· Hc 3,3-7.14-17a: (3) Ai thôø cha thì buø ñaép loãi laàm, (4) ai kính meï thì tích tröõ kho baùu. (5) Ai thôø cha seõ ñöôïc vui möøng vì con caùi, khi caàu nguyeän, hoï seõ ñöôïc laéng nghe. (6) Ai toân vinh cha seõ ñöôïc tröôøng thoï, ai vaâng leänh Ñöùc Chuùa seõ laøm cho meï an loøng. (14) Loøng hieáu nghóa ñoái vôùi cha meï seõ khoâng bò queân laõng, vaø seõ ñeàn buø toäi loãi cho con.
· Cl 3,12-21: (14) Treân heát moïi ñöùc tính, anh em phaûi coù loøng baùc aùi: ñoù laø moái daây lieân keát tuyeät haûo. (18) Ngöôøi laøm vôï haõy phuïc tuøng choàng, nhö theá môùi xöùng ñaùng laø ngöôøi thuoäc veà Chuùa. (19) Ngöôøi laøm choàng haõy yeâu thöông chöù ñöøng cay nghieät vôùi vôï. (20) Keû laøm con haõy vaâng lôøi cha meï trong moïi söï, vì ñoù laø ñieàu ñeïp loøng Chuùa.
· TIN MÖØNG: Mt 2,13-15.19-23 - Ñöùc Gieâsu troán sang Ai Caäp vaø trôû veà Nadareùt
(13) Khi caùc nhaø chieâm tinh ñaõ ra veà, thì söù thaàn Chuùa hieän ra baùo moäng cho oâng Giuse raèng: «Naøy oâng, daäy ñem Haøi Nhi vaø meï Ngöôøi troán sang Ai Caäp, vaø cöù ôû ñoù cho ñeán khi toâi baùo laïi, vì vua Heâroâñeâ saép tìm gieát Haøi Nhi ñaáy!» (14) OÂng Giuse lieàn troãi daäy, vaø ñang ñeâm, ñöa Haøi Nhi vaø meï Ngöôøi troán sang Ai Caäp. (15) OÂng ôû ñoù cho ñeán khi vua Heâroâñeâ baêng haø, ñeå öùng nghieäm lôøi Chuùa phaùn xöa qua mieäng ngoân söù: Ta ñaõ goïi con Ta ra khoûi Ai Caäp.
(19) Sau khi vua Heâroâñeâ baêng haø, söù thaàn Chuùa laïi hieän ra vôùi oâng Giuse beân Ai Caäp, (20) baùo moäng cho oâng raèng: «Naøy oâng, daäy ñem Haøi Nhi vaø meï Ngöôøi veà ñaát Ítraen, vì nhöõng keû tìm gieát Haøi Nhi ñaõ cheát roài». (21) OÂng lieàn troãi daäy ñöa Haøi Nhi vaø meï Ngöôøi veà ñaát Ítraen. (22) Nhöng vì nghe bieát AÙckheâlao ñaõ keá vò vua cha laø Heâroâñeâ, cai trò mieàn Giuñeâ, neân oâng sôï khoâng daùm veà ñoù. Roài sau khi ñöôïc baùo moäng, oâng lui veà mieàn Galileâ, (23) vaø ñeán ôû taïi moät thaønh kia goïi laø Nadareùt, ñeå öùng nghieäm lôøi ñaõ phaùn qua mieäng caùc ngoân söù raèng: Ngöôøi seõ ñöôïc goïi laø ngöôøi Nadareùt.
1. Vieäc Ñöùc Gieâsu bò baùch
haïi khieán Thaùnh Gia phaûi troán sang Ai Caäp laø do loøng ñoäc aùc cuûa vua
Heâroâñeâ, nhöng coù phaûi cuõng naèm trong keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa
khoâng? – Nhöõng hoaïn naïn cuûa ta do loøng ñoäc aùc cuûa ngöôøi
khaùc coù töông töï nhö theá khoâng?
2. Thieân Chuùa muoán Ñöùc Gieâsu vaø Thaùnh Gia Thaát bò hoaïn naïn ñau
khoå nhö theá ñeå laøm gì? do Ngaøi thöông yeâu hay gheùt boû Thaùnh Gia
Thaát? Neáu do yeâu thöông, thì phaûi giaûi thích theá naøo?
3. Khi gia ñình ta gaëp ñau khoå thöû thaùch, thì caùch khoân ngoan nhaát
ñeå gia ñình vaãn coù theå bình an vaø haïnh phuùc laø gì?
