MOÂN ÑEÄ VAØ NHAÂN CHÖÙNG CUÛA CHUÙA GIEÂSU
LAØ TÌM KIEÁM NGAØI VAØ ÔÛ LAÏI VÔÙI NGAØI

Baøi Phuùc AÂm Chuùa Nhaät hoâm nay thuaät laïi cho chuùng ta vieäc caùc moân ñeä ñaàu tieân ñöôïc Chuùa Gieâsu keâu goïi qua lôøi chöùng cuûa Thaùnh Gioan Taåy Giaû.

Thaät ra tröôùc khi ñöùng ra laøm chöùng raèng Chuùa Gieâsu laø Ñaáng Cöùu Theá vaø giôùi thieäu Ngaøi

vôùi caùc moân ñeä cuûa mình, Thaùnh Gioan Taåy Giaû cuõng ñaõ leân tieáng tuyeân xöng Chuùa Gieâsu laø Ñaáng Cöùu Theá vôùi " moät soá tö teá vaø maáy thaày Levi ñöôïc caùc ngöôøi Do Thaùi cöû ñeán töø Gieârusalem" ( Jn 1, 19).

ThaùnhGioan Taåy Giaû ñaõ tuyeân boá vôùi hoï:

" Toâi ñaây laøm pheùp röûa trong nöôùc. Nhöng coù moät Vò ñang ôû giöõa caùc oâng, maø caùc oâng khoâng bieát. Ngöôøi ñeán sau toâi vaø toâi khoâng ñaùng côûi quai deùp Ngaøi" ( Jn 1, 26-27).

" Hoâm sau oâng Gioan thaáy Chuùa Gieâsu tieán veà phía mình, lieàn noùi: Ñaây laø Chieân Thieân Chuùa, ñaây Ñaáng xoùa toäi traàn gian. Chính Ngöôøi laø Ñaáng toâi ñaõ noùi tôùi khi toâi rao giaûng raèng: Coù Ngöôøi ñeán sau toâi, nhöng troåi hôn toâi, vì coù tröôùc toâi" ( Jn 1, 29-30).

Nhöng roài caùc tö teá vaø maáy thaày Levi laïi " ñieàm nhieân toïa thò", voâ thöôûng voâ phaït, chaúng noùng cuõng chaúng laïnh, bình thaûn trôû veà nhö khoâng coù chuyeän gì xaûy ra.

Traùi laïi khi Thaùnh Gioan Taåy Giaû tuyeân xöng Chuùa Gieâsu laø Ñaáng Cöùu Theá maø moïi ngöôøi haèng mong ñôïi, phaûn öùng boäc phaùt ñoái vôùi caùc moân ñeä Ngaøi: hoï töø giaû Ngaøi vaø theo Chuùa Gieâsu:

" Hoâm sau oâng Gioan laïi ñang ñöùng vôùi hai ngöôøi trong nhoùm moân ñeä cuûa oâng. Thaáy Chuùa Gieâsu ñi ngang qua, oâng leân tieáng noùi: Ñaây laø Chieân Thieân Chuùa. Hai moân ñeä nghe oâng noùi lieàn ñi theo Chuùa Gieâsu…" ( Jn 1, 35-37).

Vaø sau hai vò moân ñeä tieân khôûi vöøa keå, laàn löôïc ñeán caùc moân ñeä khaùc theo Ngaøi nhö caùc phaûn öùng keá tieáp cuûa moät chuoåi phaûn öùng daây chuyeàn.

Baøi Phuùc AÂm hoâm nay raát suùc tích, chöùa nhieàu yeáu toá chuùng ta neân cuøng nhau suy ngaãm, ñeå ruùt ra nhöõng baøi hoïc cho cuoäc soáng hieän taïi.

Vieäc hai moân ñeä tieân khôûi ñöôïc Chuùa Gieâsu keâu goïi ñöôïc Thaùnh Gioan keå, khaùc vôùi nhöõng laàn keâu goïi khaùc trong Phuùc AÂm Thaùnh Mùattheâu hay Thaùnh Marco.

Trong Phuùc AÂm Thaùnh Mattheâu vaø Marco, caùc taùc giaû Phuùc AÂm tröôùc heát keå laïi ngheà nghieäp cuûa caùc vò moân ñeä ñöôïc goïi:

" Ngöôøi ñang ñi doïc theo bieån hoà Galilea, thì thaáy oâng Simon vôùi ngöôøi anh laø oâng Andrea, ñang quaêng löôùi xuoáng bieån, vì hoï laøm ngheà ñaùnh caù " ( Mc 1,16).

