(1) Naêm thöù möôøi laêm döôùi trieàu hoaøng ñeá Tibeârioâ, thôøi Phongxioâ Philatoâ laøm toång traán mieàn Giuñeâ, Heâroâñeâ laøm tieåu vöông mieàn Galileâ, ngöôøi em laø Philíppheâ laøm tieåu vöông mieàn Itureâ vaø Trakhoânít, Lyxania laøm tieåu vöông mieàn Abileân, ⁽²⁾ Khanan vaø Caipha laøm thöôïng teá, coù lôøi Thieân Chuùa phaùn cuøng con oâng Dacaria laø oâng Gioan trong hoang ñòa. ⁽³⁾ OÂng lieàn ñi khaép vuøng ven soâng Gioñan, rao giaûng, keâu goïi ngöôøi ta chòu pheùp röûa toû loøng saùm hoái ñeå ñöôïc ôn tha toäi, ⁽⁴⁾ nhö coù lôøi cheùp trong saùch ngoân söù Isaia raèng: Coù tieáng ngöôøi hoâ trong hoang ñòa: haõy doïn saün con ñöôøng cho Ñöùc Chuùa, söûa loái cho thaúng ñeå Ngöôøi ñi. ⁽⁵⁾ Moïi thung luõng, phaûi laáp cho ñaày, moïi nuùi ñoài, phaûi baït cho thaáp, khuùc quanh co, phaûi uoán cho ngay, ñöôøng loài loõm, phaûi san cho phaúng. ⁽⁶⁾ Roài heát moïi ngöôøi phaøm seõ thaáy ôn cöùu ñoä cuûa Thieân Chuùa.

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Thieân Chuùa noùi vôùi Gioan, môøi goïi oâng coäng taùc vôùi Ngaøi vaøo keá hoaïch cöùu ñoä cuûa Ngaøi. Theá coøn chuùng ta? Ngaøi coù môøi goïi ta laøm gì khoâng? Ta coù nghe thaáy Ngaøi môøi goïi ta laøm gì khoâng? Neáu khoâng thì taïi ta hay taïi Ngaøi?
2. Gioan môøi goïi moïi ngöôøi saùm hoái. Saùm hoái laø gì? Saùm hoái chæ hoaøn toaøn mang tính caù nhaân hay coøn mang tính taäp theå nöõa?

1. Gioan Taåy Giaû ñöôïc Thieân Chuùa keâu goïi

Gioan Taåy Giaû ñöôïc Thieân Chuùa keâu goïi moät caùch raát ñaëc bieät. Tröôùc khi oâng sinh ra, ñaõ coù nhöõng bieán coá kyø laï lieân quan ñeán oâng. Cha oâng ñaõ gaëp thieân söù hieän ra trong Ñeàn Thôø baùo tin vieäc ra ñôøi cuûa oâng, roài cha oâng bò caâm vì cöùng tin; meï oâng mang thai oâng trong tuoåi giaø; vaø cha oâng chæ heát caâm khi ñaët teân cho oâng (x. Lc 1,5-25.57-80). Khi oâng ñeán tuoåi tröôûng thaønh, Kinh Thaùnh vieát veà oâng: «Coù lôøi Thieân Chuùa phaùn cuøng con oâng Dacaria laø oâng Gioan trong hoang ñòa». Vaø oâng ñaõ ñaùp laïi tieáng goïi cuûa Thieân Chuùa ra ñi, rao giaûng veà Nöôùc Trôøi, chuaån bò hay doïn ñöôøng cho Ñöùc Gieâsu, Ñaáng Cöùu Tinh nhaân loaïi, ñeán traàn gian. OÂng ñaõ chu toaøn ôn goïi moät caùch heát söùc nhieät thaønh, ñeán noãi ñaõ cheát moät caùch raát anh huøng vì ôn goïi cuûa mình (x. Mt 14,3-12; Mc 6,17-29).