1. Ñau khoå maø Thieân Chuùa daønh cho Ñöùc Gieâsu vaø Thaùnh Gia
Baøi Tin Möøng cho thaáy ngay khi vöøa sinh ra, Ñöùc Gieâsu ñaõ trôû thaønh ñoái töôïng bò baùch haïi, laø naïn nhaân thoaùt cheát cuûa söï ñoäc aùc nôi con ngöôøi. Thaät vaäy, vöøa sinh ra, Ngaøi ñaõ bò vua Heâroâñeâ tìm gieát, chæ vì oâng töôûng raèng trong töông lai Ngaøi seõ chieám maát ngai vaøng cuûa oâng. Thaùnh Gia cuõng gaëp bieát bao thöû thaùch ngay khi vöøa môùi thaønh laäp, do söï voâ tình, hieåu laàm vaø voâ löông taâm cuûa con ngöôøi. Thaät vaäy, khi Giuse vaø Maria vöøa thaønh gia thaát, hai ngöôøi ñaõ phaûi chòu buùa rìu cuûa dö luaän veà vieäc Maria mang thai khi chöa chính thöùc laøm ñaùm cöôùi; vaø vieäc Giuse chaáp nhaän laáy Maria laøm vôï duø con trong buïng naøng khoâng phaûi laø cuûa mình. Roài vöøa mang thai ñöôïc maáy thaùng thì phaûi veà taän Beâlem ñeå ñaêng kyù hoä khaåu, vaø do ngheøo maø khoâng ñöôïc ai giuùp ñôõ, Maria ñaõ phaûi sinh con trong chuoàng suùc vaät. Thaät nhuïc nhaõ vaø ñau loøng! Chöa heát, vöøa sinh con ra, hai oâng baø ñaõ phaûi vöôït bieân troán sang Ai Caäp, chòu bao ñaéng cay vaø khoå nhuïc!
Nhöõng khoå nhuïc aáy khoâng chæ do con ngöôøi gaây ra, maø coøn do söï saép ñaët cuûa chính Thieân Chuùa trong keá hoaïch cuûa Ngaøi nöõa. Phaûi noùi raèng con ngöôøi maø Thieân Chuùa Cha yeâu thöông nhaát chính laø Ñöùc Gieâsu! Nhöng chính Ngaøi laïi laø con ngöôøi bò Thieân Chuùa ñaøy ñoïa nhieàu nhaát: «Daàu laø Con Thieân Chuùa, Ngöôøi ñaõ phaûi traûi qua nhieàu ñau khoå» (Dt 5,8). Cuõng vaäy, gia ñình maø Thieân Chuùa löu taâm nhaát chính laø Thaùnh Gia Nadareùt. Nhöng ñoù cuõng laø gia ñình maø Thieân Chuùa thöû thaùch vaø laøm cho ñau khoå nhieàu nhaát! Thaät kyø dieäu, khoù hieåu vaø ñaày maâu thuaãn! Nhöng ñoù chính laø thaùnh yù cuûa Ngaøi! Thieân Chuùa coù ñieân chaêng? Khoâng, Ngaøi raát khoân ngoan, neáu chuùng ta khoâng hieåu ñöôïc chính vì söï khoân ngoan aáy vöôït quaù khaû naêng suy nghó vaø hieåu bieát cuûa chuùng ta!
2. Nhöng ñau khoå laïi laø nguoàn haïnh phuùc vaø vinh quang
Nhìn laïi keát quaû cuûa nhöõng thöû thaùch aáy, ta thaáy: Ñöùc Gieâsu vaø Thaùnh Gia hieän nay ñang ñöôïc toân suøng nhaát, cao sang nhaát, vinh quang nhaát khoâng chæ ôû döôùi ñaát maø coøn caû treân trôøi nöõa! Nhìn theá ta môùi thaáy roõ söï öu aùi maø Thieân Chuùa daønh cho Ñöùc Gieâsu vaø gia ñình cuûa Ngaøi. Moät söï öu aùi ñaày coâng baèng khieán cho khoâng ai treân traàn laãn treân trôøi coù theå ganh tò ñöôïc! Söï coâng baèng cuûa Thieân Chuùa ñoøi hoûi phaûi coù söï tyû leä thuaän giöõa ñau khoå vaø haïnh phuùc, giöõa nhuïc nhaõ vaø vinh quang, giöõa töï haï vaø ñöôïc naâng leân… Thieân Chuùa luoân luoân duøng ñau khoå ñeå thaùnh hoùa vaø tinh luyeän tình yeâu cuûa con ngöôøi, duøng nhuïc nhaõ ñeå ñöa con ngöôøi ñeán vinh quang. Tuy nhieân, nhöõng ñau khoå chòu ôû ñôøi naøy quaû laø quaù nhoû beù so vôùi haïnh phuùc vaø vinh quang maø Thieân Chuùa ban thöôûng vì nhöõng ñau khoå aáy: «Nhöõng ñau khoå chuùng ta chòu baây giôø saùnh sao ñöôïc vôùi vinh quang maø Thieân Chuùa seõ maëc khaûi nôi chuùng ta» (Rm 8,18).