Keá ñeán caùc vò ñöôïc Chuùa Gieâsu goïi tröïc tieáp:

" Caùc anh haõy theo toâi, toâi seõ laøm cho caùc anh thaønh nhöõng keû löôùi ngöôøi nhö löôùi caù " ( (Mc 1, 17).

Vaø sau cuøng laø söï hoäi nhaäp cuûa caùc moân ñeä vaøo söù maïng cuûa Chuùa Gieâsu:

" Laäp töùc hai ngöôøi boû chaøi löôùi maø ñi theo Ngöôøi " ( Mc 1, 18).

Trong khi ñoù thì Thaùnh Gioan thuaät laïi cho chuùng ta vieäc keâu goïi caùc moân ñeä döôùi moät hình thöùc khaùc.

Nhöõng baøi töôùng thuaät cuûa Ngaøi chöùa ñöïng raát ít nhöõng chi tieác ngoaïi vi, nhö ngheà nghieäp cuûa nhöõng vò ñöôïc keâu goïi, nôi choán chaúng haïn. Vaø ôn goïi cuûa caùc vò laø ôn goïi qua nhaân chöùng nhieàu hôn laø ôn goïi tröïc tieáp töø Chuùa Gieâsu:

" Hoâm sau oâng Gioan ( Taåy Giaû) laïi ñang ñöùng vôùi hai ngöôøi trong nhoùm moân ñeä cuûa oâng. Thaáy Ñöùc Gieâsu ñi ngang qua, oâng leân tieáng noùi: Ñaây laø Chieân Thieân Chuùa. Hai moân ñeä nghe oâng noùi lieàn ñi theo Chuùa Gieâsu" ( Jn 1, 35-37).

( Chæ tröø tröôøng hôïp goïi oâng Philippeâ laø laàn goïi tröïc tieáp, ( Jn 1,43-44).

Coøn nöõa, sau khi nghe Thaùnh Gioan Taåy Giaû tuyeân chöùng veà Chuùa Gieâsu laø Ñaáng Cöùu Theá, caùc moân ñeä ñaàu tieân lieàn boû Thaùnh Gioan Taåy Giaû theo Chuùa Gieâsu. Keá ñeán caùc oâng laïi ñöùng ra laøm chöùng veà Chuùa Gieâsu vaø thu huùt caùc moân ñeâï khaùc, nhö phaûn öùng daây chuyeàn:

" OÂng Andrea, anh oâng Simon Pheâroâ, laø moât trong hai nguôøi ñaõ nghe oâng Gioan noùi vaø ñi theo Chuùa Gieâsu. Tröôùc heát oâng gaëp em mình laø oâng Simon vaø noùi: Chuùng toâi ñaõ gaëp Ñaáng Cöùu Theá. Roài oâng daãn em mình ñeán gaëp Chuùa Gieâsu. Chuùa Gieâsu nhìn oâng Simon vaø noùi: Anh laø Simon, con oâng Gioan, anh seõ ñöôïc goïi laø Cefa ( töùc laø Pheâroâ)".( Jn 1, 40-42).

Taïi sao caùc lôøi töôøng thuaät cuûa Thaùnh Gioan veà vieäc caùc moân ñeä ñöôïc tuyeån choïn chöùa raát ít caùc chi tieác ngoaïi vi vaø theå thöùc choïn laø ôn keâu goïi baèng nhaân chöùng, thay vì keâu goïi tröïc tieáp?

Tröôùc heát nhö chuùng ta ñeàu bieát Thaùnh Gioan vieát Phuùc AÂm cuûa Ngaøi raát laâu sau thôøi ñieåm cuoäc ñôøi traàn theá cuûa Chuùa Gieâsu. Chuùa Gieâsu ñaõ soáng laïi vaø töø giaû caùc moân ñeä veà vôùi Chuùa Cha, neân nhöõng ôn keâu goïi keá tieáp, thôøi Ngaøi ñang vieát Phuùc AÂm cuõng nhö ôû thôøi ñaïi chuùng ta chæ coøn laø nhöõng ôn goïi qua nhaân chöùng.