2. Thieân Chuùa cuõng keâu goïi chuùng ta

Ôn goïi cuûa Gioan thì nhö theá. Coøn ôn goïi cuûa chuùng ta thì sao? Ñeå cöùu roãi nhaân loaïi vaø laøm cho con ngöôøi ñöôïc haïnh phuùc, ñeå thieát laäp Nöôùc Trôøi, Thieân Chuùa caàn raát nhieàu ngöôøi coäng taùc. Ai coäng taùc thì Ngaøi cuõng ñeàu keâu goïi vaø thaùnh hoùa. Nhöng Ngaøi khoâng keâu goïi moät caùch minh nhieân, roõ reät baèng lôøi noùi theo kieåu moät ngöôøi cao caáp ngoaøi ñôøi môøi goïi moät ai ñoù coäng taùc vôùi mình. Ngöôøi ñöôïc Ngaøi môøi goïi, ban ñaàu, thöôøng caûm thaáy moät caùch mô hoà coù moät khuynh höôùng höôùng veà Ngaøi, veà coâng vieäc cuûa Ngaøi. Khuynh höôùng aáy ngaøy caøng trôû neân maïnh meõ vaø roõ neùt cho ñeán moät hoâm noù trôû thaønh moät lôøi môøi goïi roõ reät töø beân trong. Khuynh höôùng naøy coù trôû neân maïnh meõ vaø roõ reät hay khoâng, ñieàu aáy coøn tuøy thuoäc vaøo loøng nhieät thaønh vaø quaûng ñaïi cuûa ta trong nhöõng laàn Chuùa môøi goïi ta thöïc hieän nhöõng coâng vieäc nho nhoû trong nhöõng tình huoáng xaûy ra thöôøng ngaøy. Ngöôøi khoâng laøm theo tieáng löông taâm, khoâng ñaùp laïi tieáng Ngaøi trong nhöõng tröôøng hôïp cuï theå cuûa ñôøi soáng, seõ khoâng caûm thaáy Ngaøi goïi mình trong nhöõng coâng vieäc lôùn hôn.

Raát nhieàu ngöôøi khoâng ñöôïc môøi goïi coäng taùc vôùi Ngaøi trong coâng vieäc cuûa Ngaøi chæ vì hoï khoâng nghe ñöôïc tieáng Ngaøi. Sôû dó ta khoâng nghe ñöôïc tieáng Ngaøi chính vì ta chaúng maáy khi chòu im laëng ñeå laéng nghe tieáng Ngaøi vang voïng trong thaâm taâm ta. Thöïc ra Ngaøi vaãn noùi, vaãn keâu goïi moïi ngöôøi, nhöng nhieàu ngöôøi chaúng theøm nghe vì coøn baän quan taâm ñeán nhöõng chuyeän cuûa traàn gian. Nhieàu laàn nhö theá, tieáng Ngaøi ôû trong ta ngaøy caøng yeáu ôùt vaø ñeán moät luùc naøo ñoù tieáng Ngaøi nhö taét haún. Nhö vaäy, khoâng phaûi Ngaøi khoâng noùi maø vì loã tai taâm linh cuûa ta ñaõ bò ñieác, khoâng coøn khaû naêng nghe thaáy tieáng Ngaøi nöõa. Vaø ta bò ñieác cuõng laø taïi ta khoâng muoán nghe, hay khoâng muoán ñaùp laïi lôøi môøi goïi cuûa Ngaøi.

3. Gioan Taåy Giaû keâu goïi saùm hoái

Tröôùc khi Ñöùc Gieâsu ñeán vôùi traàn gian, Thieân Chuùa keâu goïi Gioan Taåy Giaû doïn ñöôøng cho Ngaøi, baèng caùch môøi goïi moïi ngöôøi saùm hoái, vaø bieåu loä loøng saùm hoái baèng moät nghi thöùc beân ngoaøi laø röûa toäi. Saùm hoái laø nhaän ra nhöõng toäi loãi, khuyeát taät cuûa mình ñeå quyeát taâm söûa ñoåi haàu trôû neân toát laønh thaùnh thieän hôn. Neáu saùm hoái khoâng daãn ñeán tình traïng toát ñeïp hôn, thì saùm hoái ñoù chæ laø saùm hoái hôøi hôït, ngoaøi mieäng… Neáu thöïc hieän nghi thöùc saùm hoái ôû beân ngoaøi (nhö röûa toäi, xöng toäi…) maø trong loøng khoâng thaät taâm saùm hoái thì ñoù chæ laø vieäc laøm laáy leä hay giaû doái.