Vaán ñeà quan troïng vaø tuøy thuoäc nôi con ngöôøi laø: con ngöôøi coù chaáp nhaän luaät coâng baèng ñoù hay khoâng, coù chaáp nhaän ñeå Thieân Chuùa thaùnh hoùa vaø tinh luyeän tình yeâu cuûa mình khoâng. Nghóa laø khi chòu ñau khoå, con ngöôøi coù nhaän ra ñoù laø thaùnh yù Thieân Chuùa ñeå vui loøng chaáp nhaän khoâng? Thieáu söï vui loøng chaáp nhaän naøy, thì haïnh phuùc vaø vinh quang khoâng theå thaønh töïu ñöôïc. Thaùnh Phaoloâ vieát: «Neáu ta cuøng cheát vôùi Ngöôøi, ta seõ soáng vôùi Ngöôøi; neáu ta cuøng ñau khoå vôùi Ngöôøi, ta seõ thoáng trò vôùi Ngöôøi» (2Tm 2,11-12a), nhöng ngaøi cuõng theâm: «Neáu ta choái boû Ngöôøi, Ngöôøi cuõng seõ choái boû ta» (2Tm 2,12b).
3. Haõy thöïc hieän thaùnh yù Chuùa trong moïi tình huoáng cuûa gia ñình
Trong ñôøi soáng gia ñình, ta cuõng seõ gaëp thöû thaùch vaø ñau khoå do söï thieáu tình thöông, voâ tình, hieåu laàm, tính ích kyû vaø ñoäc aùc cuûa ngöôøi khaùc, thaäm chí cuûa chính nhöõng ngöôøi trong gia ñình mình. Chính ta cuõng gaây ra nhöõng thöû thaùch vaø ñau khoå töông töï nhö theá cho tha nhaân, vaø cho caû nhöõng ngöôøi trong gia ñình mình. Nhöng nhöõng thöû thaùch ñoù ñeàu naèm trong keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa nhaèm thaùnh hoùa vaø tinh luyeän tình yeâu nôi baûn thaân ta cuõng nhö nhöõng ngöôøi thaân trong gia ñình ta. Ñieàu quan troïng laø ta phaûi nhaän ra thaùnh yù Thieân Chuùa trong nhöõng thöû thaùch ñoù, vaø luoân luoân saün saøng laøm theo thaùnh yù Ngaøi. Gia ñình Nadareùt xöa cuõng gaëp raát nhieàu ñau khoå, nghòch caûnh nhö gia ñình chuùng ta ñaõ gaëp. Coù bieát bao hoaøn caûnh khieán ngöôøi trong gia ñình hieåu laàm nhau, taïo neân nhöõng xung ñoät, v.v… laøm cho nhau ñau khoå, vaø ñoøi buoäc moïi ngöôøi phaûi chòu ñöïng, tha thöù laãn nhau. Chính trong thöû thaùch vaø ñau khoå, con ngöôøi môùi chöùng toû ñöôïc tình yeâu cuûa mình ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø tha nhaân, ñaëc bieät ñoái vôùi nhöõng ngöôøi trong gia ñình mình.
Neáu Thieân Chuùa ñaõ ñeå cho Ñöùc Gieâsu, cuõng nhö Ñöùc Maria vaø Thaùnh Giuse phaûi ñau khoå ñeå thaùnh hoùa, tinh luyeän tình yeâu caùc Ngaøi haàu aân thöôûng boäi haäu caùc Ngaøi, thì Thieân Chuùa cuõng ñang thöïc hieän nhö vaäy ñoái vôùi ta vaø gia ñình ta. Neân nhôù raèng: «Vinh quang seõ ñeán sau nhöõng ñau khoå ñoù» (1Pr 1,11). Thieân Chuùa muoán daønh cho ta nhöõng haïnh phuùc vaø vinh quang lôùn lao. Nhöng söï coâng baèng cuûa Ngaøi ñoøi hoûi ta phaûi ít nhieàu xöùng ñaùng vôùi haïnh phuùc vaø vinh quang aáy, neân Ngaøi phaûi thöû thaùch ta chuùt ít ñeå ta chöùng toû ñöôïc tình yeâu cuûa ta. Vì theá, haõy laáy laøm vui möøng khi ñöôïc Ngaøi thöû thaùch: «Ñöôïc chia seû nhöõng ñau khoå cuûa Ñöùc Kitoâ bao nhieâu, anh em haõy vui möøng baáy nhieâu, ñeå khi vinh quang Ngöôøi toû hieän, anh em cuøng ñöôïc vui möøng hoan hyû» (1Pr 4,13).
