Chuùa Nhaät thöù 3 Muøa Voïng 

ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Xp 3,14-18a: ⁽¹⁷⁾ Ñöùc Chuùa, Thieân Chuùa cuûa ngöôi ñang ngöï giöõa ngöôi, Ngöôøi laø Vò cöùu tinh, laø Ñaáng anh huøng. Vì ngöôi, Chuùa seõ vui möøng hoan hyû, seõ laáy tình thöông cuûa Ngöôøi maø ñoåi môùi ngöôi.

· Pl 4,4-7: ⁽⁴⁾ Anh em haõy vui luoân trong nieàm vui cuûa Chuùa. Toâi nhaéc laïi : vui leân anh em ! ⁽⁵⁾ Sao cho moïi ngöôøi thaáy anh em soáng hieàn hoaø roäng raõi, Chuùa ñaõ gaàn ñeán. 

· TIN MÖØNG: Lc 3,10-18 - Söù ñieäp cuûa Gioan Taåy Giaû

Khi aáy, ⁽¹⁰⁾ ñaùm ñoâng hoûi Gioan Taåy Giaû raèng: «Chuùng toâi phaûi laøm gì ñaây?» ⁽¹¹⁾ OÂng traû lôøi: «Ai coù hai aùo, thì chia cho ngöôøi khoâng coù; ai coù gì aên, thì cuõng laøm nhö vaäy». ⁽¹²⁾ Cuõng coù nhöõng ngöôøi thu thueá ñeán chòu pheùp röûa. Hoï hoûi oâng: «Thöa thaày, chuùng toâi phaûi laøm gì?» ⁽¹³⁾ OÂng baûo hoï: «Ñöøng ñoøi hoûi gì quaù möùc ñaõ aán ñònh cho caùc anh». ⁽¹⁴⁾ Binh lính cuõng hoûi oâng: «Coøn anh em chuùng toâi thì phaûi laøm gì?» OÂng baûo hoï: «Chôù haø hieáp ai, cuõng ñöøng toáng tieàn ngöôøi ta, haõy an phaän vôùi soá löông cuûa mình».

(15) Hoài ñoù, daân ñang troâng ngoùng, vaø trong thaâm taâm, ai naáy ñeàu töï hoûi: bieát ñaâu oâng Gioan laïi chaúng laø Ñaáng Meâsia! ⁽¹⁶⁾ OÂng Gioan traû lôøi moïi ngöôøi raèng: «Toâi, toâi laøm pheùp röûa cho anh em trong nöôùc, nhöng coù Ñaáng maïnh theá hôn toâi ñang ñeán, toâi khoâng ñaùng côûi quai deùp cho Ngöôøi. Ngöôøi seõ laøm pheùp röûa cho anh em trong Thaùnh Thaàn vaø löûa. ⁽¹⁷⁾ Tay Ngöôøi caàm nia reâ saïch luùa trong saân: thoùc maåy thì thu vaøo kho laãm, coøn thoùc leùp thì boû vaøo löûa khoâng heà taét maø ñoát ñi». ⁽¹⁸⁾ Ngoaøi ra, oâng coøn khuyeân daân nhieàu ñieàu khaùc nöõa, maø loan baùo Tin Möøng cho hoï.

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Ñeå giuùp moïi ngöôøi saùm hoái, Gioan Taåy giaû khuyeân moãi loaïi ngöôøi moät lôøi khuyeân khaùc nhau. Taïi sao vaäy? Ta coù theå ruùt ra keát luaän gì veà ñieàu aáy?
2. Coâng lyù vaø tình thöông coù lieân heä gì vôùi nhau? Tình thöông khoâng ñöôïc xaây döïng treân coâng lyù coù phaûi laø ñöùc aùi kitoâ giaùo khoâng? Taïi sao?
3. Saùm hoái ñeå ñoùn Chuùa ñeán ñoøi hoûi phaûi coù söï thay ñoåi: giöõa thay ñoåi quan nieäm vaø thay ñoåi thaùi ñoä hay haønh ñoäng, caùi naøo quan troïng vaø neàn taûng hôn? Caàn phaûi thay ñoåi quan nieäm naøo vaø thay ñoåi theá naøo?

