Chuùa Nhaät thöù 4 Muøa
Voïng
Tình yeâu vò tha vaø daâng hieán
· Is 7,10-14: (14) Naøy ñaây ngöôøi thieáu nöõ mang thai, sinh haï con trai, vaø ñaët teân laø Emmanuen.
· Rm 1,1-7: (3) Xeùt nhö moät ngöôøi phaøm, Ñöùc Gieâsu Kitoâ xuaát thaân töø doøng doõi vua Ñavít. (4) Nhöng xeùt nhö Ñaáng ñaõ töø coõi cheát soáng laïi, Ngöôøi ñaõ ñöôïc ñaët laøm Con Thieân Chuùa vôùi taát caû quyeàn naêng.
· TIN MÖØNG: Mt 1,18-24 - Truyeàn tin cho oâng Giuse
(18) Sau ñaây laø goác tích Ñöùc Gieâsu Kitoâ: baø Maria, meï Ngöôøi, ñaõ thaønh hoân vôùi oâng Giuse. Nhöng tröôùc khi hai oâng baø veà chung soáng, baø ñaõ coù thai do quyeàn naêng Chuùa Thaùnh Thaàn. (19) OÂng Giuse, choàng baø, laø ngöôøi coâng chính vaø khoâng muoán toá giaùc baø, neân môùi ñònh taâm boû baø caùch kín ñaùo. (20) OÂng ñang toan tính nhö vaäy, thì kìa söù thaàn Chuùa hieän ñeán baùo moäng cho oâng raèng: «Naøy oâng Giuse, con chaùu Ñavít, ñöøng ngaïi ñoùn baø Maria vôï oâng veà, vì ngöôøi con baø cöu mang laø do quyeàn naêng Chuùa Thaùnh Thaàn. (21) Baø seõ sinh con trai vaø oâng phaûi ñaët teân cho con treû laø Gieâsu, vì chính Ngöôøi seõ cöùu daân Ngöôøi khoûi toäi loãi cuûa hoï». (22) Taát caû söï vieäc naøy ñaõ xaûy ra, laø ñeå öùng nghieäm lôøi xöa kia Chuùa phaùn qua mieäng ngoân söù: (23) Naøy ñaây, Trinh Nöõ seõ thuï thai vaø sinh haï moät con trai, ngöôøi ta seõ goïi teân con treû laø Emmanuen, nghóa laø «Thieân-Chuùa-ôû-cuøng-chuùng-ta». (24) Khi tænh giaác, oâng Giuse laøm nhö söù thaàn Chuùa daïy vaø ñoùn vôï veà nhaø. (25) OÂng khoâng aên ôû vôùi baø, cho ñeán khi baø sinh moät con trai, vaø oâng ñaët teân cho con treû laø Gieâsu.
1. Neáu gaëp hoaøn caûnh cuûa
Giuse, taâm traïng cuûa baïn seõ theá naøo? Baïn seõ ñoái xöû theá naøo
vôùi ngöôøi yeâu maø baïn ngôõ laø ñaõ phaûn boäi baïn?
2. Trong tröôøng hôïp naøy Giuse ñaõ haønh xöû theá naøo? Tình yeâu cuûa
Giuse ñoái vôùi Maria laø thöù tình yeâu naøo? vò kyû hay vò tha? chieám
ñoaït hay daâng hieán?
3. Taïi sao Thieân Chuùa laïi chuû tröông Ñöùc Gieâsu phaûi ñöôïc sinh ra
bôûi moät ngöôøi meï ñoàng trinh, nghóa laø khoâng do söï keát hôïp
vôùi moät ngöôøi nam?
4. Giôùi raên yeâu thöông cuûa Ñöùc Gieâsu phaûi ñöôïc aùp duïng öu
tieân haøng ñaàu cho nhöõng ai? Taïi sao?
1. Taâm traïng cuûa Giuse khi thaáy Maria coù thai
Theo tuïc leä Do Thaùi, ñeå trôû neân vôï choàng thöïc thuï, ñoâi nam nöõ phaûi traûi qua ba giai ñoaïn: (1) Hai gia ñình tieáp xuùc vôùi nhau, ñoàng yù cho ñoâi nam nöõ tieán tôùi hoân nhaân. (2) Ñính hoân hay höùa hoân: ñoâi nam nöõ höùa hoân vôùi nhau tröôùc maët hai gia ñình, baø con, baïn beø vaø moïi ngöôøi. Keå töø ñaây, ñoâi nam nöõ ñöôïc coi nhö vôï choàng, nhöng chöa ñöôïc soáng chung hoaëc coù quan heä tính duïc vôùi nhau. Moái lieân heä naøy chæ ñöôïc huûy boû khi moät trong hai ngöôøi qua ñôøi, hoaëc khi tuyeân boá ly dò. (3) Leã cöôùi: ñoâi nam nöõ chính thöùc laø vôï choàng vaø baét ñaàu soáng chung vôùi nhau. Khi Maria thuï thai bôûi quyeàn naêng Thaùnh Thaàn vaø Giuse ñöôïc söù thaàn baùo moäng, thì hai ngöôøi ñang ôû giai ñoaïn thöù hai: ñính hoân.