Ñieàu quan troïng laø chuùng ta phaûi coù tình yeâu ñích thöïc ñoái vôùi taát caû moïi ngöôøi trong gia ñình ta. Vaø bieåu hieän cuûa tình yeâu ñích thöïc – töùc «hoa quaû cuûa Thaàn Khí» – laø «baùc aùi, hoan laïc, bình an, nhaãn nhuïc, nhaân haäu, töø taâm, trung tín, hieàn hoaø, tieát ñoä» (Gl 5,22-23). Neáu «yeâu nhau khoâng phaûi laø nhìn nhau, maø laø cuøng nhau nhìn veà moät höôùng» nhö Saint-Exupeùry noùi, thì trong gia ñình, höôùng chung ñoù phaûi laø cuøng nhau xaây döïng haïnh phuùc gia ñình, haïnh phuùc chung cuûa moïi thaønh vieân trong ñoù. Muoán thöïc hieän ñöôïc haïnh phuùc aáy thì ñieàu caàn thieát laø moïi ngöôøi ñeàu phaûi ñaët thaùnh yù Thieân Chuùa laø toái quan troïng, vaø luoân luoân thi haønh thaùnh yù Ngaøi. Maø thaùnh yù Ngaøi chính laø moïi ngöôøi trong gia ñình yeâu thöông vaø hy sinh cho nhau (x. (Ga 13,34)-35).
Haïnh phuùc gia ñình phaûi ñöôïc xaây döïng treân neàn taûng laø cuøng nhau thöïc hieän thaùnh yù Thieân Chuùa thì môùi vöõng beàn. Coå nhaân noùi: «Thuaän Thieân giaû toàn, nghòch Thieân giaû vong» (=thuaän theo Trôøi thì coøn, thì haïnh phuùc, nghòch vôùi Trôøi thì maát, thì ñau khoå). Caâu naøy ñuùng trong moïi tröôøng hôïp, ñaëc bieät trong moïi tình huoáng cuûa gia ñình. Neáu khoâng quan taâm thöïc hieän thaùnh yù Ngaøi, con ngöôøi caøng tìm haïnh phuùc thì caøng gaëp ñau khoå.
Neáu vì chính baûn thaân ta khoâng hy sinh vaø noã löïc taïo haïnh phuùc cho gia ñình mình neân gia ñình ta khoâng haïnh phuùc, thì ta neân xeùt laïi caùch caàu nguyeän vaø caùch soáng ñaïo cuûa ta. Raát coù theå ta ñaõ caàu nguyeän vaø soáng ñaïo moät caùch sai laïc, khoâng ñeïp loøng Thieân Chuùa. Caàn saùm hoái vaø söûa sai. Ñöøng töôûng cöù caàu nguyeän cho nhieàu laø laøm ñeïp loøng Thieân Chuùa! Caàn caàu nguyeän cho coù phaåm chaát hôn laø caàu nguyeän cho nhieàu. Caàu nguyeän coù phaåm chaát ñoøi hoûi loøng chaân thaønh vaø tình yeâu thaät söï, hay ít nhaát laø höôùng ñeán vieäc gia taêng tình yeâu trong loøng mình. Hieäu quaû taát yeáu cuûa vieäc caàu nguyeän ñích thöïc laø tình yeâu trong loøng mình ngaøy caøng gia taêng. Döïa vaøo ñoù, ta coù theå bieát mình coù thaät söï caàu nguyeän hay caàu nguyeän ñeïp loøng Chuùa hay khoâng.
Laïy Cha, ñôøi soáng gia ñình coù bieát bao khoù khaên, thöû thaùch vaø ñau khoå, chaúng nhöõng ñeán töø ngoaïi caûnh, töø xaõ hoäi, maø coøn ñeán töø chính nhöõng ngöôøi trong gia ñình. Xin cho con nhaän ra moïi ñau khoå thöû thaùch ñeàu laø nhöõng phöông tieän Cha duøng ñeå thaùnh hoùa, tinh luyeän tình yeâu cuûa baûn thaân con vaø gia ñình con, ñeå chuùng con coù ñöôïc nhöõng cô hoäi quyù giaù chieám ñöôïc nhöõng phaàn thöôûng voâ cuøng lôùn lao maø Cha muoán daønh cho chuùng con. Xin ban cho con moïi ngöôøi trong gia ñình con ñuû tình yeâu ñeå gia ñình con trôû thaønh moät toå aám haïnh phuùc, thaønh moät hình aûnh cuûa thieân ñaøng mai sau.
JK