Chuùa Nhaät thöù 27 Thöôøng Nieân

ÑOÏC LÔØI CHUÙA

·      St 2,18-24: ⁽²³⁾ Con ngöôøi noùi: «Ñaây laø xöông bôûi xöông toâi, thòt bôûi thòt toâi!» ⁽²⁴⁾ Bôûi theá, ngöôøi ñaøn oâng lìa cha meï maø gaén boù vôùi vôï mình, caû hai thaønh moät xöông thòt.

·      Dt 2,9-11: ⁽¹⁰⁾ Thieân Chuùa vì muoán ñöa muoân vaøn con caùi ñeán vinh quang, ñaõ laøm moät vieäc thích ñaùng, laø cho Ñöùc Gieâsu traûi qua gian khoå maø trôû thaønh vò laõnh ñaïo thaäp toaøn, daãn ñöa hoï tôùi nguoàn ôn cöùu ñoä.

·      TIN MÖØNG: Mc 10,2-16

Vaán ñeà ly dò (Mt 19,1-9; Lc 16,18)

 ⁽²⁾ Coù maáy ngöôøi Phariseâu ñeán gaàn Ñöùc Gieâsu vaø hoûi raèng: «Thöa Thaày, choàng coù ñöôïc pheùp raãy vôï khoâng?» Hoï hoûi theá laø ñeå thöû Ngöôøi. ⁽³⁾ Ngöôøi ñaùp: «Theá oâng Moâseâ ñaõ truyeàn daïy caùc oâng ñieàu gì?» ⁽⁴⁾ Hoï traû lôøi: «OÂng Moâseâ ñaõ cho pheùp vieát giaáy ly dò maø raãy vôï». ⁽⁵⁾ Ñöùc Gieâsu noùi vôùi hoï: «Chính vì caùc oâng loøng chai daï ñaù, neân oâng Moâseâ môùi vieát ñieàu raên ñoù cho caùc oâng. ⁽⁶⁾ Coøn luùc khôûi ñaàu coâng trình taïo döïng, Thieân Chuùa ñaõ laøm neân con ngöôøi coù nam coù nöõ; ⁽⁷⁾ vì theá, ngöôøi ñaøn oâng seõ lìa cha meï maø gaén boù vôùi vôï mình, ⁽⁸⁾ vaø caû hai seõ thaønh moät xöông moät thòt. Nhö vaäy, hoï khoâng coøn laø hai, nhöng chæ laø moät xöông moät thòt. ⁽⁹⁾ Vaäy, söï gì Thieân Chuùa ñaõ phoái hôïp, loaøi ngöôøi khoâng ñöôïc phaân ly». ⁽¹⁰⁾ Khi veà ñeán nhaø, caùc moân ñeä laïi hoûi Ngöôøi veà ñieàu aáy. ⁽¹¹⁾ Ngöôøi noùi: «Ai raãy vôï maø cöôùi vôï khaùc laø phaïm toäi ngoaïi tình ñoái vôùi vôï mình; ⁽¹²⁾ vaø ai boû choàng ñeå laáy choàng khaùc, thì cuõng phaïm toäi ngoaïi tình».

CHIA SEÛ

Caâu hoûi gôïi yù:

1.      Taïi sao luaät Moâseâ laïi cho pheùp vôï choàng ly dò (x. Mt 5,31; Ñnl 24,1) coøn Ñöùc Gieâsu thì khoâng? Luaät Moâseâ coù phaûi laø luaät cuûa Thieân Chuùa khoâng? Phaûi giaûi thích sao veà söï maâu thuaãn giöõa hai thöù luaät ñeàu cuøng laø luaät cuûa Thieân Chuùa caû?

2.      Thieân Chuùa coi haïnh phuùc cuûa con ngöôøi quan troïng hôn luaät cuûa Ngaøi, hay ngöôïc laïi? Ngaøi laäp luaät ñeå con ngöôøi haïnh phuùc, hay döïng neân con ngöôøi ñeå tuaân theo luaät Ngaøi? Luaät leä vaø con ngöôøi, caùi naøo laø muïc ñích, caùi naøo laø phöông tieän?