Tröôùc khi ñöôïc söù thaàn baùo moäng, Giuse thaáy Maria – ngöôøi baïn ñaõ ñính hoân vôùi mình – coù thai. Cöù theo caùch caét nghóa töï nhieân cuõng laø duy nhaát, thì roõ raøng Maria ñaõ ngoaïi tình. Chaéc chaén Giuse raát boái roái, buoàn phieàn, thaäm chí thaáy mình bò xuùc phaïm maõnh lieät. Theo luaät daân söï, trong tröôøng hôïp naøy, Giuse coù quyeàn töø hoân. Chaøng coù theå toá caùo Maria veà vuï vieäc naøy, vaø nhaø caàm quyeàn Do Thaùi coù theå xöû töû naøng baèng caùch neùm ñaù cho ñeán cheát, chieáu theo luaät trong Ñnl 22,23-24. Nhöng chaøng khoâng laøm nhö theá. Maëc duø caûm thaáy nhö bò xuùc phaïm vaø phaûn boäi, chaøng chæ ñònh taâm boû naøng caùch kín ñaùo, cho ñeán khi ñöôïc söù thaàn baùo moäng.
Maëc duø chæ bieát qua giaác moäng – nghóa laø khoâng chaéc chaén vaø roõ raøng – raèng Maria thuï thai bôûi Thaùnh Thaàn, Giuse ñaõ chaáp nhaän ñem Maria veà nhaø mình, baát chaáp dö luaän khoâng hay veà mình. Vì Giuse laøm nhö theá, dö luaän seõ cho raèng: hoaëc hai ngöôøi ñaõ quan heä vôï choàng moät caùch baát chính tröôùc khi ñöôïc pheùp, ñieàu naøy chöùng toû hai ngöôøi thieáu ñaïo ñöùc; hoaëc Giuse ñaõ chaáp nhaän caùi nhuïc «ngöôøi ta aên oác, mình ñoå voû». Do ñoù, vieäc chaøng chaáp nhaän Maria phaûi noùi laø can ñaûm, hy sinh, vaø tình yeâu cuûa chaøng ñoái vôùi Maria quaû laø chaân thaät vaø maõnh lieät. Chaøng ñuùng laø moät ngöôøi coâng chính, cao thöôïng, bieát tuaân phuïc thaùnh yù Thieân Chuùa.
2. Ñöùc Gieâsu sinh ra bôûi moät ngöôøi meï ñoàng trinh
Vieäc Ñöùc Gieâsu ñöôïc sinh ra bôûi moät ngöôøi meï ñoàng trinh, khoâng do yù muoán cuûa ngöôøi nam, laø do yù ñònh khoân ngoan cuûa Thieân Chuùa. Ñieàu naøy raát quan troïng trong Kitoâ giaùo. Ñöùc Gieâsu, Con Thieân Chuùa, vôùi söù maïng giaûi phoùng con ngöôøi khoûi toäi loãi, Ngaøi phaûi hoaøn toaøn khoâng bò vöôùng vaøo toäi loãi. Neáu chính Ngaøi maø coøn coù toäi, coøn soáng döôùi aùch toäi loãi, thì Ngaøi coù theå giaûi phoùng toäi loãi cho ai? Maø moïi ngöôøi sinh ra bôûi ngöôøi nam, ñeàu vöôùng toäi toå toâng do Añam truyeàn laïi. Vì theo quan ñieåm cuûa xaõ hoäi phuï heä Do Thaùi, söï keá thöøa töø theá heä tröôùc sang theá heä sau hoaøn toaøn qua ngöôøi nam. Do ñoù, neáu Ñöùc Gieâsu sinh ra töø moät ngöôøi nam, Ngaøi khoâng khoûi keá thöøa toäi toäi toå toâng töø cha mình. Ñeå Ngaøi khoâng chòu aûnh höôûng toäi toå toâng, Thieân Chuùa ñaõ duøng quyeàn naêng Thaùnh Thaàn cuûa mình ñeå Ñöùc Gieâsu chæ ñöôïc sinh ra duy nhaát töø moät ngöôøi nöõ – voán laø ñieàu caàn thieát ñeå trôû neân moät ngöôøi traàn – maø khoâng do söï keát hôïp vôùi ngöôøi nam. Nhôø theá, Ngaøi khoâng bò aûnh höôûng cuûa toäi toå toâng, laïi hoaøn toaøn vaø duy nhaát laø Con cuûa Thieân Chuùa, ñoàng thôøi vaãn laø moät con ngöôøi troïn veïn.
