ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Lv 13,1-2.44-46: ⁽¹⁾ Ñöùc Chuùa phaùn vôùi oâng Moâ-seâ vaø oâng A-ha-ron: ⁽²⁾ «Khi treân da thòt ngöôøi naøo phaùt ra nhoït, laùc hoaëc ñoám, vaø caùi ñoù trôû thaønh veát thöông phong huûi, thì ngöôøi ta seõ ñöa ngöôøi aáy ñeán vôùi tö teá A-ha-ron hoaëc vôùi moät trong caùc tö teá, con cuûa A-ha-ron».

· 1Cr 10,31–11,1: ⁽³¹⁾ Duø aên, duø uoáng, hay laøm baát cöù vieäc gì, anh em haõy laøm taát caû ñeå toân vinh Thieân Chuùa. ⁽¹⁾ Anh em haõy baét chöôùc toâi, nhö toâi baét chöôùc Ñöùc Ki-toâ. 

· TIN MÖØNG: Mc 1,40-45 - Ñöùc Gieâ-su chöõa ngöôøi bò phong huûi (// Mt 8,1-4; Lc 5,12-16)

⁽⁴⁰⁾ Coù ngöôøi bò phong huûi ñeán gaëp Ngöôøi, anh ta quyø xuoáng van xin raèng: «Neáu Ngaøi muoán, Ngaøi coù theå laøm cho toâi ñöôïc saïch». ⁽⁴¹⁾ Ngöôøi chaïnh loøng thöông giô tay ñuïng vaøo anh vaø baûo: «Toâi muoán anh ñöôïc saïch!» ⁽⁴²⁾ Laäp töùc, chöùng phong huûi bieán khoûi anh, vaø anh ñöôïc saïch. ⁽⁴³⁾ Nhöng Ngöôøi nghieâm gioïng yeâu caàu anh ñi ngay, ⁽⁴⁴⁾ vaø baûo anh: «Coi chöøng, ñöøng noùi gì vôùi ai caû, nhöng haõy ñi trình dieän tö teá, vaø vì anh ñaõ ñöôïc laønh saïch, thì haõy daâng nhöõng gì oâng Moâ-seâ ñaõ truyeàn, ñeå laøm chöùng cho ngöôøi ta bieát». ⁽⁴⁵⁾ Nhöng vöøa ra khoûi ñoù, anh ñaõ baét ñaàu rao truyeàn vaø tung tin aáy khaép nôi, ñeán noãi Ngöôøi khoâng theå coâng khai vaøo thaønh naøo ñöôïc, maø phaûi ôû laïi nhöõng nôi hoang vaéng ngoaøi thaønh. Vaø daân chuùng töø khaép nôi keùo ñeán vôùi Ngöôøi.

Caâu hoûi gôïi yù:

1. So vôùi nhöõng ngöôøi Do Thaùi thöôøng tình, caùch ñoái xöû cuûa Ñöùc Gieâ-su ñoái vôùi nhöõng ngöôøi cuøi huûi coù gì khaùc laï? Ta coù theå ruùt ra baøi hoïc gì veà caùch xöû söï vôùi nhöõng ngöôøi xaáu soá, bò ngöôøi ñôøi khinh gheùt, gheâ tôûm?
2. Ñöùc Gieâ-su coù phaân bieät ñoái xöû döïa treân giaøu ngheøo, sang heøn khoâng? Söï phaân bieät ñoái xöû nhö theá chöùng toû moät tình traïng taâm linh theá naøo?
3. Taïi sao Ñöùc Gieâ-su laïi yeâu caàu ngöôøi cuøi ñöôïc Ngaøi chöõa laønh ñöøng noùi gì veà vieäc Ngaøi ñaõ laøm cho anh ta?

4. Laøm ñöôïc moät vieäc laønh maø laïi muoán khoe cho ngöôøi khaùc bieát thì ta ñöôïc lôïi gì veà maët taâm linh? Thieân Chuùa ñaùnh giaù vieäc laøm cuûa con ngöôøi döïa treân caùi gì?