3.      Khi aùp duïng luaät Chuùa cho ngöôøi khaùc, ta neân coù thaùi ñoä naøo? cöùng nhaéc hay meàm deûo? neân vì luaät Chuùa hay vì haïnh phuùc con ngöôøi hôn?

Suy tö gôïi yù:

1. Boái caûnh cuûa baøi Tin Möøng

Caùc ngöôøi Phariseâu hoûi Ñöùc Gieâsu veà vaán ñeà ly dò khoâng phaûi vì hoï thaéc maéc caàn ñöôïc giaûi ñaùp, maø vì muoán gaøi baãy Ngaøi. Neáu Ngaøi ñoàng yù vôùi vieäc ly dò, thì Ngaøi toû ra cuøng laäp tröôøng vôùi ngöôøi Phariseâu. Vaø nhö vaäy ngöôøi Phariseâu coù theâm moät ñoàng minh raát coù uy tín veà vaán ñeà naøy ñeå choáng laïi chuû tröông ñoái laäp. Coøn neáu Ngaøi khoâng ñoàng yù, thì nhieàu ngöôøi trong ñaùm ñoâng khoâng chaáp nhaän. Quan troïng hôn nöõa, Ngaøi seõ bò vua Heâroát thuø gheùt, vì Ngaøi toû ra cuøng phe vôùi Gioan Taåy giaû, laø ngöôøi leân aùn oâng veà toäi ngoaïi tình vaø ñaõ bò oâng gieát cheát (Mc 6,17-28). Ñaây cuõng laø ñieàu maø boïn Phariseâu mong muoán cho Ngaøi. Vì theá, Ngaøi traû lôøi theá naøo cuõng ñeàu coù lôïi cho hoï.

Nhöng Ñöùc Gieâsu ñaõ lôïi duïng caùi baãy naøy ñeå maëc khaûi neàn taûng cuûa hoân nhaân theo keá hoaïch ban ñaàu cuûa Thieân Chuùa laø vôï choàng phaûi «nhaát phu nhaát phuï», ñoàng thôøi chæ ra söï sai traùi trong chuû tröông cuûa ngöôøi Phariseâu. Ngöôøi Phariseâu döïa vaøo caâu Kinh Thaùnh sau ñaây ñeå bieän minh cho söï ly dò: «Neáu moät ngöôøi ñaøn oâng ñaõ laáy vôï vaø ñaõ aên ôû vôùi naøng roài, maø sau ñoù naøng khoâng ñeïp loøng ngöôøi aáy nöõa, vì ngöôøi aáy thaáy nôi naøng coù ñieàu gì chöôùng, thì seõ vieát cho naøng moät chöùng thö ly dò, trao taän tay vaø ñuoåi ra khoûi nhaø» (Ñnl 24,1). Ñöùc Gieâsu ñaõ nhaéc ñeán luaät naøy trong Cöïu Öôùc vaø ñöa ra luaät môùi ngöôïc laïi: «Luaät (Moâseâ) daïy raèng: Ai raãy vôï, thì phaûi cho vôï chöùng thö ly dò. Coøn Thaày, Thaày baûo cho anh em bieát: ngoaïi tröø tröôøng hôïp hoân nhaân baát hôïp phaùp, ai raãy vôï laø ñaåy vôï ñeán choã ngoaïi tình» (Mt 5,31-32).