Thaùnh Gioan thuaät laïi vieäc keâu goïi Thaùnh Andrea vaø moät moân ñeä khaùc, caû hai ñaõ laø ñeä töû cuûa Thaùnh Gioan Taåy Giaû, baèng chính nhaân chöùng cuûa Thaùnh Gioan Taåy Giaû vaø keâu goïi Thaùnh Pheâroâ baèng nhaân chöùng cuûa Thaùnh Andrea, tröôùc khi ñeà caäp ñeán vieäc keâu goïi tröïc tieáp Thaùnh Philippeâ. Ñieàu ñoù cho thaáy raèng ôn goïi baèng nhaân chöùng cuûa caùc moân ñeä ñöôïc keå , cuûa caùc coäng ñoaøn Ki Toâ giaùo keá tieáp vaø cuûa caû chuùng ta khoâng coù gì laø thaáp keùm hôn vieäc Thaùnh Philippeâ ñöôïc Chuùa goïi tröïc tieáp.

Ôn keâu goïi giaùn tieáp baèng nhaân chöùng cuûa nhöõng theá heä sau Chuùa Gieâsu, cuûa caû chuùng ta, ñeàu coù khaû naêng ñöa chuùng ta ñeán gaëp Chuùa Gieâsu, nhö vieäc Thaùnh Andrea ñaõ laøm cho Simon Pheâroâ, em Ngaøi . Vaø chính Simon Pheâroâ ñaõ trôû thaønh vò thuû laõnh Giaùo Hoäi:

" Tröôùc heát oâng gaëp em mình laø oâng Simon vaø noùi: Chuùng toâi ñaõ gaëp Ñaáng Cöùu Theá. Roài oâng daãn em mình ñeán gaëp Chuùa Gieâsu. Chuùa Gieâsu nhìn oâng Simon vaø noùi: Anh laø Simon, con oâng Gioan, anh seõ ñöôïc goïi laø Cefa" ( Jn 1,40-42).

Vieát leân nhöõng ñieàu ñoù, Thaùnh Gioan cho chuùng ta thaáy raèng laøm chöùng cho Chuùa Ki Toâ laø söù maïng quan troïng cuûa ngöôøi Ki Toâ höõu.

Thaùnh Gioan Taåy Giaû ñaõ laøm chöùng, thuùc ñaåy ñöôïc hai ñeä töû mình trôû thaønh moân ñeä Chuùa Gieâsu; Thaùnh Andrea ñaõ laøm chöùng, thuùc ñaåy oâng Simon trôû thaønh moân ñeä Chuùa Gieâsu vaø trôû thaønh thuû laõnh Pheâroâ cuûa Giaùo Hoäi.

Vaø caû Phuùc AÂm Thaùnh Gioan khoâng coù muïc ñích gì khaùc hôn laø loan baùo vaø laøm chöùng cho Chuùa Gieâsu nhö nhieàu laàn Ngaøi ñaõ laäp ñi laäp laïi:

- " Chính moân ñeä naày ñaõ laøm chöùng veà nhöõng ñieàu ñoù vaø ñaõ vieát ra ( veà cuoäc töû naïn cuûa Chuùa Gieâsu). Chuùng toâi bieát raèng nhöõng lôøi chöùng cuûa ngöôøi aáy xaùc thöïc" ( Jn 21, 24).

-" Baáy giôø thì moân ñeä kia, keû ñaõ tôùi moä tröôùc, cuõng ñi vaøo. OÂng ñaõ thaáy vaø ñaõ tin" ( Jn 20, 8).

- " Chuaù Gieâsu coøn laøm nhieàu pheùp laï khaùc nöõa truôùc maët caùc moân ñeä; nhöng nhöõng pheùp laï ñoù khoâng ñöôïc cheùp trong saùch naày. Coøn nhöõng ñieàu ñaõ ñöôïc cheùp ôû ñaây laø ñeå anh em tin raèng Chuùa Gieâsu laø Ñaáng Ki Toâ, Con Thieân Chuùa, vaø ñeå anh em tin maø ñöôïc söï soáng nhôø danh Ngöôøi" ( Jn 20, 30-31).

-" Nhöõng ngöôøi lính laáy giaùo ñaâm caïnh söôøn Ngöôøi : töùc thì maùu cuøng nöôùc chaûy ra. Ngöôøi xem thaáy vieäc naày ñaõ laøm chöùng vaø lôøi chöùng cuûa ngöôøi aáy xaùc thöïc; vaø ngöôøi aáy bieát mình noùi söï thaät ñeå cho caû anh em nöõa cuõng tin" ( Jn 19, 34-35).

