(23) Khi aáy, Ñöùc Gieâsu noùi vôùi caùc moân ñeä: «Ai yeâu meán Thaày, thì seõ giöõ lôøi Thaày. Cha Thaày seõ yeâu meán ngöôøi aáy. Cha Thaày vaø Thaày seõ ñeán vaø ôû laïi vôùi ngöôøi aáy. ⁽²⁴⁾ Ai khoâng yeâu meán Thaày, thì khoâng giöõ lôøi Thaày. Vaø lôøi anh em nghe ñaây khoâng phaûi laø cuûa Thaày, nhöng laø cuûa Chuùa Cha, Ñaáng ñaõ sai Thaày. ⁽²⁵⁾ Caùc ñieàu ñoù, Thaày ñaõ noùi vôùi anh em, ñang khi coøn ôû vôùi anh em. ⁽²⁶⁾ Nhöng Ñaáng Baûo Trôï laø Thaùnh Thaàn Chuùa Cha seõ sai ñeán nhaân danh Thaày, Ñaáng ñoù seõ daïy anh em moïi ñieàu vaø seõ laøm cho anh em nhôù laïi moïi ñieàu Thaày ñaõ noùi vôùi anh em.

⁽²⁷⁾ «Thaày ñeå laïi bình an cho anh em, Thaày ban cho anh em bình an cuûa Thaày. Thaày ban cho anh em khoâng theo kieåu theá gian. Anh em ñöøng xao xuyeán cuõng ñöøng sôï haõi. ⁽²⁸⁾ Anh em ñaõ nghe Thaày baûo: «Thaày ra ñi vaø ñeán cuøng anh em». Neáu anh em yeâu meán Thaày, thì haún anh em ñaõ vui möøng vì Thaày ñi veà cuøng Chuùa Cha, bôûi vì Chuùa Cha cao troïng hôn Thaày. ⁽²⁹⁾ Baây giôø, Thaày noùi vôùi anh em tröôùc khi söï vieäc xaûy ra, ñeå khi xaûy ra, anh em tin».

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Caùch Thaùnh Thaàn höôùng daãn vaø daïy doã caùc toâng ñoà coù gioáng caùch cuûa Ñöùc Gieâsu khoâng? Gioáng vaø khaùc nhau choã naøo? Thaùnh Thaàn truyeàn ñaït cho con ngöôøi baèng caùch naøo?
2. Ta phaûi quan nieäm vaø coù thaùi ñoä naøo ñeå coù theå nhaän ñöôïc söù ñieäp cuûa Thaùnh Thaàn, vaø ñaùp öùng ñöôïc nhöõng gì Ngaøi muoán thöïc hieän nôi ta?

1. Ñaáng Baûo Trôï laø Thaùnh Thaàn

Sau khi soáng laïi, Ñöùc Gieâsu khoâng ôû laïi traàn gian vôùi caùc toâng ñoà ñeå tieáp tuïc daïy doã caùc oâng, maø veà trôøi ngöï beân höõu Chuùa Cha. Ñaáng tieáp noái Ngaøi ñeå tieáp tuïc daïy doã caùc oâng vaø caû Giaùo Hoäi laø Thaùnh Thaàn. Nhöng Thaùnh Thaàn khoâng hieän dieän baèng thaân xaùc, khoâng noùi thaønh lôøi ñeå coù theå nghe ñöôïc baèng tai nhö Ñöùc Gieâsu. Thaùnh Thaàn hieän dieän vaø höôùng daãn con ngöôøi baèng thaàn khí, töùc tinh thaàn. Ngaøi laø Thaàn Khí cuûa Thieân Chuùa. Thaàn Khí aáy – töùc Thaùnh Thaàn – taùc ñoäng treân thaàn khí cuûa ta, noùi vôùi ta töø beân trong, ñeå ta hieåu bieát veà Thieân Chuùa vaø keá hoaïch hay thaùnh yù cuûa Ngaøi, ñeå ta keát hieäp vôùi Ngaøi, vaø ñeå ta coù söùc maïnh haàu thi haønh theo ñöôøng loái cuûa Ngaøi. Do ñoù, chuùng ta phaûi bieát thích öùng vôùi caùch hieän dieän môùi, caùch höôùng daãn hay daïy doã môùi meû cuûa Thaùnh Thaàn, khaùc vôùi caùch hieän dieän vaø daïy doã raát cuï theå qua theå chaát cuûa Ñöùc Gieâsu.

