nhieàu ngöôøi mang danh laø toâng ñoà, ñaõ töøng cam keát töø boû moïi söï theá gian – naøo laø gia ñình, vôï con, quyeàn löïc, tieàn baïc – ñeå saün saøng daán thaân cho Chuùa, cho daân Chuùa, cho chaân lyù, cho coâng lyù, nhöng trong thöïc teá laïi khoâng daùm daán thaân chuùt naøo caû. Taïi sao? Chính vì hoï ñaõ oâm laïi vaøo mình quaù nhieàu tham voïng vaø nhu caàu, trong ñoù coù bieát bao nhu caàu giaû taïo vaø tham voïng khoâng xöùng hôïp vôùi lyù töôûng (chaúng haïn tham voïng naém giöõ quyeàn löïc, ham muoán giaøu sang, quyeát thaêng quan tieán chöùc trong Giaùo Hoäi hoaëc xaõ hoäi). Toùm laïi, hoï chæ cam keát töø boû taát caû moät caùch hình thöùc ñuùng theo nghi thöùc daán thaân ñoøi buoäc maø thoâi, coøn trong thöïc teá thì hoï chaúng töø boû baát cöù moät thöù gì, traùi laïi hoï coøn oâm vaøo mình nhieàu thöù hôn caû nhöõng ngöôøi khoâng cam keát gì.

YÙ cuûa Ñöùc Gieâsu khi khuyeân caùc toâng ñoà khoâng ñem gì theo, khoâng neân hieåu laø moät haønh ñoäng thöïc teá cho baèng moät thaùi ñoä noäi taâm: khoâng dính beùn vaøo baát kyø moät vaät gì hay söï gì, ñeå coù theå töø boû chuùng baát kyø luùc naøo, trong baát kyø tröôøng hôïp naøo maø söù maïng vaø löông taâm ñoøi buoäc.

Caàu nguyeän

Laïy Cha, con vöøa muoán laøm toâng ñoà cho Cha, vöøa muoán daán thaân phuïc vuï tha nhaân, nhöng cuõng vöøa muoán soáng moät cuoäc ñôøi sung söôùng, ñaày ñuû, ñöôïc aên treân ngoài troác, ñöôïc höôûng moïi öu ñaõi cuûa theá gian. Xin Cha giuùp cho con hieåu raèng con chæ coù theå choïn moät trong hai maø thoâi. Neáu muoán choïn caû hai, con seõ ñi vaøo con ñöôøng cuûa caùc ngoân söù giaû, cuûa nhöõng «muïc töû gheû», nghóa laø chæ mang danh laø ngoân söù, laø muïc töû, nhöng baûn chaát chaúng phaûi ngoân söù, laø muïc töû, maø chæ laø lang soùi maø thoâi. Xin giuùp con bieát gheâ tôûm söï giaû doái aáy!

JK