(1) Ñöùc Gieâsu ñöôïc ñaày Thaùnh Thaàn, töø soâng Gioñan trôû veà. ⁽²⁾ Suoát boán möôi ngaøy, Ngöôøi ñöôïc Thaùnh Thaàn daãn ñi trong hoang ñòa vaø chòu quyû caùm doã. Trong nhöõng ngaøy aáy, Ngöôøi khoâng aên gì caû, vaø khi heát thôøi gian ñoù, thì Ngöôøi thaáy ñoùi. ⁽³⁾ Baáy giôø, quyû noùi vôùi Ngöôøi: «Neáu oâng laø Con Thieân Chuùa thì truyeàn cho hoøn ñaù naøy hoaù baùnh ñi!» ⁽⁴⁾ Nhöng Ñöùc Gieâsu ñaùp laïi: «Ñaõ coù lôøi cheùp raèng: Ngöôøi ta soáng khoâng chæ nhôø côm baùnh».
⁽⁵⁾ Sau ñoù, quyû ñem Ñöùc Gieâsu leân cao, vaø trong giaây laùt, chæ cho Ngöôøi thaáy taát caû caùc nöôùc thieân haï. ⁽⁶⁾ Roài noù noùi vôùi Ngöôøi: «Toâi seõ cho oâng toaøn quyeàn cai trò cuøng vôùi vinh hoa lôïi loäc cuûa caùc nöôùc naøy, vì quyeàn haønh aáy ñaõ ñöôïc trao cho toâi, vaø toâi muoán cho ai tuyø yù. ⁽⁷⁾ Vaäy neáu oâng baùi laïy toâi, thì taát caû seõ thuoäc veà oâng». ⁽⁸⁾ Ñöùc Gieâsu ñaùp laïi: «Ñaõ coù lôøi cheùp raèng: Ngöôi phaûi baùi laïy Ñöùc Chuùa laø Thieân Chuùa cuûa ngöôi, vaø phaûi thôø phöôïng moät mình Ngöôøi maø thoâi».
⁽⁹⁾ Quyû laïi ñem Ñöùc Gieâsu ñeán Gieârusalem vaø ñaët Ngöôøi treân noùc Ñeàn Thôø, roài noùi vôùi Ngöôøi: «Neáu oâng laø Con Thieân Chuùa, thì ñöùng ñaây maø gieo mình xuoáng ñi! ⁽¹⁰⁾ Vì ñaõ coù lôøi cheùp raèng: Thieân Chuùa seõ truyeàn cho thieân söù gìn giöõ baïn. ⁽¹¹⁾ Laïi coøn cheùp raèng: Thieân söù seõ tay ñôõ tay naâng, cho baïn khoûi vaáp chaân vaøo ñaù». ⁽¹²⁾ Baáy giôø Ñöùc Gieâsu ñaùp laïi: «Ñaõ coù lôøi raèng: Ngöôi chôù thöû thaùch Ñöùc Chuùa laø Thieân Chuùa cuûa ngöôi».
⁽¹³⁾ Sau khi ñaõ xoay heát caùch ñeå caùm doã Ngöôøi, quyû boû ñi, chôø ñôïi thôøi cô.

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Khi caâu caù, ñeå caâu ñöôïc nhieàu caù, ta phaûi duøng nhöõng thöù moài thaät ngon, nhöõng thöù maø caù öa thích nhaát. Ñeå caùm doã ta moät caùch höõu hieäu, ma quæ duøng nhöõng loaïi moài naøo? Coù phaûi laø chính nhöõng nhu caàu caáp thieát nhaát cuûa ta, nhöõng ñieàu ta ham muoán nhaát khoâng?
2. Khi bò caùm doã ta thöôøng phaûi löïa choïn giöõa ñieàu toát vaø ñieàu xaáu, hay giöõa ñieàu thaät toát vaø ñieàu ít toát hôn?
3. Baïn coù nghó raèng bò caùm doã laø moät dòp toát ñeå ta chöùng toû vaø cuûng coá tình yeâu cuûa ta ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø tha nhaân khoâng?