1. Coâng lyù vaø tình thöông

Gioan Taåy Giaû keâu goïi saùm hoái ñeå doïn ñöôøng cho Chuùa ñeán. Khi coù ngöôøi muoán ñi vaøo cuï theå cuûa vieäc saùm hoái, Gioan ñaõ tuøy theo ñoái töôïng hoûi maø ñeà ra hai loaïi vieäc laøm cuï theå. Ñoái vôùi nhöõng ngöôøi trình ñoä taâm linh coøn thaáp, oâng ñeà nghò nhöõng vieäc laøm lieân quan ñeán vieäc thöïc hieän coâng baèng hay coâng lyù: «Ñöøng ñoøi hoûi gì quaù möùc ñaõ aán ñònh cho caùc anh», «Chôù haø hieáp ai, cuõng ñöøng toáng tieàn ngöôøi ta, haõy an phaän vôùi soá löông cuûa mình». Ñoái vôùi nhöõng ngöôøi ñaõ thöïc hieän ñöôïc söï coâng baèng hay coâng lyù trong ñôøi soáng, oâng ñöa hoï leân moät möùc ñoä troïn laønh cao hôn, ñoù laø tình thöông hay baùc aùi: «Ai coù hai aùo, thì chia cho ngöôøi khoâng coù; ai coù gì aên, thì cuõng laøm nhö vaäy».

Coâng lyù vaø tình thöông hay coâng baèng vaø baùc aùi laø hai tinh thaàn caên baûn cuûa Kitoâ giaùo. Hai ñöùc naøy phaûi ñi ñoâi vôùi nhau thì môùi thaät söï laø tinh thaàn Kitoâ giaùo. Nghóa laø coâng lyù Kitoâ giaùo phaûi laø thöù coâng lyù coù tình thöông, vaø tình thöông Kitoâ giaùo phaûi laø tình thöông ñöôïc xaây döïng treân neàn taûng coâng lyù. Noùi theo ngoân ngöõ thoâng thöôøng laø tình vaø lyù phaûi luoân ñi ñoâi vôùi nhau: lyù phaûi coù tình, maø tình phaûi coù lyù.

2. Tình thöông phaûi coù neàn taûng laø coâng lyù, coâng lyù phaûi ñöôïc xaây döïng treân söï thaät

Tuy nhieân, coøn moät ñieàu heát söùc caên baûn nöõa cuûa tinh thaàn kitoâ giaùo, ñoù laø tinh thaàn toân troïng chaân lyù hay söï thaät. Trong Tin Möøng Mattheâu, Ñöùc Gieâsu cho bieát: «Nhöõng ñieàu quan troïng nhaát trong Leà Luaät laø coâng lyù, tình thöông vaø söï thaønh thaät» (Mt 23,23). Söï thaønh thaät ôû ñaây chính laø tinh thaàn toân troïng chaân lyù, söï thaät, nghóa laø: «Heã "coù" thì phaûi noùi "coù", "khoâng" thì phaûi noùi "khoâng". Theâm thaét ñieàu gì laø do aùc quyû» (Mt 5,37). Do ñoù, ñaïo ñöùc hay thaùnh thieän maø thieáu toân troïng moät trong ba ñieàu naøy, laø «coâng lyù, tình thöông vaø söï thaønh thaät», thì chæ laø thaùnh thieän hay ñaïo ñöùc moät caùch queø quaët.

Tuy nhieân, trong ba ñieàu naøy thì söï thaønh thaät hay tinh thaàn toân troïng söï thaät laø neàn taûng cho caû hai ñieàu kia. Thieáu tinh thaàn toân troïng söï thaät thì khoâng theå coù coâng lyù vaø tình thöông ñích thöïc. Trong ba ñieàu quan troïng aáy, tình thöông laø cao caû nhaát – vì laø baûn chaát cuûa Thieân Chuùa (x.1Ga 4,8.16) – nhöng tình thöông chæ laø tình thöông ñích thöïc khi noù ñöôïc xaây döïng treân neàn taûng coâng bình hay coâng lyù. Tình thöông coù neàn taûng nhö theá môùi coù theå laø ñöùc aùi kitoâ giaùo. Chính vì theá, ñoái vôùi nhöõng ngöôøi toäi loãi, oâng Gioan chæ ñoøi hoûi hoï giöõ ñöôïc söï coâng baèng maø thoâi. Vôùi ngöôøi bình thöôøng – giaû thieát laø ñaõ thöïc hieän söï coâng bình – oâng môùi khuyeân hoï theå hieän tình yeâu thöông tích cöïc vôùi ñoàng loaïi, ñaëc bieät vôùi ngöôøi ngheøo khoå.

