CHUÙA NHAÄT XVII PHUÏNG VUÏ THÖÔØNG NIEÂN
CHUÙA GIEÂSU PHAÂN PHAÙT BAÙNH VAØ CAÙ

NGUYEÃN HOÏC TAÄP

Caû Phuùc AÂm Thaùnh Gioan laø moät khoùa hoïc veà Ki Toâ hoïc ( Christologia), luaän ñeà maø Ngaøi ñaõ neâu ra ôû Lôøi Töïa ( Jn 1, 1-18):

" Töø nguyeân thuûy ñaõ coù Ngoâi Lôøi, Ngoâi Lôøi vaãn ôû nôi Thieân Chuùa.Vaø Ngoâi Lôøi laø Thieân Chuùa.
Töø nguyeân thuûy Ngöôøi vaãn ôû nôi Thieân Chuùa. Nhôø Ngöôøi maø muoân vaät ñöôïc taïo thaønh.Vaø khoâng coù ngöôøi thì chaúng coù gì ñöôïc taïo thaønh.
Ngöôøi laø söï soáng cuûa moïi taïo vaät.Vaø söï soáng laø aùnh saùng cho nhaân loaïi…
Ngöôøi laø aùnh saùng thaät,Aùnh Saùng ñeán trong theá gian .Vaø chieáu soi cho moïi ngöôøi…
Ngoâi Lôøi ñaõ trôû neân ngöôøi phaøm vaø cö nguï giöõa chuùng ta.
Chuùng toâi ñaõ ñöôïc nhìn thaáy vinh quang cuûa Ngöôøi,vinh quang maø Chuùa Cha ban cho Ngöôøi. Laø Con Moät ñaày aân suûng vaø chaân lyù…( Jn 1, 1-3.9.14).

Chuùa Gieâsu laø Thieân Chuùa, laø Con Thieân Chuùa. Ngöôøi ñaõ nhaäp theå, trôû thaønh ngöôøi nhö chuùng ta ñeå ñem ñeán tình thöông vaø ôn cöùu roãi cuûa Thieân Chuùa cho nhaân loaïi. Cöùu roãi laø aân suûng, vöôït quaù khaû naêng cuûa con ngöôøi, chæ coù Thieân Chuùa môùi coù theå ñem laïi ñöôïc cho con ngöôøi.

Ñoù laø nhöõng tö töôûng chính yeáu cuûa ñöùc tin ñöôïc Thaùnh Gioan vieát ra trong Lôøi Töïa cuûa Phuùc AÂm Ngaøi nhö laø moät Baûn Tuyeân Ngoân.

Ñöùc tin ñoù vaøo Chuùa Gieâsu ñöôïc Thaùnh Gioan laäp laïi nhieàu laàn, döôùi nhieàu hình thöùc tuøy moãi hoaøn caûnh khaùc nhau.

Noùi caùch khaùc, Phuùc AÂm Thaùnh Gioan khoâng coù gì khaùc hôn laø quyeån saùch ñöôïc vieát ra ñeå laøm chöùng vaø giaûi thích ñöùc tin ñöôïc Ngaøi long troïng tuyeân boá trong Lôøi Töïa, ngay ôû nhöõng doøng ñaàu cuûa Phuùc AÂm, nhö coù laàn Thaùnh Gioan ñaõ xaùc nhaän: " Chuùa Gieâsu ñaõ laøm nhieàu daáu laï khaùc nöõa tröôùc maët caùc moân ñeä; nhöng nhöõng daáu laï ñoù khoâng ñöôïc ghi cheùp trong saùch naày. Coøn nhöõng ñieàu ñaõ ñöôïc ghi cheùp ôû ñaây laø ñeå anh em tin raèng Chuùa Gieâsu laø Ñaáng Ki Toâ, Con Thieân Chuùa, vaø ñeå anh em tin maø ñöôïc söï soáng nhôø danh Ngöôøi" ( Jn 20, 30-31).