1. Ma quæ duøng chính nhöõng nhu caàu caáp thieát nhaát cuûa ta ñeå caùm doã ta

Ñöùc Gieâsu laø con ngöôøi, neân coù nhöõng nhu caàu töï nhieân veà taâm linh, taâm lyù vaø theå lyù y nhö moïi ngöôøi. Thoûa maõn nhöõng nhu caàu töï nhieân, töï baûn chaát, laø ñieàu chính ñaùng, vì chính Thieân Chuùa ñaõ döïng neân con ngöôøi coù nhöõng nhu caàu töï nhieân ñoù. Chaúng haïn, veà theå chaát, aên khi ñoùi, uoáng khi khaùt laø ñieàu chính ñaùng. Veà taâm lyù, mong ñöôïc moïi ngöôøi yeâu thöông, kính phuïc cuõng laø ñieàu chính ñaùng. Nhöng coù nhöõng tröôøng hôïp thoûa maõn nhöõng nhu caàu töï nhieân aáy laïi trôû thaønh toäi loãi, sai traùi, hay ít nhaát laø laøm ta bôùt hoaøn haûo, keùm giaù trò. Ñoù laø khi ñeå thoûa maõn nhöõng nhu caàu töï nhieân aáy, ngöôøi ta phaûi loãi moät boån phaän quan troïng hôn, hoaëc phaûi laøm moät ñieàu traùi ñaïo, ñi ngöôïc vôùi löông taâm hay nhöõng nguyeân taéc ñaïo ñöùc…

Ma quyû thöôøng duøng nhöõng nhu caàu chính ñaùng nhaát cuûa con ngöôøi ñeå caùm doã hoï, ñöa hoï vaøo con ñöôøng toäi loãi. Thaät vaäy, bieát bao ngöôøi ñaõ vì mieáng aên, vì nhöõng nhu caàu raát chính ñaùng veà vaät chaát hay tinh thaàn, maø phaûi baùn reû löông taâm, chaáp nhaän laøm nhöõng ñieàu sai traùi hay toäi loãi.

Khi Ñöùc Gieâsu ñaõ nhòn ñoùi nhieàu ngaøy, giaû nhö Ngaøi coù laøm pheùp laï ñeå bieán ñaù thaønh baùnh maø aên thì töï baûn thaân vieäc aáy chaúng coù gì laø xaáu hay sai traùi, maø coøn laø moät vieäc chính ñaùng nöõa. Vì con ngöôøi coù boån phaän phaûi lo cho söùc khoûe hay baûo veä maïng soáng mình. Nhöng neáu Ngaøi ñaõ quyeát ñònh aên laïi vaøo moät thôøi ñieåm naøo ñoù, nhöng chæ vì ñoùi maø Ngaøi laïi chieàu theo côn caùm doã ñeå aên sôùm hôn, thì Ngaøi ñaõ loãi vôùi chính quyeát ñònh cuûa mình. Neáu laøm theá, Ngaøi toû ra thieáu töï chuû vaø chöa phaûi laø ngöôøi hoaøn haûo. Nhöng trong thöïc teá, Ngaøi ñaõ khoâng chieàu theo côn caùm doã.

2. Giöõa hai ñieàu toát, ma quæ caùm doã ta choïn ñieàu ít toát hôn

Neáu phaûi löïa choïn giöõa moät ñieàu toát vaø moät ñieàu xaáu, thì söï löïa choïn töông ñoái deã daøng, vì söï vieäc quaù roõ raøng. Khi ta môùi baét ñaàu böôùc vaøo ñôøi soáng tu thaân, ta thöôøng phaûi löïa choïn kieåu naøy. Nhöng khi ñaõ tieán trieån treân con ñöôøng tu thaân, nhieàu khi ma quyû caùm doã ta moät caùch raát teá nhò. Noù khieán ta phaûi choïn löïa moät trong hai ñieàu toát, vaø ta phaûi caân nhaéc ñeå laøm ñieàu toát hôn, coù giaù trò lôùn hôn. Chính caùch löïa choïn naøy chöùng toû ta yeâu meán Thieân Chuùa, quí troïng söï thieän tôùi möùc naøo. Neáu ta chieàu theo côn caùm doã choïn caùi ít giaù trò hôn, caùi ít toát hôn, ñieàu ñoù chöùng toû ta thieáu quaûng ñaïi vaø coøn nhieàu ích kyû.

Chaúng haïn, coù nhöõng tröôøng hôïp ta phaûi choïn löïa giöõa söï an toaøn cuûa baûn thaân ta vôùi söï an toaøn cuûa caû gia ñình. Giöõa söï toàn taïi vaø phaùt trieån cuûa Giaùo Hoäi ta vôùi söï toàn taïi vaø phaùt trieån cuûa caû ñaát nöôùc. Giöõa haïnh phuùc cuûa gia ñình ta vôùi haïnh phuùc cuûa caû xaõ hoäi. Giöõa chaát löôïng vôùi soá löôïng. Giöõa söï söï toát ñeïp coù thöïc beân trong vaø hình thöùc giaû doái beân ngoaøi. Giöõa yù muoán toát laønh cuûa ta vôùi yù muoán cuûa Thieân Chuùa. Giöõa vieäc cuûa Thieân Chuùa vôùi chính Thieân Chuùa… Taát caû nhöõng ñoái töôïng phaûi löïa choïn ñeàu laø ñieàu toát, nhöng nhieàu khi ta khoâng theå choïn caû hai, maø chæ coù theå choïn moät trong hai. Chæ khi aáy, caùch löïa choïn cuûa ta môùi chöùng minh ñöôïc ta quí troïng caùi naøo hôn, vaø ta saün saøng hy sinh caùi naøo cho caùi naøo. Tröôùc söï löïa choïn naøy, ta thöôøng bò caùm doã ñaët naëng caùi rieâng hôn caùi chung, baûn thaân ta hôn caû gia ñình, gia ñình ta hôn caû xaõ hoäi, Giaùo Hoäi ta hôn caû theá giôùi, caùi beân ngoaøi hôn caùi beân trong, soá löôïng hôn chaát löôïng, yù rieâng ta hôn yù Thieân Chuùa…