2. Baøi hoïc veà tính sö phaïm cuûa Thieân Chuùa

Ngaøi chuû tröông khaùc vôùi Moâseâ, nhöng Ngaøi khoâng ñaû kích hay cheâ bai Moâseâ, maø cho raèng Moâseâ ñaõ thích öùng vôùi söï yeáu ñuoái cuûa con ngöôøi: «Chính vì caùc oâng loøng chai daï ñaù, neân oâng Moâseâ môùi vieát ñieàu raên ñoù cho caùc oâng». Vì: neáu ra luaät maø ngöôøi ta yeáu ñuoái quaù khoâng theå giöõ ñöôïc, thì luùc ñoù luaät chæ gaây neân maëc caûm toäi loãi. Nhö vaäy, thay vì luaät naâng ñôõ con ngöôøi, thì laïi ñaïp hoï xuoáng. Nghóa laø luaät trôû neân gaùnh naëng khoâng theå vaùc noåi cho con ngöôøi, khieán hoï thaát voïng ñoái vôùi söï coâng chính vaø quay veà höôùng toäi loãi. Vì theá, trong tröôøng hôïp ñoù, toát hôn laø luaät chöa neân ñoøi hoûi ñuùng möùc. Do ñoù, luaät Moâseâ ñaõ toû ra nhaân nhöôïng vôùi söï yeáu ñuoái cuûa con ngöôøi. Thaùnh Phaoloâ chuû tröông: «Neáu khoâng coù Luaät, thì toäi khoâng bò keå laø toäi» (Rm 5,13); vaø «toäi loãi coù maïnh cuõng taïi coù Leà Luaät» (1Cr 15,56). Bôûi luaät ñöôïc laäp neân vì con ngöôøi, chöù khoâng ngöôïc laïi (x. Mc 2,27). Ñoù laø quan nieäm raát nhaân baûn veà leà luaät. Nhöng khi con ngöôøi ñaït ñöôïc moät trình ñoä taâm linh cao hôn, thì Ñöùc Gieâsu ñaõ naâng caáp leà luaät leân moät baäc ñeå ñöa con ngöôøi leân möùc ñoä thaùnh thieän vaø hoaøn haûo cao hôn, hôïp lyù hôn, phuø hôïp vôùi keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa hôn.

Ñieàu naøy cho chuùng ta thaáy tính sö phaïm cuûa Thieân Chuùa. Leà luaät, giao öôùc, maëc khaûi hay nhöõng ñieàu Thieân Chuùa daïy doã con ngöôøi khoâng theå laø nhöõng gì baát bieán, maëc duø Thieân Chuùa thì baát bieán. Taát caû nhöõng thöù aáy khoâng phaûi vì Thieân Chuùa nhöng vì con ngöôøi, maø con ngöôøi thì bieán ñoåi, neân chuùng phaûi thích öùng sao cho phuø hôïp vôùi con ngöôøi. Khi trình ñoä hay hoaøn caûnh cuûa con ngöôøi thay ñoåi, thì leà luaät, cuõng nhö nhöõng maëc khaûi hay nhöõng ñieàu daïy doã cuûa Thieân Chuùa ñaõ coù tröôùc ñoù laâu naêm seõ phaûi thay ñoåi cho thích öùng vôùi con ngöôøi thôøi ñaïi, ñoàng thôøi phuø hôïp vôùi «ñaïo» laø nguyeân lyù khoâng thay ñoåi cuûa Thieân Chuùa hôn. Khoâng theå laáy leà luaät cuõ aùp duïng cho con ngöôøi môùi ñöôïc: leà luaät cuõ, maëc khaûi cuõ, giao öôùc cuõ phuø hôïp vôùi con ngöôøi cuõ (thôøi xöa) chöù khoâng phuø hôïp vôùi con ngöôøi môùi (thôøi nay). Vì theá, caàn phaûi coù leà luaät môùi, maëc khaûi môùi, giao öôùc môùi ñeå phuø hôïp vôùi con ngöôøi môùi.

Thaùnh Phaoloâ coù noùi ñeán söï loãi thôøi cuûa caùc giao öôùc, khi ñaõ coù moät giao öôùc môùi ñeán thay theá: «Khi Thieân Chuùa noùi ñeán Giao Öôùc Môùi, Ngöôøi laøm cho giao öôùc thöù nhaát hoaù ra giao öôùc cuõ; vaø caùi gì cuõ kyõ, loãi thôøi, thì seõ tan bieán ñi» (Dt 8,13). Baát kyø giao öôùc naøo, leà luaät naøo, maëc khaûi naøo ñang hieän haønh ñeàu ñöôïc coi laø tuyeät ñoái, baát bieán, muoân ñôøi khoâng thay ñoåi. Coù nhö theá con ngöôøi môùi ñuû xaùc tín ñeå thöïc haønh. Nhöng khi coù giao öôùc, leà luaät, maëc khaûi môùi, thì nhöõng thöù cuõ ñeàu bò coi laø loãi thôøi, khoâng phaûi theo nöõa. Cuï theå laø luaät Moâseâ maø ngöôøi Do Thaùi xöa coi laø tuyeät ñoái vaø baát bieán, ñaõ trôû neân loãi thôøi vaø ñöôïc thay theá bôûi luaät cuûa Ñöùc Gieâsu. Vaø ñöông nhieân luaät cuûa Ñöùc Gieâsu cuõng laø luaät cho con ngöôøi chöù khoâng phaûi cho Thieân Chuùa.

