(15) Hoài ñoù, daân ñang troâng ngoùng, vaø trong thaâm taâm, ai naáy ñeàu töï hoûi: bieát ñaâu oâng Gioan laïi chaúng laø Ñaáng Meâsia! ⁽¹⁶⁾ OÂng Gioan traû lôøi moïi ngöôøi raèng: «Toâi, toâi laøm pheùp röûa cho anh em trong nöôùc, nhöng coù Ñaáng maïnh theá hôn toâi ñang ñeán, toâi khoâng ñaùng côûi quai deùp cho Ngöôøi. Ngöôøi seõ laøm pheùp röûa cho anh em trong Thaùnh Thaàn vaø löûa».

(21) Khi toaøn daân ñaõ chòu pheùp röûa, Ñöùc Gieâsu cuõng chòu pheùp röûa, vaø ñang khi Ngöôøi caàu nguyeän, thì trôøi môû ra, ⁽²²⁾ vaø Thaùnh Thaàn ngöï xuoáng treân Ngöôøi döôùi hình daùng chim boà caâu. Laïi coù tieáng töø trôøi phaùn raèng: «Con laø Con cuûa Cha; ngaøy hoâm nay, Cha ñaõ sinh ra Con».

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Taïi sao ngöôøi Do Thaùi laïi töï hoûi: «Bieát ñaâu oâng Gioan laïi chaúng laø Ñaáng Meâsia»? Thaùi ñoä cuûa Gioan theá naøo? Ta hoïc ñöôïc gì nôi thaùi ñoä aáy?
2. Ñöùc Gieâsu voâ toäi, taïi sao Ngaøi laïi laõnh nhaän pheùp röûa cuûa Gioan? Ngaøi muoán laøm göông cho chuùng ta? Hay Ngaøi saùm hoái thay cho caû nhaân loaïi?
3. Ta coù theå baét chöôùc Ngaøi trong vieäc saün saøng gaùnh toäi cho ngöôøi khaùc, saùm hoái vaø saün saøng chòu ñau khoå ñeå ñeàn toäi thay cho hoï?

1. Gioan Taåy Giaû ñöôïc daân chuùng hy voïng laø Ñaáng Cöùu Theá

Caùc ngoân söù chính thoáng cuûa Thieân Chuùa baét ñaàu xuaát hieän vôùi Samuel, EÂlia, EÂliseâ tröôùc coâng nguyeân khoaûn 1000 naêm, vaø keát thuùc vôùi nhöõng ngoân söù cuoái cuøng laø Malakhi, Gioâen, Gioâna… khoaûng 350 naêm tröôùc coâng nguyeân. Suoát trong khoaûng 350 naêm ñoù, döôøng nhö khoâng coù ngoân söù naøo xuaát hieän. Nhöng daân Do Thaùi tin raèng khi Ñaáng Cöùu Theá ñeán thì truyeàn thoáng ngoân söù seõ xuaát hieän trôû laïi (x. Ge 2,28-29). Khi Gioan Taåy giaû xuaát hieän, noùi naêng ñuùng theo kieåu caùc ngoân söù thôøi xöa, nghóa laø keâu goïi khaån caáp phaûi quay trôû veà vôùi Thieân Chuùa ñeå traùnh hình phaït ñoå xuoáng. Daân chuùng thaáy vaäy thì voâ cuøng phaán khôûi, hoï tin raèng trieàu ñaïi cuûa Ñaáng Cöùu Theá maø caùc ngoân söù thôøi xöa loan baùo ñang ñeán. Raát nhieàu ngöôøi nghi ngôø raèng Gioan chính laø Ñaáng Cöùu Theá maø muoân daân haøng troâng ñôïi. Khi thaáy nhieàu ngöôøi nghó mình nhö theá, Gioan lieàn caûi chính: «Coù Ñaáng maïnh theá hôn toâi ñang ñeán, toâi khoâng ñaùng côûi quai deùp cho Ngöôøi». Ñoù chính laø loøng thaønh thaät vaø söï khieâm nhöôøng cuûa oâng: hai nhaân ñöùc raát caên baûn cuûa ngöôøi Kitoâ höõu.