3. Tình yeâu ñích thöïc trong ñôøi soáng vôï choàng
Trong söù maïng cöùu chuoäc nhaân loaïi, thì moät trong nhöõng muïc ñích quan troïng cuûa Ñöùc Gieâsu laø daïy con ngöôøi soáng yeâu thöông nhau. Ngaøi ñaõ laäp neân luaät môùi cho kyû nguyeân cuûa Ngaøi laø: «Thaày ban cho anh em moät ñieàu raên môùi laø anh em haõy yeâu thöông nhau; anh em haõy yeâu thöông nhau nhö Thaày ñaõ yeâu thöông anh em» (Ga 13,34). Ngaøi ñaõ laøm göông cho caû nhaân loaïi baèng caùch yeâu thöông ñeán taän cuøng (x. Ga 13,1), hy sinh caû maïng soáng cho nhaân loaïi maø mình thöông yeâu (x. Ga 15,13). Nhöng Ngaøi khoâng soáng ñôøi hoân nhaân, neân Ngaøi khoâng theå coù moät taám göông cuï theå cuûa moät ngöôøi choàng yeâu thöông vôï mình. Nhöng buø laïi, cha nuoâi cuûa Ngaøi laø thaùnh Giuse ñaõ cho nhaân loaïi göông saùng aáy. Baøi Tin Möøng cho thaáy Giuse ñaõ yeâu Maria baèng moät tình yeâu ñaày tính vò tha vaø daâng hieán.
Tình yeâu trong ñôøi soáng vôï choàng coù theå phaân thaønh hai loaïi:
– tình yeâu vò kyû hay chieám ñoaït: Trong thöù tình yeâu naøy, ngöôøi ta coi ngöôøi mình yeâu nhö moät phöông tieän ñeå thoûa maõn nhu caàu tình caûm cuûa mình, hay nhö moät ñoái töôïng maø mình phaûi chieám ñoaït laøm cuûa mình. Vôùi tình yeâu vò kyû, ngöôøi ta coi ngöôøi mình yeâu phaûi phuïc vuï cho haïnh phuùc cuûa mình. Vaø ngöôøi ta ñaët haïnh phuùc cuûa mình leân treân haïnh phuùc cuûa ngöôøi mình yeâu. Khi coù söï xung ñoät giöõa haïnh phuùc cuûa mình vaø cuûa ngöôøi yeâu, thì hoï saün saøng hy sinh haïnh phuùc cuûa ngöôøi yeâu cho haïnh phuùc cuûa mình, saün saøng chaáp nhaän ñeå ngöôøi mình yeâu ñau khoå mieãn mình ñöôïc haïnh phuùc. Vaø hoï khoâng theå chaáp nhaän bò ngöôøi yeâu phaûn boäi. Hoï saün saøng ñaøy ñoïa ngöôøi mình yeâu vì söï phaûn boäi aáy. Hoï khoâng theå chaáp nhaän cho ngöôøi mình yeâu ñöôïc haïnh phuùc vôùi moät ai khaùc ngoaøi mình. Thöïc ra, ñaây khoâng phaûi laø tình yeâu ñích thöïc. Ngöôøi ta chæ yeâu chính baûn thaân mình moät caùch giaùn tieáp qua ngöôøi yeâu cuûa mình, chöù khoâng phaûi yeâu thöông ngöôøi aáy thaät söï.