Vaø cô hoäi ñeå giaûi thích moät caùch suùc tích vaø coâ ñoïng Chuùa Gieâsu laø Thieân Chuùa vaø laø Ñaáng Cöùu Theá, khoâng ñaâu thích hôïp hôn laø trong bieán coá caùc pheùp laï hoaù baùnh ra nhieàu vaø dòp thaønh laäp Bí Tích Thaùnh Theå.

Ñoaïn Phuùc AÂm Chuùa Nhaät hoâm nay thuaät laïi bieán coá Chuùa Gieâsu hoaù baùnh vaø caù ra nhieàu ñeå nuoâi ñoaøn luû daân chuùng theo Ngaøi ñeå nghe giaûng daïy veà Nöôùc Trôøi ( Jn 6, 1-15).

1 ) Tröôùc heát, ôn suûng Cöùu Roãi cuûa chuùng ta laø nhöõng gì vöôït quaù khaû naêng cuûa con ngöôøi, neân muoán cöùu chuùng ta, chæ coù Thieân Chuùa môùi laøm ñöôïc. Neáu Chuùa khoâng chuû ñoäng, con ngöôøi baát löïc.
Tö töôûng ñoù ñöôïc Thaùnh Gioan laøm cho noåi baäc, thuaät laïi vai troø chuû ñoäng cuûa Chuùa Gieâsu trong bieán coá hoaù baùnh vaø caù ra nhieàu cuûa Phuùc AÂm hoâm nay. Trong Phuùc AÂm cuûa bieán coá hoâm nay, chính Chuùa Gieâsu baûo cho caùc Moân Ñeä laø daân chuùng khoâng coù gì aên, neân Ngaøi hoûi caùc Moân Ñeä: "Ngöôùc maét leân, Chuùa Gieâsu nhìn thaáy ñoâng ñaûo daân chuùng ñeán vôùi mình. Ngöôøi hoûi oâng Philippheâ:Ta mua ñaâu ra baùnh cho hoï aên ñaây ?" ( Jn 6,5).

Trong khi ñoù thì ôû caùc Phuùa AÂm nhaát laõm, Phuùc AÂm Thaùnh Marco chaúng haïn, caùc Moân Ñeä baùo cho Chuùa Gieâsu bieát nhu caàu cuûa daân chuùng: " Xin Thaày cho daân chuùng veà, ñeå hoï vaøo thoân xoùm laøng maïc chung quanh maø mua gì aên." (Mc 6, 36).

Cuõng vaäy, trong Phuùc AÂm Thaùnh Gioan, vai troø chuû ñoäng cuûa Chuùa Gieâsu, lieân töôûng ñeán ôn Cöùu Roãi phaùt xuaát töø Thieân Chuùa, ñöôïc Thaùnh Gioan laøm cho noåi baäc vôùi vieäc chính Chuùa Gieâsu töï tay phaùt baùnh vaø caù cho daân. " Vaäy Chuùa Gieâsu caàm laáy baùnh, daâng lôøi taï ôn, roài phaân phaùt cho nhöõng ngöôøi ôû ñoù. Caù, Ngöôøi cuõng phaân phaùt nhö vaäy, ai muoán aên bao nhieâu tuøy yù" ( Jn 6, 11).

Traùi laïi, trong Phuùc AÂm Thaùnh Marco, caùc Moân Ñeä giöõ vai troø tích cöïc hôn: " Ngöôøi ñaùp: Thì chính anh em cho hoï aên ñi. Caùc oâng noùi vôùi Ngöôøi: Chuùng con phaûi ñi mua tôùi hai traêm quan tieàn baùnh cho hoï aên sao?" ( Mc 6, 37).