3. Söï phaùn xeùt cuûa Thieân Chuùa

Trong baøi Tin Möøng, Gioan cho bieát Ñaáng Meâsia ñeán sau oâng coù nhieäm vuï giaùo duïc, thaùnh hoùa moïi ngöôøi: «Ngöôøi seõ laøm pheùp röûa cho anh em trong Thaùnh Thaàn vaø löûa». Ngoaøi ra, Ngaøi coøn coù nhieäm vuï saøng saåy, thanh loïc, töùc phaùn xeùt vaø thöôûng phaït moïi ngöôøi nöõa: «Tay Ngöôøi caàm nia reâ saïch luùa trong saân: thoùc maåy thì thu vaøo kho laãm, coøn thoùc leùp thì boû vaøo löûa khoâng heà taét maø ñoát ñi».

Muïc ñích cuûa coâng vieäc giaùo duïc, thaùnh hoùa cuûa Ngaøi chaéc chaén laø bieán con ngöôøi trôû thaønh nhöõng con ngöôøi hoaøn haûo: «Anh em haõy neân hoaøn thieän, nhö Cha anh em treân trôøi laø Ñaáng hoaøn thieän» (Mt 5,48). Vaø con ngöôøi hoaøn thieän theo quan nieäm cuûa Ngaøi aét phaûi laø ngöôøi thöïc hieän ñöôïc «nhöõng ñieàu quan troïng nhaát trong Leà Luaät laø coâng lyù, tình thöông vaø söï thaønh thaät» (Mt 23,23).

Neáu muïc ñích cuûa vieäc giaùo duïc, thaùnh hoùa cuûa Ngaøi laø nhö theá, aét tieâu chuaån ñeå xeùt ñoaùn, thöôûng phaït cuûa Ngaøi cuõng phaûi döïa treân ba ñieàu caên baûn aáy. Thaät vaäy, Tin Möøng Mattheâu cho ta bieát tieâu chuaån aáy laø chuùng ta coù ñoái xöû vôùi tha nhaân cuûa mình baèng tình yeâu hay khoâng (x. Mt 25,31-46). Tình yeâu maø Ñöùc Gieâsu ñoøi hoûi laø phaûi laø thöù tình yeâu ñöôïc xaây döïng treân neàn taûng söï thaät vaø coâng lyù.

4. Saùm hoái moät caùch neàn taûng laø thay ñoåi quan nieäm

Caùc baøi Tin Möøng trong muøa Voïng ñeàu ít nhieàu nhaán maïnh ñeán tinh thaàn saùm hoái: Gioan «keâu goïi ngöôøi ta chòu pheùp röûa toû loøng saùm hoái ñeå ñöôïc ôn tha toäi» (Lc 3,3). Saùm hoái ñoøi hoûi moät söï thay ñoåi cuï theå: «Moïi thung luõng, phaûi laáp cho ñaày, moïi nuùi ñoài, phaûi baït cho thaáp, khuùc quanh co, phaûi uoán cho ngay, ñöôøng loài loõm, phaûi san cho phaúng» (Lc 3,5). Ñieàu quan troïng nhaát maø chuùng ta phaûi thay ñoåi chính laø quan nieäm veà söï thaùnh thieän hay loøng ñaïo ñöùc cuûa chuùng ta. Raát nhieàu kitoâ höõu quan nieäm chöa ñuùng veà ñieàu naøy, neân duø raát khao khaùt vaø quyeát taâm neân thaùnh, nhöng trong thöïc teá chæ laø thaùnh tröôùc con maét sai laàm cuûa moät soá ngöôøi, chöù khoâng phaûi laø thaùnh tröôùc con maét cuûa Thieân Chuùa.

Hoài nhoû, toâi coù quen bieát moät baø soáng ñoäc thaân. Baø raát sieâng naêng ñoïc kinh, ñi leã, xöng toäi, coi ñoù nhö laø ñieàu quan troïng nhaát trong ñôøi. Vì theá, nhieàu ngöôøi coi baø laø moät ngöôøi raát ñaïo ñöùc. Coù ñieàu laø baø raát khoù tính, con chaùu duø lôùn hay nhoû ñeàu caûm thaáy khoâng thích ôû gaàn baø. Maëc duø con chaùu ruoät thòt cuûa baø raát ñoâng vaø nhieàu ñöùa raát ngheøo khoå, nhöng tröôùc khi baø maát, baø duøng heát tieàn cuûa vaø taøi saûn baø coù ñeå xin leã, khoâng ñeå laïi cho ñöùa chaùu naøo laáy moät ñoàng. Baø lo sôï sau khi cheát, con chaùu seõ khoâng coù ñöùa naøo xin leã cho baø, neân baø phaûi töï lo laéng laáy chuyeän aáy. Thaáy vaäy, toâi töï hoûi: khoâng bieát caû taøi saûn cuûa baø maø ñem xin leã nhö theá coù thaät söï lôïi ích cho phaàn roãi linh hoàn cuûa baø khoâng? Xeùt cho cuøng thì baø chæ laø moät ngöôøi ích kyû: baø chæ nghó tôùi phaàn roãi linh hoàn. haïnh phuùc ñôøi sau cuûa baø, chöù khoâng heà yeâu thöông gì con chaùu. Con chaùu ruoät thòt cuûa baø maø baø khoâng yeâu thöông thì baø coøn yeâu thöông ñöôïc ai? laøm sao baø yeâu thöông ñöôïc Ñaáng voâ hình nhö Thieân Chuùa? Baø haønh ñoäng nhö theá chính vì baø coù moät quan nieäm sai laàm veà ñaïo ñöùc vaø thaùnh thieän, maø ñaùng buoàn thay khoâng ai coù ñuû thaåm quyeàn giuùp baø thay ñoåi quan nieäm aáy!