1. Thaùi ñoä cuûa Ñöùc Gieâ-su ñoái vôùi nhöõng ngöôøi beänh cuøi: yeâu thöông vaø toân troïng ngöôøi xaáu soá

Beänh cuøi laø moät beänh raát deã laây truyeàn, maø ôû vaøo thôøi Ñöùc Gieâ-su, laïi laø moät beänh nan y khoâng coù thuoác chöõa. Neáu khoâng coù bieän phaùp caùch ly nhöõng ngöôøi beänh cuøi khoûi nhöõng ngöôøi khoâng beänh, thì thaät laø nguy hieåm cho xaõ hoäi. Vì theá, luaät Moâ-seâ (x. Lv 13,1–14,57) chuû tröông buoäc nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo trong daân phaûi coâ laäp hoï ôû moät nôi nhaát ñònh, thöôøng laø heûo laùnh, ñoàng thôøi tuyeân boá nhöõng ngöôøi nhieãm beänh naøy laø ngöôøi oâ ueá, ñeå moïi ngöôøi traùnh xa hoï. Ai tieáp xuùc vôùi hoï thì cuõng trôû thaønh oâ ueá. Nhöng ngöôøi cuøi nhieàu khi laïi khoâng chòu ôû nôi qui ñònh cho hoï, maø laïi hay ñi lang thang ñeå xin aên, hoaëc tìm caùch gaëp thaân nhaân cuûa mình. Vì theá, ñeå buoäc hoï phaûi traùnh xa mình, moät soá daân chuùng ñaõ neùm ñaù hoï khi gaëp hoï treân ñöôøng ñi. Do ñoù, ngöôøi bò beänh cuøi phaûi soáng moät cuoäc soáng heát söùc coâ ñôn, khoán khoå, thieáu thoán, vaø ñaày maëc caûm vì bò moïi ngöôøi gheâ tôûm, xa laùnh.

Nhöng theo Ñöùc Gieâ-su, duø thaân hình hoï xaáu xa gôùm ghieác, hoï vaãn laø con caùi Thieân Chuùa, laø con chaùu cuûa AÙp-ra-ham, laø ñoàng baøo ruoät thòt, neân hoï vaãn laø anh chò em vôùi mình. Vì theá, mình caàn phaûi yeâu thöông hoï, phaûi ñoái xöû vôùi hoï baèng tình thöông. Vaû laïi, khoâng vì hình theå gôùm ghieác beân ngoaøi maø giaù trò con ngöôøi cuûa hoï bò suy giaûm tröôùc maët Thieân Chuùa. Ñoái vôùi Ñöùc Gieâ-su, ngöôøi bieát nhìn vaøo chieàu saâu cuûa taâm hoàn con ngöôøi, thì hoï khoâng ñaùng gôùm ghieác vaø xa laùnh cho baèng nhöõng ngöôøi cuøi huûi veà maët taâm linh. Cuøi huûi taâm linh laø tình traïng cuûa nhöõng con ngöôøi soáng khoâng bieát ñeán tình nghóa, soáng ích kyû, chæ nghó tôùi haïnh phuùc hay ñau khoå cuûa moät mình mình hay cuûa gia ñình mình, khoâng heà nghó ñeán haïnh phuùc hay ñau khoå cuûa ngöôøi khaùc, hay cuûa nhöõng gia ñình khaùc. Hoï saün saøng coù nhöõng haønh ñoäng bæ oåi ñeå ñeø neùn hay aùp cheá ngöôøi khaùc, vaø caùch haønh ñoäng cuûa hoï thöôøng laø «neùm ñaù daáu tay», «khaåu Phaät taâm xaø». Caøng laø ngöôøi trí thöùc, caøng coù ñòa vò cao trong toân giaùo vaø xaõ hoäi, söï cuøi huûi naøy caøng ñöôïc nguïy trang moät caùch tinh vi, kheùo leùo baèng nhöõng lôøi noùi, haønh ñoäng vò tha, baèng veû ñaïo ñöùc beân ngoaøi (x. Mt 23). Ñöùc Gieâ-su caøng toû ra an uûi voã nhöõng ngöôøi cuøi huûi theå chaát bao nhieâu, Ngaøi caøng khoâng tieác lôøi khieån traùch nhöõng ngöôøi cuøi huûi taâm linh baáy nhieâu, thaäm chí ñeán «caïn taøu raùo maùng» (x. Mt 23).