Coøn nöõa vai chuû ñoäng cuûa Chuùa Gieâsu trong Phuùc AÂm Thaùnh Gioan, ñöôïc Chuùa Gieâsu ñöùng ra ñaët caâu hoûi. Nhöng hoûi ñeå maø hoûi, bôûi vì Ngöôøi ñaõ coù caâu traû lôøi. Vaø chính caâu traû lôøi ñoù laø ñònh höôùng con ngöôøi phaûi tìm tôùi: " Ngöôøi hoûi oâng Philippheâ: Ta mua ñaâu ra baùnh cho hoï aên ñaây? Ngöôøi hoûi theá laø ñeå thöû oâng, chöù Ngöôøi ñaõ bieát mình saép laøm gì roài. OÂng Philippheâ ñaùp: Thöa, coù mua ñeán 200 quan tieàn baùnh cuõng chaúng ñuû cho moãi ngöôøi moät chuùt"( Jn 6, 5-7).

Vaán ñeà ñöôïc ñaët ra laø tìm " ôû ñaâu " cho ra baùnh, laø thöùc aên töôïng tröng cho söï soáng con nguôøi: " Ta mua ñaâu ra baùnh…"? Tìm ñaâu ra phöông theá ñeå con ngöôøi ñöôïc soáng? Ai coù theå baûo ñaûm cho con ngöôøi ñöôïc soáng? Ai coù theå cöùu roãi con ngöôøi?

Vaán ñeà ñöôïc ñaët ra cho con ngöôøi coøn thaûm ñaïm hôn nöõa, neáu chuùng ta ñaët vaán ñeà phaûi giaûi quyeát vaø phöông tieän con ngöôøi coù ñöôïc: 5.000 ngöôøi caàn phaûi ñöôïc nuoâi döôûng , ñöùng tröôùc phöông tieän con ngöôøi coù ñöôïc trong tay: 5 chieáùc baùnh vaø 2 con caù nhoû.

Con soá 5.000 laø con soá lôùn nhöùt ñöôïc Phuùc AÂm keå laïi, laø con soá öôùc löôïng quaù lôùn lao, vöôït haún khaû naêng nuoâi döôûng cuûa 5 chieác baùnh vaø 2 con caù. Ñieàu ñoù noùi leân söï tuyeät voïng cuûa con ngöôøi ñeå ñöôïc soáng. Söï tuyeät voïng ñoù ñöôïc theå hieän qua caâu noùi cuûa Philippheâ: " Thöa, coù mua ñeán 200 quan tieàn cuõng chaúng ñuû cho moãi ngöôøi moät chuùt" ( Jn 6, 7).

Vôùi khaû naêng con ngöôøi, con ngöôøi khoâng theå ñaùp öùng laïi ñöôïc taát caû nhöõng nhu caàu cuûa mình, coøn noùi gì ñeán nhu caàu cuûa anh em.

Caøng tuyeät voïng hôn nöõa, neáu chuùng ta nhìn caùc nhu caàu cuûa con ngöôøi döôùi bình dieän phaåm chaát, thay vì bình dieän soá löôïng.

Con ngöôøi coù caùc nhu caàu caàn ñöôïc thoaû maõn ñeå ñöôïc soáng haïnh phuùc. Baát cöù ai, baát cöù thôøi ñaïi naøo vaø ôû baát cöù nôi naøo, con ngöôøi cuõng chaïy theo tìm kieám haïnh phuùc, nhö ñuoåi theo chieác boùng maø mình khoâng bao giôø coù theå ñaït tôùi ñöôïc.

Chuùng ta coù tích tröû cuûa caûi, tieàn baïc, ñòa vò, chöùc quyeàn, saéc ñeïp bao nhieâu cuõng khoâng ñuû laøm cho chuùng ta thoaû maõn. Lyù do hieån nhieân ai cuõng hieåu ñöôïc, bôûi vì caùc thöïc theå vaät chaát, caàn thieát laøm cho chuùng ta thoaû maõn, coù haïnh phuùc vöøa keå laø nhöõng phöông tieän höõu haïn. Vaø thu toùm bao nhieâu thöïc theå höõu haïn seõ khoâng bao giôø cho chuùng ta moät toång soá voâ haïn, ñònh luaät cuûa toaùn hoïc.