2. Vai troø quan troïng vaø khoù khaên cuûa Thaùnh Thaàn

Ñöùc Gieâsu chæ hieän dieän taïi traàn gian 33 naêm, nhöng chæ thu nhaän toâng ñoà vaø daïy doã hoï, chæ rao giaûng Tin Möøng trong 3 naêm. Coâng vieäc cöùu chuoäc khoâng phaûi tôùi ñoù laø heát, maø coøn keùo daøi suoát doøng lòch söû maáy ngaøn naêm cuûa nhaân loaïi. Phaàn vieäc coøn laïi naøy do Thaùnh Thaàn ñaûm traùch. Ngaøi phaûi ñieàu khieån lòch söû Giaùo Hoäi, thaùnh hoùa caùc taâm hoàn, soi saùng hoï ñeå hoï hieåu ñöôïc tình yeâu, tinh thaàn, yù muoán vaø keá hoaïch cuûa Thieân Chuùa.

Coâng vieäc naøy raát khoù khaên vì Ngaøi khoâng ra maët moät caùch höõu hình, khoâng duøng uy quyeàn ñeå ñieàu khieån baèng nhöõng meänh leänh roõ raøng nhö moät vò vua traàn gian. Maø Ngaøi chæ taùc ñoäng vaøo tinh thaàn cuûa con ngöôøi, linh höùng, soi saùng, ban söùc maïnh beân trong ñeå chính con ngöôøi thöïc hieän. Moät khoù khaên khaùc laø Ngaøi luoân luoân toân troïng töï do cuûa con ngöôøi. Ngaøi khoâng eùp buoäc con ngöôøi, neân con ngöôøi coù theå töø choái lôøi môøi goïi cuûa Ngaøi, thaäm chí coù theå haønh ñoäng ngöôïc laïi yù muoán cuûa Ngaøi. Ngoaøi ra, Ngaøi coøn phaûi ñieàu khieån Giaùo Hoäi trong moät theá giôùi luoân luoân thay ñoåi vaø bieán ñoäng ñuû kieåu. Ñeå haønh ñoäng saùng suoát ñem laïi hieäu quaû, Ngaøi phaûi «tuøy cô öùng bieán», phaûi thay ñoåi caùch thöùc tuøy tình huoáng, khoâng theå chaáp cöùng theo moät nguyeân taéc, moät ñöôøng loái duy nhaát.

3. Moät vaøi nguyeân taéc ñeå naém baét söï höôùng daãn cuûa Thaùnh Thaàn

Chuùng ta ñaõ bieát taàm quan troïng vaø nhöõng khoù khaên lôùn lao cuûa Thaùnh Thaàn trong coâng vieäc thaùnh hoùa nhaân loaïi vaø ñieàu khieån Giaùo Hoäi vaø theá giôùi. Chuùng ta cuõng ñaõ bieát phöông caùch hoaït ñoäng cuûa Ngaøi. Vì theá, chuùng ta caàn phaûi tích cöïc coäng taùc vaøo coâng vieäc cuûa Ngaøi. Muoán theá, chuùng ta caàn naém vöõng moät vaøi nguyeân taéc ñeå naém baét ñöôïc söï daïy doã vaø höôùng daãn cuûa Thaùnh Thaàn.

a) Thaùnh Thaàn laø Ñaáng ñoåi môùi

Con ngöôøi thay ñoåi theo thôøi gian. Caøng ngaøy con ngöôøi caøng tieán boä veà moïi maët: naõo traïng, taâm lyù, kieán thöùc, taâm linh, quan nieäm, caùch suy tö, v. v… Do ñoù, muoán daïy doã con ngöôøi, Thaùnh Thaàn phaûi haønh ñoäng gioáng nhö moät oâng thaày, phaûi thích öùng vôùi trình ñoä vaø caù tính cuûa moãi lôùp tuoåi cuûa hoïc sinh, ñeå chuùng phaùt trieån moät caùch thích hôïp. Khoâng theå daïy ôû ñaïi hoïc cuøng moät cung caùch hay phöông phaùp nhö khi daïy ôû caáp 3. Vaø daïy ôû caáp 2 khoâng theå gioáng nhö ôû caáp 1 ñöôïc. Nhö vaäy, Thaùnh Thaàn phaûi thay ñoåi caùch höôùng daãn vaø daïy doã con ngöôøi tuøy theo thôøi ñaïi, tuøy theo tình huoáng raát ña daïng cuûa con ngöôøi. Do ñoù, con ngöôøi hay Giaùo Hoäi caàn phaûi nhaïy beùn môùi coù theå theo kòp söï höôùng daãn cuûa Thaùnh Thaàn.