Khi ngöôøi cuøi huûi ñeán caàu cöùu Ñöùc Gieâ-su, Ngaøi khoâng heà toû ra gheâ tôûm hay xuùc phaïm ñeán anh. Traùi laïi, Ngaøi «chaïnh loøng thöông vaø giô tay ñuïng vaøo» ngöôøi anh vaø noùi: «Toâi muoán anh ñöôïc saïch!» Ta ñöøng voäi nghó raèng Ngaøi laø Thieân Chuùa neân Ngaøi khoâng sôï laây nhieãm, hay coù laây nhieãm thì Ngaøi seõ duøng pheùp laï ñeå töï chöõa. Toâi nghó raèng Ngaøi laø «ngöôøi» thaät söï, ñuùng nghóa moät con ngöôøi, nghóa laø coù theå bò laây nhieãm nhö bao ngöôøi khaùc. Vaø neáu bò laây nhieãm, khoâng haún Ngaøi seõ duøng quyeàn pheùp Thieân Chuùa ñeå töï chöõa cho mình, cuõng nhö Ngaøi ñaõ khoâng laïm duïng quyeàn naêng Thieân Chuùa ñeå bieán ñaù thaønh baùnh maø aên khi ñoùi (x. Mt 4,2-4), hay ñeå troán thoaùt khi bò baét (Mt 26,47-56), v.v… Toát hôn, neân nghó raèng Ngaøi ñoái xöû vôùi anh ta baèng moät tình yeâu chaân thaønh nhaát, baèng söï toân troïng ñuùng nghóa nhaát cuûa moät con ngöôøi ñoái vôùi moät con ngöôøi, baát chaáp phaûi traû giaù ñaét. Vaø ñoù laø ñieàu ta neân noi göông Ngaøi khi ñoái xöû vôùi moïi ngöôøi, nhaát laø vôùi nhöõng ngöôøi xaáu soá, bò xaõ hoäi coi thöôøng, khinh bæ. Ñaïo ñöùc cuûa ta coù hay khoâng, ít hay nhieàu heä taïi ñieàu naøy. Söï phaân bieät ñoái xöû caên cöù treân giaøu ngheøo, sang heøn chöùng toû moät taâm hoàn ngheøo naøn veà ñaïo ñöùc vaø taâm linh.

2. Thaùi ñoä cuûa Ñöùc Gieâ-su: khoâng muoán ai bieát veà mình

Baøi Tin Möøng cho thaáy, sau khi chöõa laønh caên beänh nan y nhö theá, Ngaøi noùi vôùi ngöôøi ñöôïc chöõa laønh: «Ñöøng noùi gì vôùi ai caû». Ñoù laø moät thaùi ñoä thöôøng haèng cuûa Ngaøi sau khi laøm ñöôïc moät ñieàu gì ñaùng khen ngôïi, thaäm chí ñeán kinh ngaïc: Ngaøi khoâng muoán ñöôïc ngöôøi khaùc bieát ñeán (x. Mt 8,4; 16,20; 17,9; Mc 1,34; 1,44; Lc 4,41), trì phi vì ích lôïi cho hoï (chaúng haïn ñeå hoï ñöôïc cöùu roãi). Ngaøi ñaõ aùp duïng ñuùng ñieàu Ngaøi khuyeân moïi ngöôøi: «Khi laøm vieäc laønh phuùc ñöùc, anh em phaûi coi chöøng, chôù coù phoâ tröông cho thieân haï thaáy. Khi boá thí, ñöøng cho tay traùi bieát vieäc tay phaûi laøm» (Mt 6,1.3).