3. Haõy «vì con ngöôøi, chöù khoâng phaûi vì leà luaät»

Ñöùc Gieâsu ñaõ cho thaáy keá hoaïch nguyeân thuûy cuûa Thieân Chuùa laø: «Luùc khôûi ñaàu coâng trình taïo döïng, Thieân Chuùa ñaõ laøm neân con ngöôøi coù nam coù nöõ; vì theá, ngöôøi ñaøn oâng seõ lìa cha meï maø gaén boù vôùi vôï mình, vaø caû hai seõ thaønh moät xöông moät thòt. Nhö vaäy, hoï khoâng coøn laø hai, nhöng chæ laø moät xöông moät thòt. Vaäy, söï gì Thieân Chuùa ñaõ phoái hôïp, loaøi ngöôøi khoâng ñöôïc phaân ly». Ñaáy laø nguyeân lyù cuûa Thieân Chuùa cho haïnh phuùc con ngöôøi, ai soáng theo nhö vaäy thì seõ ñöôïc haïnh phuùc. Thaät vaäy, trong ñôøi soáng vôï choàng, tình yeâu vaø söï hoøa hôïp laø hai yeáu toá quan troïng ñeå ñôøi soáng hoân nhaân ñöôïc haïnh phuùc. Tình yeâu cuõng laø moät yeáu toá thuaän lôïi cho söï hoøa hôïp vaø ngöôïc laïi. Tuy nhieân, thieáu moät trong hai thì ñôøi soáng hoân nhaân khoâng theå haïnh phuùc. Daãu vaäy, tình yeâu laø yeáu toá quan troïng nhaát. Nhöng chæ coù tình yeâu ñích thöïc môùi ñem laïi haïnh phuùc, maø tình yeâu chaân thöïc taát yeáu phaûi laø tình yeâu duy nhaát vaø chung thuûy. Moät nhaø taâm lyù noùi: «Ñaõ yeâu roài, laïi coøn yeâu ngöôøi khaùc nöõa, thì khoâng phaûi laø tình yeâu chaân thaät. Ñaõ yeâu, nhöng sau ñoù laïi khoâng yeâu nöõa, cuõng khoâng phaûi laø tình yeâu chaân thaät». Vì theá, hoân nhaân Kitoâ giaùo ñoøi hoûi hai phoái ngaãu moät tình yeâu ñích thöïc, nghóa laø tình yeâu duy nhaát vaø troïn ñôøi. Ñieàu ñoù thaät hôïp lyù vaø phuø hôïp vôùi thaùnh yù cuûa Thieân Chuùa. Vaø Giaùo Hoäi khoâng chaáp nhaän ly dò laø ñieàu hôïp lyù.