Raát nhieàu khi söï löïa choïn sai laàm cuûa ta trôû thaønh moät toäi aùc. Chaúng haïn coù nhieàu ngöôøi ñaõ trôû thaønh phaûn quoác chæ vì thöông gia ñình mình hôn thöông caû quoác gia, neân ñaõ hy sinh quyeàn lôïi cuûa caû quoác gia cho quyeàn lôïi cuûa gia ñình mình. Coù nhöõng chöùc saéc toân giaùo ñaët naëng söï phaùt trieån cuûa caùc giaùo höõu trong ñòa haït mình hôn caû söï toàn taïi vaø phaùt trieån cuûa caû ñaát nöôùc. Coù nhöõng vò laõnh ñaïo quoác gia coi söï phaùt trieån cuûa ñaát nöôùc mình troïng hôn söï an nguy cuûa caû theá giôùi…

3. Ma quyû caùm doã ta chaáp nhaän ñieàu xaáu ñeå thöïc hieän ñieàu toát

Caùm doã thöù hai cuûa Ñöùc Gieâsu laø caùm doã veà quyeàn löïc vaø vinh hoa phuù quyù. Quyeàn löïc töï baûn thaân noù laø moät ñieàu toát, thaäm chí raát caàn thieát ñeå phuïc vuï tha nhaân moät caùch höõu hieäu vaø qui moâ. Tuy nhieân, quyeàn löïc vaãn laø con dao hai löôõi, noù cuõng coù theå khieán ta haïi tha nhaân moät caùch höõu hieäu vaø traàm troïng hôn. Vinh hoa phuù quyù töï baûn thaân cuõng laø nhöõng ñieàu toát, ñaùng ao öôùc, vì noù laøm cho ñôøi soáng con ngöôøi haïnh phuùc hôn, soáng xöùng vôùi phaåm giaù con ngöôøi hôn. Thaùnh Kinh vaãn coi söï giaøu sang phuù quyù laø nhöõng ôn laønh Chuùa ban ñeå aân thöôûng nhöõng ngöôøi toát laønh (x. Ñnl 8,18; 1V 3,13; 2Sb 1,12). Nhöng vinh hoa phuù quí coù theå laøm ta môø maét, khieán ta chaáp nhaän toäi aùc ñeå ñaït noù cho baèng ñöôïc.

Neáu ngöôøi ta ñaït ñöôïc quyeàn löïc hay vinh hoa phuù quyù moät caùch chính ñaùng do taøi naêng vaø ñöùc ñoä cuûa mình, thì quyeàn löïc hay vinh hoa phuù quyù aáy quaû laø ñieàu toát laønh raát ñaùng mong öôùc. Nhöng chính vì nhieàu ngöôøi mong öôùc noù, neân ma quyû ñaõ duøng noù laøm baãy ñeå gieát linh hoàn nhöõng ai quaù ham noù.

Khi ma quyû caùm doã Ñöùc Gieâsu laàn thöù hai, noù höùa seõ ban cho Ngaøi quyeàn löïc vaø vinh hoa phuù quyù, vôùi ñieàu kieän laø phaûi baùi laïy, tuøng phuïc noù. Ma quyû vaãn duøng chieán thuaät naøy ñoái vôùi nhöõng keû giaàu tham voïng, muoán naém giöõ quyeàn löïc vaø ham soáng giaøu sang phuù quyù, ôû ngoaøi ñôøi cuõng nhö trong Giaùo Hoäi. Nhieàu ngöôøi saün saøng baùn löông taâm cuûa mình ñeå coù ñòa vò cao sang ngoaøi xaõ hoäi hay trong Giaùo Hoäi. Trong nhöõng cheá ñoä ñoäc taøi, nhieàu chöùc saéc toân giaùo ñaõ ñoàng yù thöïc hieän moät yeâu caàu naøo ñoù cuûa nhaø caàm quyeàn, baát chaáp ñieàu ñoù ñi ngöôïc laïi löông taâm mình, ñeå ñöôïc hoï ban cho nhöõng ñieàu kieän thaêng tieán baûn thaân, haàu deã daøng ngoi leân nhöõng ñòa vò cao trong toân giaùo mình. Coù khi ñieàu kieän aáy chæ laø chaáp nhaän im laëng, laøm ngô, boû qua, khoâng leân tieáng, khoâng phaûn öùng gì ñeå keû coù quyeàn coù theå töï do thao tuùng, laøm haïi coâng ích hay ñi ngöôïc laïi quyeàn lôïi ngöôøi daân. Nhö vaäy, raát nhieàu khi ma quyû duøng nhöõng khaùt voïng chính ñaùng cuûa con ngöôøi ñeå caùm doã con ngöôøi.