– tình yeâu vò tha hay daâng hieán: Vôùi tình yeâu naøy, ngöôøi ta caûm thaáy coù nhu caàu ra khoûi chính mình ñeå höôùng veà ngöôøi mình yeâu, saün saøng hy sinh ñeå laøm ngöôøi mình yeâu coù giaù trò hôn vaø ñöôïc haïnh phuùc hôn. Ngöôøi ta saün saøng chaáp nhaän mình thieät thoøi ñeå ngöôøi mình yeâu ñöôïc lôïi, chaáp nhaän ñau khoå ñeå ngöôøi mình yeâu haïnh phuùc. Vôùi tình yeâu naøy, ngöôøi ta saün saøng thoâng caûm vaø tha thöù cho ngöôøi mình yeâu khi ngöôøi naøy laàm loãi. Ñaây môùi chính laø tình yeâu ñích thöïc maø Thieân Chuùa muoán moïi caëp vôï choàng phaûi coù ñoái vôùi nhau. Giuse ñaõ yeâu Maria baèng thöù tình yeâu naøy.
Ngöôøi yeâu baèng tình yeâu vò tha hay daâng hieán, gaëp tröôøng hôïp töông töï nhö Giuse – thaáy ngöôøi saép keát hoân vôùi mình coù veû nhö phaûn boäi – thì chæ bieát ñau khoå cho mình, chöù khoâng heà muoán laøm moät ñieàu gì coù haïi cho ngöôøi mình yeâu. Ngöôøi aáy seõ nghó: neáu ngöôøi mình yeâu caûm thaáy soáng vôùi ngöôøi khaùc seõ haïnh phuùc hôn soáng vôùi mình, thì mình cuõng seõ an taâm vaø saün saøng chaáp nhaän ñau khoå, hy sinh ñeå ngöôøi mình yeâu ñöôïc haïnh phuùc.
4. Ñoái töôïng phaûi yeâu thöông haøng ñaàu laø ngöôøi trong gia ñình
Giôùi raên yeâu thöông cuûa Ñöùc Gieâsu caàn ñöôïc aùp duïng cho taát caû moïi ngöôøi, keå caû keû thuø hay ngöôøi laøm haïi mình (x. Mt 5,44; Rm 12,20). Nhöng tröôùc heát, noù phaûi ñöôïc aùp duïng öu tieân cho nhöõng ngöôøi gaàn mình nhaát, coù quan heä ruoät thòt vôùi mình, cuøng soáng trong moät gia ñình hay moät nhaø vôùi mình: cha meï, vôï choàng, anh chò em, con caùi, chaùu chaét… Trong soá ñoù khoâng ai gaàn guõi mình cho baèng vôï hay choàng mình, vì laø vôï choàng thì «khoâng coøn laø hai, nhöng chæ laø moät xöông moät thòt» (Mt 19,5; x. St 2,24; Ep 5,31). Vì theá, giôùi raên yeâu thöông cuûa Ñöùc Gieâsu phaûi ñöôïc aùp duïng öu tieân haøng ñaàu cho vôï hay choàng mình, roài tôùi cha meï, con caùi mình. Neáu nhöõng ngöôøi ruoät thòt naøy maø ta khoâng yeâu thöông ñöôïc baèng moät tình yeâu chaân thaät, vò tha, daâng hieán, thì ta khoâng theå yeâu ai khaùc baèng tình yeâu naøy ñöôïc. Moïi thöù tình yeâu ta coù ñoái vôùi ngöôøi khaùc ñeàu chæ laø tình yeâu vò kyû, hoaëc teä hôn nöõa, tình yeâu moâi mieäng, tình yeâu ñoùng kòch, tình yeâu xaây döïng treân söï ñoåi chaùc quyeàn lôïi… Ñoù khoâng phaûi laø tình yeâu ñích thöïc.
Thieát töôûng trong vieäc chuaån bò ñoùn Chuùa ñeán, khoâng gì thích hôïp vaø ñeïp loøng Thieân Chuùa cho baèng canh taân, ñoåi môùi laïi tình yeâu trong chính gia ñình cuûa mình. Haõy yeâu moïi ngöôøi trong gia ñình mình baèng moät tình yeâu chaân thaät, maõnh lieät, ñaày tính vò tha vaø daâng hieán. Tình yeâu ñoái vôùi gia ñình seõ laø maãu möïc vaø laø caên baûn ñeå töø ñoù ta aùp duïng ñoái vôùi taát caû moïi ngöôøi.
Laïy Cha, xin cho con coù ñöôïc moät tình yeâu ñích thöïc, thöù tình yeâu vò tha, daâng hieán, chöù khoâng phaûi thöù tình yeâu mang tính vò kyû, chieám ñoaït, hay tình yeâu giaû hieäu, ngoaøi moâi mieäng. Xin cho con bieát aùp duïng tình yeâu ñích thöïc aáy ngay trong gia ñình cuûa con, ñeå töø ñoù lan toûa ra vôùi taát caû moïi ngöôøi.
JK