Tuy nhieân, vieäc aùp duïng luaät cuûa Thieân Chuùa cuõng nhö luaät Giaùo Hoäi thieát töôûng khoâng neân cöùng ngaéc. Baøi Tin Möøng hoâm nay cho ta thaáy: chính Thieân Chuùa – qua luaät Moâseâ – cuõng ñaõ nhaân nhöôïng söï yeáu ñuoái cuûa con ngöôøi. Töø nguyeân thuûy, Thieân Chuùa chæ döïng neân coù moät ngöôøi nam vaø moät ngöôøi nöõ, nghóa laø ngay töø ñaàu, trong keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa, ñaõ coù luaät «nhaát phu nhaát phuï» roài. Nhöng trong luaät Moâseâ, Ngaøi ñaõ taïm thôøi chaáp nhaän vieäc ly dò, chæ vì taâm linh cuûa con ngöôøi coøn quaù thaáp keùm, khoâng theå giöõ noåi: «Chính vì caùc oâng loøng chai daï ñaù, neân oâng Moâseâ môùi vieát ñieàu raên ñoù cho caùc oâng». Nhö theá ta thaáy maëc duø Thieân Chuùa laø Thieân Chuùa, nhöng Ngaøi cuõng raát laø nhaân baûn, Ngaøi thoâng caûm vôùi nhöõng yeáu ñuoái cuûa con ngöôøi, vaø Ngaøi ñaõ toû ra chuù troïng ñeán haïnh phuùc cuûa con ngöôøi nhieàu hôn caû vieäc ñoøi hoûi con ngöôøi phaûi theo ñuùng keá hoaïch cuûa Ngaøi. Ngaøi ñaët naëng haïnh phuùc cuûa con ngöôøi hôn caû leà luaät cuûa Ngaøi: bôûi leà luaät ñöôïc laäp neân vì con ngöôøi, chöù khoâng phaûi con ngöôøi ñöôïc döïng neân vì leà luaät (x. Mc 2,27). Leà luaät duø coù thaùnh thieâng tôùi ñaâu cuõng laø vì con ngöôøi, nhaèm phuïc vuï cho lôïi ích hay haïnh phuùc cuûa con ngöôøi, chöù khoâng ngöôïc laïi. Leà luaät laø phöông tieän, nhöng con ngöôøi môùi laø muïc ñích. Con ngöôøi thaùnh thieâng hôn caùc leà luaät raát nhieàu, cho duø leà luaät coù do chính Thieân Chuùa laäp neân ñi nöõa, vì «con ngöôøi laø hình aûnh cuûa Thieân Chuùa» (St 1,26.27; 9,6), chöù leà luaät khoâng phaûi laø hình aûnh cuûa Ngaøi, duø laø luaät do chính Ngaøi thieát laäp.

Vì theá, caùc muïc töû, khi aùp duïng luaät Chuùa cho giaùo daân cuûa mình, thieát töôûng cuõng phaûi bieát söû duïng quyeàn maø Chuùa trao: «Thaày seõ trao cho anh chìa khoaù Nöôùc Trôøi: döôùi ñaát, anh caàm buoäc ñieàu gì, treân trôøi cuõng seõ caàm buoäc nhö vaäy; döôùi ñaát, anh thaùo côûi ñieàu gì, treân trôøi cuõng seõ thaùo côûi nhö vaäy» (Mt 16,19; 18,18). Chuùa trao cho mình caû hai quyeàn, nhöng nhieàu khi mình chæ chuyeân söû duïng coù moät quyeàn, chæ bieát «caàm buoäc» maø khoâng bieát «thaùo côûi». Toäi nghieäp cho giaùo daân ngu doát cuûa mình! Xin haõy caân nhaéc moät caùch saùng suoát giöõa hai söùc naëng caàn phaûi toân troïng: haïnh phuùc cuûa con ngöôøi vaø luaät cuûa Thieân Chuùa. Coù nhöõng tröôøng hôïp phaûi hy sinh luaät Chuùa cho haïnh phuùc cuûa con ngöôøi! Trong ngoân ngöõ daân gian coù caâu: «Neáu ñaát khoâng chòu trôøi, thì trôøi nhieàu khi ñaønh phaûi chòu ñaát». Ñoù cuõng laø söï meàm deûo trong vieäc aùp duïng luaät cho ngöôøi khaùc, moät ñaëc tính phaûi coù cuûa tình thöông. Thieân Chuùa coøn meàm deûo vaø nhaân nhöôïng trong vieäc aùp duïng luaät ñoái vôùi con ngöôøi, taïi sao con ngöôøi laïi quaù haø khaéc vôùi nhau?

Caàu nguyeän

Laïy Cha, xin cho con yù thöùc raèng con ngöôøi thaùnh thieâng hôn leà luaät, vaø leà luaät ñöôïc laäp neân vì haïnh phuùc cuûa con ngöôøi. Leà luaät chæ laø phöông tieän, con ngöôøi môùi laø muïc ñích. Xin ñöøng ñeå con quaù «vò luaät» ñeán noãi luùc naøo cuõng saün saøng hy sinh con ngöôøi cho vieäc aùp duïng leà luaät. Xin cho con bieát nhaân aùi vaø bao dung khi aùp duïng luaät Chuùa cho tha nhaân.

JK