Thöû ñaët mình vaøo ñòa vò cuûa Ngaøi khi laøm xong moät vieäc maø khoâng ai laøm ñöôïc, ta seõ caûm thaáy ta muoán ñöôïc noåi tieáng, ñöôïc moïi ngöôøi ca tuïng hay khen ngôïi, haàu ñi tôùi ñaâu ta cuõng ñöôïc khaâm phuïc, kính troïng vaø ñöôïc ñoái xöû moät caùch ñaëc bieät. Ta cuõng mong coù nhöõng ñaëc quyeàn ñaëc lôïi vì nhöõng vieäc phi thöôøng ñaõ laøm ñöôïc. Khi vieát ñöôïc moät baøi baùo hay, giaûng ñöôïc moät baøi maø ta ñoaùn ñöôïc nhieàu ngöôøi taâm ñaéc, laøm ñöôïc moät vieäc toát, ta mong chôø nhöõng lôøi khen ngôïi. Neáu khoâng ñöôïc khen, ta caûm thaáy nhö bò huït haãng, loøng khoâng thoûa maõn. Ta muoán «caùi toâi» cuûa ta ñöôïc phình to leân, to hôn nhöõng ngöôøi khaùc.

Xeùt treân bình dieän töï nhieân, ñoù laø moät khuynh höôùng raát thöôøng tình, raát phoå quaùt, khaù laønh maïnh, noù taïo neân ñoäng löïc ñeå ta coá gaéng, noã löïc heát mình. Tuy nhieân, neáu ñeå khuynh höôùng töï nhieân naøy aûnh höôûng quaù ñaùng treân taát caû moïi vieäc laøm, ñeán noãi noù trôû thaønh ñoäng löïc duy nhaát thuùc ñaåy ta haønh ñoäng toát, thì ta trôû neân moät con ngöôøi raát taàm thöôøng, duø ta coù laøm ñöôïc nhöõng vieäc phi thöôøng. Luùc ñoù, ta laøm moïi söï chæ laø ñeå ñöôïc khen, ñöôïc noåi tieáng, moät muïc ñích hoaøn toaøn vò kyû, chöù khoâng coøn vì yeâu thöông, vì ích lôïi cho ngöôøi khaùc nöõa.

Coøn xeùt treân bình dieän sieâu nhieân, khuynh höôùng naøy coù theå trôû thaønh moät maàm nguy haïi cho söï phaùt trieån taâm linh, ñaïo ñöùc. Theo ñònh luaät cuûa taâm linh, muoán cho taâm linh lôùn leân, phaùt trieån, thì «caùi toâi» phaûi nhoû ñi, nghóa laø phaûi soáng tinh thaàn töï huûy, töï xoùa mình, queân mình. Ñôøi soáng taâm linh caøng cao, thì ñoäng löïc thuùc ñaåy ta haønh ñoäng caøng phaûi vò tha, caøng phaûi «voâ kyû, voâ coâng, voâ danh» (=khoâng laøm vì mình, laøm xong khoâng caäy coâng, khoâng mong ñöôïc ngöôøi khaùc bieát mình ñaõ laøm).