b) Ñöøng coi nhöõng gì ñaõ ñöôïc coâng thöùc hoùa laø tuyeät ñoái vaø baát bieán

Thoâng thöôøng, con ngöôøi coù khuynh höôùng taâm lyù laø ruùt kinh nghieäm roài ñuùc keát kinh nghieäm aáy thaønh coâng thöùc, vaø coi coâng thöùc aáy nhö chaân lyù baát bieán, vónh cöûu. Ñaáy laø söï khoân ngoan cuûa con ngöôøi: ngöôøi naøo caøng ñuùc keát ñöôïc nhieàu kinh nghieäm, nghóa laø caøng coâng thöùc hoùa ñöôïc nhieàu kinh nghieäm aáy ñeå ghi nhôù vaø truyeàn ñaït, thì caøng ñöôïc coi laø khoân ngoan. Nhöng raát nhieàu kinh nghieäm ñöôïc ñuùc keát chæ coù giaù trò trong thôøi gian, coù theå trong nhieàu theá kyû. Nghóa laø chuùng raát ñuùng, coù giaù trò vaø ñem laïi lôïi ích trong moät thôøi gian, nhöng tôùi moät thôøi gian naøo ñoù, khi cuïc dieän hay hoaøn caûnh cuûa theá giôùi thay ñoåi, thì moät soá quan nieäm vaø kinh nghieäm cuõ khoâng coøn phuø hôïp nöõa. Trong hoaøn caûnh môùi ñaõ thay ñoåi aáy, neáu cöù quan nieäm theo kieåu cuõ vaø aùp duïng kinh nghieäm cuõ do coå nhaân ñuùc keát, thì coù theå seõ khoâng ñaït ñöôïc keát quaû mong muoán, thaäm chí coù theå gaây tai haïi.

Chaúng haïn trong laõnh vöïc khoa hoïc, ngöôøi xöa ñuùc keát nhöõng kinh nghieäm khoa hoïc thaønh ñònh luaät nhö ñònh luaät hoùa hoïc Lavoisier veà baûo toaøn nguyeân toá. Ñònh luaät naøy ñöôïc coi laø ñuùng moät caùch tuyeät ñoái cho ñeán khi con ngöôøi khaùm phaù ra nguyeân töû cuûa chaát naøy coù theå bieán ñoåi thaønh nguyeân töû chaát khaùc trong moät phaûn öùng hay moät chuoãi phaûn öùng hoùa hoïc. Trong toaùn hoïc, ñònh ñeà Euclide ñöôïc coi nhö chaân lyù khoâng bieán ñoåi cho tôùi khi con ngöôøi khaùm phaù vaø böôùc vaøo khoâng gian vi vaät lyù (micro-physique) cuûa caùc nguyeân töû vaø khoâng gian ñaïi vaät lyù (macro-physique) cuûa caùc thieân theå. Trong nhöõng khoâng gian môùi meû naøy, ñònh ñeà Euclide khoâng coøn aùp duïng ñuùng ñöôïc nöõa. Trong laõnh vöïc thöôøng thöùc, nhieàu kinh nghieäm ñöôïc ngöôøi xöa ñuùc keát thaønh coâng thöùc, khoâng coøn ñuùng trong moät theá giôùi ñang ñöôïc toaøn caàu hoùa, maïng löôùi hoùa, ñieän töû hoùa…

Veà vaán ñeà naøy, trong laõnh vöïc taâm linh, Thaùnh Phaoloâ noùi: «Chöõ vieát thì gieát cheát, coøn Thaàn Khí môùi ban söï soáng» (2Cr 3,6). Trong caâu Kinh Thaùnh naøy, «chöõ vieát» coù theå ñöôïc hieåu laø nhöõng luaät leä thaønh vaên, nhöõng kinh nghieäm, nhöõng suy tö chín chaén ñöôïc coi laø ñuùng, ñöôïc coâng thöùc hoùa vaø ñöôïc coi laø chaân lyù baát bieán, coù giaù trò vónh cöûu. Vì coi luaät leä hay nhöõng coâng thöùc aáy laø chaân lyù vónh cöûu, neân con ngöôøi yû y vaøo chuùng, döïa vaøo chuùng maø haønh ñoäng, khoâng coøn quan taâm tôùi tieáng noùi thaàm kín vaø khoù nhaän ra cuûa Thaàn Khí ôû trong taâm mình nöõa. Khi hoaøn caûnh ñaõ thay ñoåi, nhöõng luaät leä hay coâng thöùc aáy khoâng coøn phuø hôïp nöõa, thì vieäc aùp duïng nhöõng luaät leä hay coâng thöùc aáy trôû thaønh sai laàm vaø tai haïi. Nhöõng luaät leä hay coâng thöùc aáy chæ coù giaù trò trong moät thôøi gian, vaø khoâng phuø hôïp ñöôïc vôùi töøng tình huoáng cuûa con ngöôøi hay cuûa Giaùo Hoäi. Vì theá, con ngöôøi hay Giaùo Hoäi caàn phaûi laéng nghe Thaùnh Thaàn, vaø nhaïy beùn vôùi nhöõng caùch bieåu loä cuûa Thaùnh Thaàn hôn laø döïa vaøo nhöõng luaät leä coâng thöùc ñöôïc coi laø vónh cöûu aáy.