Saùm hoái ñeå ñoùn Chuùa ñeán khoâng chæ mang tính caù nhaân maø coøn phaûi mang tính xaõ hoäi nöõa. Nghóa laø ngöôøi thaät söï saùm hoái khoâng chæ laøm cho baûn thaân mình, taâm hoàn mình neân toát ñeïp hôn, maø coøn phaûi tìm caùch laøm cho taäp theå, coäng ñoaøn hay xaõ hoäi cuûa mình neân toát ñeïp nöõa.

Vieäc saùm hoái aáy caên baûn laø ôû trong noäi taâm. Vaø neáu ñoù laø saùm hoái thaät söï thì noù phaûi höôùng ñeán haønh ñoäng, hay taát yeáu daãn ñeán haønh ñoäng thaät söï. Ngoân söù Isaia moâ taû söï saùm hoái aáy baèng nhöõng hình töôïng khaùc nhau: «Haõy doïn saün con ñöôøng cho Ñöùc Chuùa, söûa loái cho thaúng ñeå Ngöôøi ñi. Moïi thung luõng, phaûi laáp cho ñaày, moïi nuùi ñoài, phaûi baït cho thaáp, khuùc quanh co, phaûi uoán cho ngay, ñöôøng loài loõm, phaûi san cho phaúng».

4. Saùm hoái moät caùch cuï theå laø gì?

Ñieàu quan troïng ñeå ñoùn Chuùa ñeán laø phaûi coù tinh thaàn saùm hoái. Nhöng tinh thaàn saùm hoái ñích thöïc thì luoân phaûi ñöôïc theå hieän thaønh haønh ñoäng, nghóa laø noù phaûi daãn ñeán söï chöøa caûi, tu söûa, caûi thieän… Noùi khaùc ñi, coù gì sai thì phaûi söûa cho ñuùng, xaáu thì söûa cho toát, cho ñeïp, cong thì thaønh thaúng, goà gheà thaønh phaúng, cao thì baït xuoáng, thaáp phaûi ñoân leân… Vieäc saùm hoái vaø tu söûa phaûi ñöôïc thöïc hieän khoâng chæ nôi caù nhaân maø coøn trong giaùo hoäi vaø xaõ hoäi.

– nôi caù nhaân: caù nhaân naøo cuõng ñeàu coù nhöõng taät xaáu, khuyeát ñieåm, söï vò kyû, tính kieâu caêng, tham lam, ñoá kî, ghen gheùt, löôøi bieáng, heøn nhaùt, v.v…
– trong giaùo hoäi vaø xaõ hoäi: giaùo hoäi hay xaõ hoäi naøo cuõng ñeàu coù baát coâng, nhöõng cô cheá phaùt sinh baát coâng, nhöõng luaät leä phi lyù, nhöõng laïm duïng quyeàn bính, nhöõng huû tuïc, nhöõng teä naïn… taát caû ñeàu laøm cho con ngöôøi trong taäp theå ñau khoå, trì treä, khoâng phaùt trieån, v.v…

Hieän nay, trong ñôøi soáng taâm linh vaø tu ñöùc, raát nhieàu kitoâ höõu chæ nghó tôùi vieäc neân thaùnh caù nhaân, söï cöùu roãi caù nhaân, maø queân ñi chieàu kích giaùo hoäi vaø xaõ hoäi cuûa ôn cöùu roãi vaø söï neân thaùnh. Hoï quan nieäm vieäc neân thaùnh hay cöùu roãi cuûa hoï coù theå thöïc hieän moät mình, ñoäc laäp vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh… Nghóa laø hoï coù theå neân thaùnh, ñöôïc cöùu roãi maø khoâng caàn nghó gì ñeán xaõ hoäi vaø giaùo hoäi, baát chaáp ñeán nhöõng baát coâng, trì treä hay nhöõng thaønh quaû toát ñeïp cuûa giaùo hoäi vaø xaõ hoäi. Hoï cho raèng hoï coù theå neân thaùnh vaø ñöôïc cöùu roãi maø khoâng caàn nghó ñeán nhöõng ngöôøi chung quanh xem hoï coù nhu caàu gì, ñau khoå hay haïnh phuùc ra sao.