3. Caùch Thieân Chuùa ñaùnh giaù vieäc laøm cuûa con ngöôøi

Söï thaùnh thieän cuûa moät ngöôøi ñöôïc ñaùnh giaù theo möùc ñoä vò tha, queân mình khi haønh ñoäng. Ñoäng löïc thuùc ñaåy haønh ñoäng cuûa moät ngöôøi thaùnh thieän chính laø tình yeâu ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø tha nhaân. Caøng thaùnh thieän thì ñoäng löïc thuùc ñaåy caøng phaûi thuaàn tuùy laø tình yeâu hôn, vaø caøng ít tính chaát vò kyû ñi. Chính tình yeâu laøm cho haønh ñoäng – duø nhoû hay lôùn – trôû neân coù giaù trò tröôùc maët Thieân Chuùa. Thaùnh Phao-loâ vieát: «Giaû nhö toâi ñöôïc ôn noùi tieân tri, vaø ñöôïc bieát heát moïi ñieàu bí nhieäm, moïi leõ cao sieâu, hay coù ñöôïc taát caû ñöùc tin ñeán chuyeån nuùi dôøi non, maø khoâng coù tình yeâu, thì toâi cuõng chaúng laø gì caû. Giaû nhö toâi coù ñem heát gia taøi cô nghieäp maø boá thí, hay noäp caû thaân xaùc toâi ñeå chòu thieâu ñoát, maø khoâng vì yeâu thöông, thì cuõng chaúng ích gì cho toâi» (1Cr 13,2-3). Nhö theá, nhöõng vieäc coù veû ñaày tình thöông nhö «ñem heát gia taøi cô nghieäp maø boá thí», neáu ta laøm chæ vì mong ñöôïc tieáng laø ñaïo ñöùc, laø thöông ngöôøi, hay ñeå ñöôïc moät lôïi ích naøo ñoù cho baûn thaân ta, chöù hoaøn toaøn khoâng vì yeâu thöông, thì chaúng coù giaù trò gì tröôùc maët Thieân Chuùa. Noù chaúng phaûi laø moät vieäc ñaïo ñöùc, maëc duø coù veû raát ñaïo ñöùc.

Caâu noùi treân cuûa thaùnh Phao-loâ cho thaáy: moät vieäc laøm duø raát nhoû nhö queùt nhaø, giaët giuõ, naáu beáp cuûa moät ngöôøi vôï hay ngöôøi con trong nhaø, neáu ñöôïc laøm vôùi taâm tình yeâu meán Thieân Chuùa, nhaèm laøm cho nhöõng ngöôøi thaân yeâu cuûa mình toát ñeïp hôn, haïnh phuùc hôn, thì coù theå coù giaù trò raát lôùn tröôùc maët Thieân Chuùa. Nhöõng vieäc laøm nhoû beù ñöôïc laøm vôùi tình yeâu aáy raát coù theå giaù trò tröôùc Thieân Chuùa hôn caû nhöõng vieäc laøm heát söùc lôùn lao cuûa nhöõng baäc vò voïng trong xaõ hoäi cuõng nhö Giaùo Hoäi, neáu nhöõng ngöôøi naøy laøm chæ vì muoán ñöôïc danh tieáng, ñöôïc thaêng quan tieán chöùc, chöù khoâng phaûi vì yeâu thöông.

Cöù xem caùch ñaùnh giaù cuûa Ñöùc Gieâ-su khi quan saùt nhöõng ngöôøi boû tieàn vaøo thuøng daâng cuùng cho ñeàn thôø thì thaáy roõ caùch ñònh giaù trò cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi caùc vieäc laøm cuûa con ngöôøi: «Baø goaù ngheøo naøy ñaõ boû vaøo thuøng nhieàu hôn ai heát» (x. Mt 12,41-44). Caùch Ngaøi ñaùnh giaù khaùc haún vôùi caùch cuûa con ngöôøi. Ngaøi döïa treân taám loøng, ñoäng löïc thuùc ñaåy haønh ñoäng, chöù khoâng döïa treân hieän vaät hay keát quaû cuûa haønh ñoäng. Cuøng moät vieäc laøm, nhöng ñoäng löïc tình yeâu caøng lôùn, thì giaù trò coâng vieäc caøng cao. Chæ coù Thieân Chuùa môùi coù theå ñaùnh giaù chính xaùc giaù trò cuûa moät haønh ñoäng, vì chæ Ngaøi môùi bieát roõ ñoäng löïc thuùc ñaåy cuûa haønh ñoäng aáy laø gì.

Caàu nguyeän

Laïy Cha, Ñöùc Gieâ-su luoân luoân töï ñoàng hoùa Ngaøi vôùi tha nhaân cuûa con, nhaát laø vôùi nhöõng ngöôøi beù moïn, ñau khoå nhaát (x. Mt 25,40.45; Lc 9,48). Xin cho con bieát yeâu thöông vaø cö xöû vôùi nhöõng ngöôøi bò theá gian coi thöôøng aáy nhö vôùi chính Cha vaø Ñöùc Gieâ-su vaäy.

JK