4. Kinh nghieäm ruùt töø Kinh Thaùnh:

Caùch ñaây 2000 naêm, ngöôøi Do Thaùi töôûng raèng luaät Moâseâ vôùi pheùp caét bì laø luaät cuûa Thieân Chuùa seõ khoâng bao giôø thay ñoåi, vaø seõ ñöôïc aùp duïng cho con ngöôøi ñeán muoân ñôøi. Nhöng trong thöïc teá, luaät naøy chæ ñöôïc aùp duïng töø thôøi Moâseâ ñeán thôøi caùc toâng ñoà – töùc khoaûng 1300 naêm – thì khoâng coøn ñöôïc aùp duïng nöõa. Baøi ñoïc 1 trong saùch Toâng Ñoà Coâng Vuï hoâm nay cho thaáy: Ngöôøi Kitoâ höõu goác Do Thaùi noùi raèng caùc Kitoâ höõu goác ngoaïi giaùo phaûi chòu pheùp caét bì vaø tuaân theo luaät Moâseâ thì môùi ñöôïc cöùu roãi. Nhöng caùc toâng ñoà ñaõ hoäi yù vôùi nhau – döôùi söï höôùng daãn cuûa Thaùnh Thaàn – quyeát ñònh chaúng phaûi chæ thay ñoåi moät vaøi ñieàu, maø baõi boû luaät Moâseâ. Vaø keå töø ñoù, nhö chuùng ta thaáy hieän nay, Giaùo Hoäi khoâng heà buoäc caùc Kitoâ höõu phaûi tuaân giöõ luaät Moâseâ.

Luaät Moâseâ laø luaät cuûa Thieân Chuùa cho con ngöôøi, theá maø coøn bò baõi boû sau chæ 1300 naêm aùp duïng, leõ naøo nhöõng luaät do con ngöôøi laäp ra laïi khoâng theå thay ñoåi? Luaät cuûa con ngöôøi coù cao troïng vaø coù giaù trò laâu daøi hôn luaät cuûa Thieân Chuùa khoâng? Chính vì yû vaøo leà luaät, töùc «chöõ vieát», maø caùc tö teá vaø kinh sö thôøi Ñöùc Gieâsu ñaõ choáng laïi Thaùnh Thaàn vaø ñaõ gieát Ñöùc Gieâsu vaø caùc toâng ñoà. Chuùng ta neân suy nghó söï kieän naøy ñeå ruùt kinh nghieäm cho mình trong vieäc baûo thuû nhöõng «chöõ vieát», töùc nhöõng luaät leä hay caùch giaûi thích veà Thieân Chuùa cuûa con ngöôøi maø ta töôûng raèng khoâng theå thay ñoåi ñöôïc!

CAÀU NGUYEÄN

Laïy Cha, Cha ñaõ ban Thaùnh Thaàn ñeå höôùng daãn chuùng con neân thaùnh. Xin giuùp chuùng con bieát nhaïy beùn vôùi caùch chæ daïy cuûa Thaùnh Thaàn. Ñöøng ñeå chuùng con maéc phaûi nhöõng sai laàm cuûa caùc tö teá vaø kinh sö Do Thaùi xöa, töôûng raèng luaät Moâseâ coù giaù trò tuyeät ñoái maø yû vaøo luaät aáy neân ñaõ khoâng nghe ñöôïc tieáng cuûa Thaùnh Thaàn. Vì theá, hoï ñaõ phaïm phaûi nhöõng sai laàm traàm troïng. Xin cho chuùng con traùnh ñöôïc nhöõng laàm loãi cuûa hoï.

JK