Öôùc muoán cuûa con ngöôøi laø öôùc muoán haïnh phuùc voâ haïn, Thieân Chuùa ñaõ ñaït vaøo taâm khaûm con ngöôøi, khi Ngaøi döïng neân hoï:
" Thieân Chuùa döïng neân con ngöôøi gioáng hình aûnh Ngaøi,
Gioáng hình aûnh Thieân Chuùa, Ngaøi döïng neân.
Thieân Chuùa döïng neân con ngöôøi coù nam, coù nöõ " ( Gn 1, 27).

Vôùi ñaëc tính hình gioáng hình aûnh Thieân Chuùa vöøa keå, con ngöôøi coù khaùt voïng haïnh phuùc voâ haïn, chæ coù Thieân Chuùa môùi ñaùp laïi ñöôïc khaùt voïng haïnh phuùc voâ haïn ñoù.

Tröôùc vieãn aûnh vöøa keå, caâu Chuùa Gieâsu hoûi oâng Philippheâ veà baùnh: " Ta mua ñaâu ra baùnh cho hoï aên ñaây ?" ( Jn 6,5) coù theå hieåu ñoàng nghóa vôùi caâu " Ta tìm ñaâu ra ñöôïc nguoàn haïnh phuùc ñeå ñaùp laïi khaùt voïng haïnh phuùc cuûa con ngöôøi ñaây?".

Vaø vaán naïn ñöôïc Chuùa Gieâsu giaûi ñaùp baèng chính vieäc Ngöôøi ñöùng ra hoùa baùnh vaø caù ra nhieàu ñeå nuoâi daân chuùng: " Vaäy Chuùa Gieâsu caàm laáy baùnh, daâng lôøi taï ôn, roài phaân phaùt cho nhöõng ngöôøi ngoài ñoù" (Jn 6, 11).

Nguoàn löông thöïc khoâng phaùt xuaát töø ñaâu hôn laø töø chính Thieân Chuùa. Nguoàn haïnh phuùc cuûa con ngöôøi, chuùng ta khoâng theå tìm ôû ñaâu ra, neáu khoâng phaûi laø chính nôi Thieân Chuùa.

Bôûi leõ khoâng nhöõng Chuùa Gieâsu " caàm laáy baùnh, daâng lôøi taï ôn, roài phaân phaùt cho nhöõng ngöôøi ngoài ñoù", ñeå chæ cho chuùng ta " töø ñaâu" phaùt xuaát ra baùnh, Ngaøi coøn xaùc ñònh roû hôn ôû nhöõng caâu Phuùc AÂm keá tieáp ñoaïn Phuùc AÂm Chuùa Nhaät hoâm nay, chính Ngaøi laø Baùnh ùHaèng Soáng töø trôøi xuoáng ñeå ñem laïi söï soáng cho loaøi ngöôøi: " Chuùa Gieâsu ñaùp: Thaät, Ta baûo thaät caùc oâng, khoâng phaûi oâng Moisen ñaõ cho caùc oâng aên baùnh bôûi trôøi ñaâu, maø chính laø Cha Ta ñaõ cho caùc oâng aên baùnh bôûi trôøi, baùnh ñích thöïc, vì baùnh Thieân Chuùa ban laø baùnh töø trôøi xuoáng, ñem laïi söï soáng cho theá gian…Chuùa Gieâsu baûo hoï: Chính Ta laø baùnh tröôøng sinh. Ai ñeán vôùi Ta khoâng heà phaûi ñoùi; ai tin vaøo Ta chaúng heà phaûi khaùt" ( Jn 6, 32-33.35).