Trong ñoaïn Phuùc AÂm töôøng thuaät laïi nhöõng laàn keâu goïi caùc moân ñeä hoâm nay, Thaùnh Gioan ñaõ duøng nhöõng ñoäng töø " laéng nghe Chuùa Gieâsu, tìm kieám Ngaøi, ñi theo Ngaøi, hoûi Ngaøi, ñi xem Chuùa Gieâsu ôû ñaâu vaø ôû laïi ñoù vôùi Ngaøi vaø laøm chöùng veà Ngaøi".

Phaûi chaêng ñoù laø nhöõng ñoäng töø maø Thaùnh Gioan löu yù chuùng ta, nhö laø nhöõng ñoäng taùc phaûi coù trong cuoäc soáng ñöùc tin cuûa chuùng ta.

Nhöõng lôøi noùi ñaàu tieân cuûa Chuùa Gieâsu laø nhöõng lôøi noùi ñaùnh ñoäng, khôi leân cho chuùng ta yù thöùc töï vaán löông taâm hôn laø nhöõng caâu hoûi ñeå muoán bieát veà chuùng ta:

" Caùc anh tìm gì vaäy?" ( Jn 1, 38).

Tröôùc caâu hoûi baát ngôø ñoù, hai ñeä töû cuûa Thaùnh Gioan Taåy Giaû khoâng traû lôøi vaøo ñeà taøi maø ñaët moät caâu hoûi ngöôïc laïi, noùi leân taâm hoàn cuûa hoï ñoái vôùi Chuùa Gieâsu:

" Thöa Thaày, Thaày ôû ñaâu?" ( Jn 1,38).

Loøng moä meán ñoù cuûa hoï ñöôïc theå hieän, khi ñöôïc Chuùa Gieâsu cho bieát nôi Ngaøi truù nguï:

" Ngöôøi baûo hoï: Ñeán maø xem.

Hoï ñeán xem choå Ngöôøi ôû, vaø ôû laïi vôùi Ngöôøi ngaøy hoâm ñoù".( Jn 1,39).

Vaø chaéc chaén khi "ôû laïi vôùi Ngöôøi ngaøy hoâm ñoù " khoâng nhöõng hoï khaùm phaù ra laø nhaø Ngöôøi ôû coù boán vaùch töôøng, coù maùi che, coù cöûa ra vaøo vaø cöûa soå, maø laø nôi Ngöôøi ôû laø ôû nôi Chuùa Cha:

" Töø nguyeân thuûy vaãn coù Ngoâi Lôøi,

Vaø Ngoâi lôøi laø Thieân Chuùa…" ( Jn 1,1).

-" Trong nhaø Cha Thaày coù nhieàu choå ôû; neáu khoâng Thaày ñaõ noùi vôùi anh em roài, vì Thaày ñi doïn choå cho anh em. Neáu Thaày ñi doïn choå cho anh em, thì Thaày laïi ñeán vaø ñem anh em veà vôùi Thaày, ñeå Thaày ôû ñaâu thì anh em cuõng ôû ñoù" ( Jn 14, 2-3).

- " Vaø lôøi anh em nghe ñaây khoâng phaûi laø cuûa Thaày, nhöng laø cuûa Chuùa Cha, Ñaáng ñaõ sai Thaày ". Jn 14,24).

- " Laïy Cha, con muoán raèng con ôû ñaâu thì nhöõng ngöôøi Cha ñaõ ban cho con cuõng ôû vôùi con, ñeå hoï chieâm ngöôõng vinh quang cuûa con, vinh quang maø Cha ñaõ ban cho con, vì Cha ñaõ yeâu thöông con tröôùc khi theá gian ñöôïc taïo thaønh" ( Jn 17,24).