4. Ma quyû caùm doã ta taäp trung vaøo «caùi toâi» cuûa mình

Laàn caùm doã thöù nhaát vaø thöù ba, ma quyû noùi vôùi Ñöùc Gieâsu: «Neáu oâng laø Con Thieân Chuùa… thì…». Ma quæ muoán lôïi duïng nhu caàu theå hieän hay xaùc ñònh baûn thaân mình (affirmation de soi), nhu caàu bieåu loä «caùi toâi» cuûa mình ñeå caùm doã con ngöôøi. Ñaây laø nhu caàu raát töï nhieân, toát ñeïp vaø caàn thieát ñeå con ngöôøi vui soáng vaø coù höùng thuù thaêng tieán baûn thaân, ñoàng thôøi laøm cho cuoäc ñôøi mình coù yù nghóa. Nhöng khi vöôït quaù giôùi haïn hôïp lyù, con ngöôøi trôû thaønh khoe khoang, kieâu caêng, töï maõn, ñaùng gheùt, do muoán ñöa «caùi toâi» cuûa mình leân vaø haï thaáp «caùi toâi» cuûa ngöôøi khaùc xuoáng. Con ngöôøi ñaõ töøng gaây bao toäi aùc, bao phöùc taïp, bao ñau khoå cho mình vaø cho ngöôøi chính vì sa chöôùc caùm doã veà nhu caàu xaùc ñònh «caùi toâi» naøy. Nhö vaäy, ma quyû duøng chính nhu caàu taâm lyù quan troïng nhaát cuûa con ngöôøi ñeå caùm doã con ngöôøi chæ taäp trung vaøo chính mình haàu xa rôøi Thieân Chuùa vaø tha nhaân.

Ñeå caâu moät con caù, ñeå nhöû moät con thuù vaøo baãy, ta phaûi choïn moài ñuùng vôùi nhu caàu vaø sôû thích cuûa con vaät maø ta muoán baãy. Cuõng vaäy, ñeå laøm ta sa baãy, ma quæ cuõng duøng chính nhöõng gì ta caàn, ta ham muoán, thöôøng laø nhöõng gì raát toát ñeïp, raát coù giaù trò. Vì theá, chuùng ta caàn phaûi caûnh giaùc vôùi chính nhöõng nhu caàu, sôû thích cuûa mình, nhaát laø nhöõng tham voïng hay nhöõng gì maø ta mong muoán hay öa thích nhaát. Khi ta ñaët naëng nhöõng nhu caàu, sôû thích hay tham voïng cuûa ta hôn thaùnh yù cuûa Thieân Chuùa, hôn nhöõng chuaån möïc ñaïo ñöùc, laø ma quæ seõ duøng chính nhöõng thöù ñoù ñeå daãn ta xa rôøi Thieân Chuùa, vaø daàn daø ñöa ta vaøo con ñöôøng toäi loãi. Vaäy, haõy tænh thöùc vaø ñeà phoøng!

CAÀU NGUYEÄN

Laïy Cha, khi ma quæ caùm doã, noù cuõng duøng chính lôøi Kinh Thaùnh ñeå laøm con laàm töôûng ñieàu noù muoán con laøm laø ñieàu toát, laø hôïp vôùi thaùnh yù cuûa Cha. Noù luoân luoân duøng ñieàu toát ñeå nhöû con, vaø duøng nhöõng caùch nguïy bieän ñeå giaûi thích lôøi cuûa Cha, haàu ñöa con vaøo baãy cuûa noù. Xin giuùp con khoân ngoan, tænh thöùc vaø theâm söùc maïnh cho con khi bò caùm doã. Nhöng cuõng cho con nhìn thaáy khía caïnh tích cöïc cuûa caùm doã. Chính Cha cho pheùp ma quæ caùm doã con trong möùc ñoä con coù theå chieán thaéng, ñeå con coù dòp chöùng toû vaø cuûng coá tình yeâu cuûa con ñoái vôùi Cha vaø ñoái vôùi tha nhaân.

JK