Nhö vaäy chính Chuùa Gieâsu laø Thieân Chuùa, laø baùnh töø trôøi xuoáng, laø söï soáng vaø laø haïnh phuùc sung maõn vaø baát dieät cho con ngöôøi.

2) Moät tö töôûng khaùc cuõng ñaùng ñöôïc chuùng ta chuù yù suy ngaém trong ñoaïn Phuùc AÂm hoâm nay, ñoù laø vieäc Chuùa Gieâsu duøng 5 caùi baùnh vaø hai con caù cuûa moät caäu beù ñeå laøm pheùp laï nuoâi ñoaøn luû daân chuùng theo Ngöôøi: " ÔÛ ñaây coù moät em beù coù naêm chieác baùnh luùa maïch vaø hai con caù…" ( Jn 6, 9).

Phuùc AÂm cho chuùng ta bieát Chuùa Gieâsu duøng naêm chieác baùnh vaø hai con caù ñoù cuûa caäu beù ñöa cho ñeå laøm pheùp laï hoùa ra nhieàu nuoâi daân chuùng.

Khoâng phaûi Chuùa Gieâsu khoâng coù quyeàn pheùp ñuû ñeå laøm pheùp laï cho coù baùnh baèng caùch phaùn moät lôøi. Nhöng ngöôøi muoán duøng baùnh vaø caù cuûa chuù beù ñeå noùi leân moät yù nghóa, yù nghóa coäng taùc cuûa con ngöôøi chuùng ta vaøo coâng cuoäc cöùu roãi, maëc daàu phaàn goùp söùc cuûa chuùng ta laø moät phaàn nhoû khoâng ñaùng keå. Thaùnh Philippheâ noùi moät caâu raát yù nghóa: " Thöa, coù mua ñeán hai traêm quan tieàn baùnh cuõng khoâng ñuû cho moãi ngöôøi moät chuùt" ( Jn 6, 7), huoáng löïa laø naêm chieác baùnh vaø hai con caù ñoái vôùi 5.000 ngöôøi!

Nhöng söï coäng taùc cuûa con ngöôøi coù taàm quan troïng cuûa noù, noùi leân thieän chí cuûa con ngöôøi, duøng nhöõng gì Chuùa ñaõ ban cho ñeå coäng taùc vôùi Ngaøi trong vieäc ñem laïi haïnh phuùc cho baûn thaân moãi ngöôøi vaø cho anh em.

Thieân Chuùa khoâng ñoå aân suûng vaø ôn cöùu roãi cuûa Ngöôøi vaøo con ngöôøi, nhö ñoå söùc soáng vaøo moät bình roång khoâng.

Con ngöôøi coù giaù trò vaø ñòa vò cuûa mình vì ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa döïng neân gioáng hình aûnh Ngaøi, coù trí khoân ngoan vaø loøng yeâu chuoäng töï do phaûn aûnh laïi trí khoân vaø töï do voâ haïn cuûa Thieân Chuùa. AÂn suûng vaø tieàm naêng söùc soáng cuûa Ba Ngoâi Thieân Chuùa ñoå vaøo con ngöôøi nhö men ñoå vaøo boät, ñeå laøm cho boät daäy leân, taêng trieån vaø bieán ñoåi doài daøo vaø hoaøn haûo hôn.

" Thaùnh kinh daïy chuùng ta raèng con ngöôøi ñöôïc döïng neân gioáng hình aûnh Thieân Chuùa, coù khaû naêng nhaän bieát vaø yeâu meán Ñaáng ñaõ döïng neân mình…" ( Gaudium et Spes, 12).

Hình aûnh vöøa keå cuõng ñöôïc Thaùnh Gioan lieân töôûng vieäc Nhaäp Theå cuûa Chuùa Gieâsu vaøo theá giôùi nhaân loaïi chuùng ta, vaøo baûn tính con ngöôøi, ñeå bieán ñoåi vaø thaùnh hoùa caû nhaân loaïi.