Thieát töôûng tinh thaàn coát yeáu cuûa Kitoâ giaùo laø tình yeâu, moät tình yeâu traûi roäng ñeán moïi ngöôøi khoâng phaân bieät baïn thuø, giaøu ngheøo, giai caáp, v.v… Tieâu chuaån cuoái cuøng ñeå Thieân Chuùa xeùt ñoaùn söï coâng chính cuûa moãi ngöôøi laø tình yeâu hoï daønh cho tha nhaân (x. Mt 25,31-46). Neân söï saùm hoái cuõng nhö söï tu söûa cuûa ngöôøi kitoâ höõu ñeå ñoùn Chuùa ñeán phaûi chuû yeáu nhaém ñeán tình yeâu, ñeán söï quan taâm cuûa mình ñoái vôùi tha nhaân, ñoái vôùi giaùo hoäi, xaõ hoäi, queâ höông, ñaát nöôùc vaø toaøn nhaân loaïi.

Trong chieàu höôùng ñoù, caâu «Haõy doïn saün con ñöôøng cho Ñöùc Chuùa, söûa loái cho thaúng ñeå Ngöôøi ñi. Moïi thung luõng, phaûi laáp cho ñaày, moïi nuùi ñoài, phaûi baït cho thaáp, khuùc quanh co, phaûi uoán cho ngay, ñöôøng loài loõm, phaûi san cho phaúng» caàn phaûi ñöôïc hieåu khoâng chæ aùp duïng cho baûn thaân moãi caù nhaân maø coøn cho caû giaùo hoäi vaø xaõ hoäi nöõa.

5. YÙ thöùc saùm hoái mang tính giaùo hoäi vaø xaõ hoäi

Taát caû moïi kitoâ höõu ñeàu coù traùch nhieäm bieán caûi giaùo hoäi vaø xaõ hoäi neân toát hôn, nghóa laø phaûi söûa sai, phaûi thay ñoåi nhöõng gì chöa ñuùng, hoaëc coù haïi trong giaùo hoäi vaø xaõ hoäi. Trong daân gian coù caâu: «Giaëc ñeán nhaø, ñaøn baø phaûi ñaùnh», hay «quoác gia höng vong, thaát phu höõu traùch» (keû keùm coûi nhaát trong ñaát nöôùc cuõng coù traùch nhieäm veà söï thònh suy cuûa ñaát nöôùc). Cuõng theá, moïi kitoâ höõu duø laø giaùo daân hay linh muïc tu só, laø ngöôøi thaát hoïc hay trí thöùc ñeàu coù traùch nhieäm ñoái vôùi söï phaùt trieån hay suy thoaùi cuûa giaùo hoäi vaø xaõ hoäi. Nhöõng kitoâ höõu toû ra voâ taâm, voâ tình, voâ traùch nhieäm ñoái vôùi tha nhaân, vôùi xaõ hoäi, ñaát nöôùc, theá giôùi, vôùi giaùo hoäi ñòa phöông, cuõng nhö vôùi giaùo hoäi hoaøn vuõ, caàn phaûi suy xeùt laïi thaùi ñoä voâ tình aáy cuûa mình. Raát coù theå ta chöa phaûi laø kitoâ höõu ñích thöïc, chöa coù ñuû tình yeâu ñoái vôùi tha nhaân, moät phaåm tính caên baûn cuûa ngöôøi kitoâ höõu.

CAÀU NGUYEÄN

Laïy Cha, xin Cha giuùp con thöïc hieän lôøi keâu goïi saùm hoái cuûa Gioan Taåy Giaû, cuï theå laø môû roäng taám loøng heïp hoøi cuûa con ra. Xin cho con bieát oâm caû theá giôùi, caû giaùo hoäi, caû queâ höông vaøo loøng, ñeå con bieát quan taâm ñeán nhöõng vaán ñeà roäng lôùn, bieát yù thöùc chia seû traùch nhieäm chung vôùi moïi ngöôøi tröôùc lòch söû cuûa ñaát nöôùc, cuûa giaùo hoäi vaø theá giôùi. Xin ñöøng ñeå con quaù höõng hôø, laøm ngô hay döûng döng voâ traùch nhieäm tröôùc nhöõng bieán coá ñau thöông hay söï höng thònh cuûa ñaát nöôùc, cuûa giaùo hoäi vaø theá giôùi.

JK