5. Ñaïo ñöùc hay thaùnh thieän phaûi ñöôïc xaây döïng treân chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông

Hieän nay, chaéc haún vaãn coù nhöõng kitoâ höõu quan nieäm ñaïo ñöùc theo kieåu cuûa baø cuï trong caâu chuyeän treân. Thieát töôûng chuùng ta caàn phaûi quan nieäm cho ñuùng veà söï ñaïo ñöùc, thaùnh thieän thì môùi trôû neân ñaïo ñöùc, thaùnh thieän ñuùng nghóa ñöôïc. Ñaïo ñöùc hay thaùnh thieän phaûi ñöôïc xaây döïng treân neàn taûng vöõng chaéc laø chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông, chöù khoâng phaûi treân nhöõng leã nghi hay nhöõng hình thöùc cuûa toân giaùo. Laøm sao ta coù theå neân gioáng Ñöùc Gieâsu, Ñaáng «muoán loøng nhaân chöù khoâng phaûi hy leã» (Hs 6,6; Mt 9,13), ñang khi ta laïi chuû tröông coi hy leã quan troïng hôn caû loøng nhaân?

Thaùnh Gioan Kim Khaåu vieát: «Anh em coù muoán toân kính thaân theå Chuùa Kitoâ khoâng? Vaäy thì ñöøng boû qua Ngaøi khi thaáy Ngaøi traàn truoàng. Ñöøng toân vinh Ngaøi vôùi ñuû thöù gaám voùc luïa laø trong ñeàn thôø, trong khi laïi boû maëc Ngaøi ñang run laïnh vaø traàn truoàng ngoaøi trôøi. Ñaáng ñaõ töøng noùi "Ñaây laø mình Thaày" cuõng chính laø Ñaáng ñaõ noùi "Caùc ngöôi thaáy ta ñoùi maø khoâng cho aên"… Coù ích gì khi baøn tieäc Thaùnh Theå thì chaát naëng nhöõng cheùn leã baèng vaøng, trong khi Ñöùc Kitoâ ñang haáp hoái vì ñoùi khaùt? Haõy cho Ngaøi heát ñoùi khaùt ñaõ, roài môùi laáy nhöõng gì coøn laïi maø trang hoaøng baøn thôø!» (Toâng huaán GHTCA trích daãn, soá 41§2).

Ñeå ñoùn Chuùa ñeán, thieát töôûng ñieàu quan troïng nhaát laø chuùng ta caàn quan nieäm cho ñuùng veà söï thaùnh thieän. Ñaïo ñöùc hay thaùnh thieän kitoâ giaùo phaûi ñöôïc xaây döïng treân «nhöõng ñieàu quan troïng nhaát trong Leà Luaät laø coâng lyù, tình thöông vaø söï thaønh thaät» (Mt 23,23), töùc «chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông».

Caàu nguyeän

Laïy Cha, Ñöùc Gieâsu luoân coi troïng tình thöông vaø caùch xöû söï giöõa con ngöôøi vôùi nhau hôn caû nhöõng nghi thöùc toân giaùo (x. Mt 6,23-24; 9,13). Xin giuùp con thay ñoåi quan nieäm gioáng nhö Ñöùc Gieâsu ñeå ñoùn Ngaøi ñeán trong taâm hoàn con nhö moät vò Thaày, moät göông maãu thaùnh thieän cho cuoäc ñôøi cuûa con. Thaät laø trôù treâu khi con muoán nhaän Ngaøi laø Thaày maø laïi khoâng muoán quan nieäm moïi söï gioáng nhö Ngaøi.

JK