Caâu traû lôøi cuûa caùc ñeä töû Thaùnh Gioan Taåy Giaû, ñuùng hôn laø caâu hoûi ñoái ñaùp laïi caâu hoûi cuûa Chuùa Gieâsu laøm chuùng ta suy nghó:

" Thöa Thaày, Thaày ôû ñaâu?" ( Jn 1, 38b),

caâu noùi cho chuùng ta hieåu raèng hai ñeä töû Thaùnh Gioan Taåy Giaû khoâng coù yù tìm nôi Chuùa Gieâsu kieán thöùc uyeân baùc, thaâm saâu qua nhöõng lôøi Ngöôøi daïy, maø laø tìm chính Ngaøi, lieân heä thaân thieát vôùi Ngaøi, " thöa Thaày, Thaày ôû ñaâu ñeå chuùng con ñeán ôû vôùi Thaày, soáng vôùi Thaày, chia xeû taâm tình chuùng con vôùi Thaày".

Chæ coù cuoäc soáng thaân tình vôùi Chuùa Gieâsu, " hoï ñaõ ñeán xem choå Ngöôøi ôû vaø ôû laïi voùi Ngöôøi ngaøy hoâm ñoù", môùi laøm cho chuùng ta hieåu ñöôïc Phuùc AÂm cuûa Chuùa, môùi bieát ñöôïc Chuùa vaø tin vaøo Chuùa.

Baûn dòch Vieät Ngöõ Kinh Tinh Kính cuûa chuùng ta khoâng loät ñöôïc heát yù nghóa saâu ñaäm cuûa nguyeân baûn La Ngöõ:

" Toâi tin kính moät Thieân Chuùa laø Cha Toaøn Naêng…" coù nghóa laø toâi tin vaø toân kính coù moät Thieân Chuùa laø Cha Toaøn Naêng. Ñieàu ñoù töông öùng vôùi La Ngöõ: Credo Unum Deum Omnipotentem…

Trong khi ñoù thì nguyeân baûn La Ngöõ chính thöùc cuûa Giaùo Hoäi laø: Credo in Unum Deum Omnipotentem…

Duøng " tieàn tri töø" ( preùposition) in cho ñoäng töø Credo trong La Ngöõ ñeå chæ moät ñoäng taùc di chuyeån töø moät chuû theå ñeán moät tuùc töø. Caâu cuûa Kinh Tin Kính " Credo in Unum Deum Omnipotentem…" dieån taû ñoäng taùc cuûa moät nieàm tin, khoâng phaûi toâi chæ tin coù moät Thieân Chuùa Toaøn Naêng hieän höõu ( Credo Unum Deum Omnipotentem…) maø " Tin vaø UÛy thaùc hoaøn toaøn vaøo Thieân Chuùa Duy Nhaát Toaøn Naêng …" ( Credo in Unum Deum Omnipotentem…), nhö ñöaù treû hoaøn toaøn tin caäy vaø uûy thaùc con ngöôøi mình trong caùnh tay bao che cuûa ngöôøi meï.

Bieát ñöôïc Thieân Chuùa vaø tin vaøo Thieân Chuùa laø tin caäy vaø uûy thaùc hoaøn toaøn vaøo Thieân Chuùa, Credo in Unum Deum Omnipotentem…, vaâng theo yù Chuùa vaø bieán ñoåi con ngöôøi mình theo chieàu höôùng Thieân Chuùa muoán.

Muoán ñöôïc nhö vaäy, khoâng coù caùch gì khaùc hôn baèng caùch chuùng ta phaûi " ôû laïi vôùi Ngöôøi ngaøy hoâm aáy…", soáng thaân tình vôùi Ngöôøi.

Thôøi ñaïi cuûa ôn goïi tröïc tieáp ñaõ chaám döùt khi Chuùa Gieâsu töø giaû caùc moân ñeä veà vôùi Chuùa Cha. Theá heä cuûa Phuùc AÂm Thaùnh Gioan vaø theá heä chuùng ta ñang soáng laø theá heä cuûa ôn goïi giaùn tieáp baèng nhaân chöùng. Chuùng ta khoâng theå laøm nhaân chöùng höõu hieäu cho Chuùa Gieâsu chæ baèng caùch hoïc thuoäc loøng nhöõng ñieàu Ngaøi ñaõ daïy trong Phuùc AÂm, laøm nhaân chöùng höõu hieäu, soáng ñoäng vaø taïo ñöôïc xaùc tín nôi anh em ñoøi buoäc chuùng ta phaûi soáng thaân tình vôùi Chuùa Gieâsu, phaûi " ôû laïi vôùi Ngöôøi ngaøy hoâm ñoù", phaûi bieát soáng tin caäy vaø uûy thaùc chuùng ta trong caùnh tay bao che cuûa Ngaøi: Credo in Unum Deum Omnipotentem.