" Ngoâi Lôøi laø aùnh saùng thaät, aùnh saùng ñeán theá gian vaø chieáu soi cho moïi ngöôøi…
Ngöôøi ñaõ ñeán nhaø Ngöôøi, nhöng ngöôøi nhaø chaúng chòu ñoùn nhaän.
Coøn nhöõng ai ñoùn nhaän, töùc laø tin vaøo danh Ngöôøi, thì Ngöôøi cho hoï quyeàn trôû neân con Thieân Chuùa. Hoï sinh ra khoâng phaûi do khí huyeát, cuõng chaúng do öôùc muoán cuûa nhuïc theå, hoaëc do öôùc muoán cuûa ngöôøi ñaøn oâng, maø laø do Thieân Chuùa" ( Jn 1, 9.11-13).

3) Moät yù nghóa khaùc nöõa chuùng ta coù theå suy nieäm, ñoù laø ñoäng taùc " daâng lôøi taï ôn" cuûa Chuùa Gieâsu, tröôùc khi laøm pheùp laï hoaù baùnh vaø caù ra nhieàu: " Chuùa Gieâsu caàm laáy baùnh, daâng lôøi taï ôn, roài phaân phaùt cho nhöõng ngöôøi ngoài ñoù" ( Jn 6, 11).

Tröôùc khi hoaù baùnh vaø caù ra nhieàu ñeå nuoâi daân chuùng, Chuùa Gieâsu " daâng lôøi taï ôn", laø ñeå hieäp thoâng vôùi Chuùa Cha. Chính ñôøi soáng cuûa Thieân Chuùa Ba Ngoâi laø nguoàn maïch aân suûng , söùc soáng vaø haïnh phuùc cuûa cho nhaân loaïi.

Chuùa Gieâsu " daâng lôøi taï ôn" laø ñoäng taùc Ngaøi môû cöûa nguoàn aân suûng, söùc soáng vaø haïnh phuùc cuûa Chuùa Ba Ngoâi tuoâng traøn treân thöùc aên, maø Ngaøi trao ñeå nuoâi döôõng con ngöôøi.

Ñoäng taùc treân laøm chuùng ta nhôù laïi lôøi khuyeân baûo cuûa Chuùa Gieâsu khi Ngöôøi sai caùc Toâng Ñoà ñi rao giaûng Phuùc AÂm: " Vaäy anh em haõy ñi vaø laøm cho muoân daân trôû thaønh moân ñeä, laøm pheùp röûa cho hoï nhaân danh Cha, vaø Con vaø Thaùnh Thaàn, daïy hoï tuaân giöõ moïi ñieàu Thaày ñaõ truyeàn cho anh em" (Mt 28, 19.20).

Laøm pheùp röûa cho ngöôøi moân ñeä nhaân danh Cha vaø Con vaø Thaùnh Thaàn laø " dìm" ngöôøi moân ñeä vaøo nguoàn soáng thaàn linh vaø haïnh phuùc cuûa Ba Ngoâi Thieân Chuùa, nhö nghi thöùc nhaän chìm ngöôøi chòu pheùp röûa vaøo nöôùc, thôøi caùc Thaùnh Toâng Ñoà.

Vaø ñoù laø nhöõng gì Thaùnh Pheâroâ vieát cho chuùng ta moät caùch say söa, khi Ngaøi nghó ñeán nieàm haïnh phuùc traøn ñaày cuûa chuùng ta, ñöôïc thoâng hieäp vaøo ñôøi soáng cuûa Chuùa Ba Ngoâi: " Nhôø vinh quang vaø söùc maïnh aáy, Thieân Chuùa ñaõ ban taëng cho chuùng ta nhöõng gì raát quùy baùu vaø troïng ñaïi Ngöôøi ñaõ höùa, ñeå nhôø ñoù, anh em ñöôïc thoâng phaàn baûn tính Thieân Chuùa…" ( 2 Pt 1, 4).