2. Pheùp röûa cuûa Gioan vaø pheùp röûa cuûa Ñöùc Gieâsu

Gioan keâu goïi moïi ngöôøi saùm hoái vaø chòu pheùp röûa baèng nöôùc cuûa oâng. Nhöng oâng tieân baùo Ñaáng ñeán sau oâng seõ «laøm pheùp röûa trong Thaùnh Thaàn vaø löûa». Pheùp röûa baèng nöôùc cuûa Gioan chæ laø moät nghi thöùc vaø bieåu töôïng toû loøng saùm hoái ñeå ñöôïc Thieân Chuùa tha thöù. Noù coù taùc duïng taâm lyù, taïo aán töôïng veà söï saùm hoái ñeå giuùp ngöôøi ta giöõ ñöôïc laâu beàn thaønh quaû vieäc saùm hoái aáy. Ñoàng thôøi nhôø saùm hoái maø toäi loãi hoï ñöôïc Thieân Chuùa tha thöù. Coøn pheùp röûa cuûa Ñöùc Gieâsu mang tính tích cöïc vaø höõu hieäu: chaúng nhöõng ñöôïc Thieân Chuùa tha thöù, maø coøn laõnh nhaän ñöôïc Thaùnh Thaàn vaø löûa tình yeâu ñeå soáng thaùnh thieän xöùng ñaùng laø con caùi cuûa Thieân Chuùa haàu ñöôïc soáng haïnh phuùc vónh cöûu.

Maëc duø pheùp röûa cuûa Ñöùc Gieâsu cao troïng vaø höõu hieäu hôn cuûa Gioan, nhöng Ñöùc Gieâsu ñaõ laõnh nhaän pheùp röûa cuûa Gioan cuõng nhö bao ngöôøi toäi loãi khaùc. Vieäc naøy ñöông nhieân ñaët neân nhieàu thaéc maéc veà maët thaàn hoïc. Vì neáu ta nhìn nhaän Ñöùc Gieâsu laø hoaøn toaøn voâ toäi, taïi sao Ngaøi laïi laõnh nhaän pheùp röûa cuûa Gioan? Neáu Ngaøi voâ toäi, vaø vieäc chòu pheùp röûa cuûa Ngaøi chæ ñeå laøm göông, thì roõ raøng vieäc laøm naøy chæ mang tính bieåu dieãn, vaø coù phaàn naøo giaû doái, thieáu neàn taûng chaân lyù. Ñieàu naøy khoâng thích hôïp vôùi tö caùch cuûa Ñöùc Gieâsu! Trong nhieàu tröôøng hôïp, khoâng theå giaûi thích vieäc laøm cuûa Ñöùc Gieâsu theo kieåu Ngaøi laøm nhö theá laø ñeå laøm göông cho chuùng ta. Giaûi thích nhö theá coù phaàn naøo göôïng eùp vaø haï tö caùch cuûa Ngaøi. Laøm göông maø khoâng xöùng hôïp vôùi tö caùch cuûa mình thì khoâng ñöôïc hay laém!

3. Ñöùc Gieâsu ñaïi dieän nhaân loaïi, vaø gaùnh toäi traàn gian

Ñöùc Gieâsu ñeán traàn gian, ñeå nhaäp theå, ñeå ñaïi dieän cho nhaân loaïi toäi loãi (x. Dt 2,17; 5,1-3) haàu gaùnh laáy toaøn boä toäi loãi cuûa traàn gian treân mình (x. Ga 1,29), vaø ñeå chaáp nhaän moät hình phaït naøo ñoù xöùng ñaùng haàu ñeàn toäi thay cho nhaân loaïi (x. Dt 10,12). Vì theá, maëc duø Ngaøi voâ toäi, nhöng moät khi ñaõ ñaïi dieän cho keû coù toäi, thì Ngaøi phaûi maëc laáy taâm tình cuûa keû coù toäi, vaø haønh xöû nhö ngöôøi coù toäi tröôùc maët Thieân Chuùa. Töông töï nhö cha meï xin loãi ai thay cho con caùi mình, thì chính cha meï aáy phaûi saün saøng haï mình nhaän loãi tröôùc maët ngöôøi aáy. Chaúng nhöõng Ñöùc Gieâsu töï coi mình laø keû coù toäi, maø chính Thieân Chuùa cuõng coi Ngaøi – vôùi tö caùch ñaïi dieän nhaân loaïi toäi loãi – laø coù toäi, neân ñaõ saün saøng giaùng nhöõng hình phaït khuûng khieáp xuoáng treân Ngaøi.

Khi thaáy Gioan laøm pheùp röûa saùm hoái, Ñöùc Gieâsu yù thöùc söù maïng gaùnh toäi traàn gian cuûa mình, neân ñaõ chòu pheùp röûa cuûa Gioan ñeå ñaïi dieän cho caû nhaân loaïi toû loøng thoáng hoái tröôùc maët Thieân Chuùa. Haønh ñoäng naøy ñaõ laøm ñoäng loøng Thieân Chuùa Cha, khieán Chuùa Cha ban «Thaùnh Thaàn xuoáng treân Ngöôøi döôùi hình daùng chim boà caâu» ñoàng thôøi coâng khai xaùc nhaän tröôùc moïi ngöôøi raèng Ngaøi chính laø Con cuûa mình: «Con laø Con cuûa Cha; ngaøy hoâm nay, Cha ñaõ sinh ra Con».

4. Göông Ñöùc Gieâsu gaùnh toäi vaø saùm hoái thay cho ngöôøi khaùc

Ñeå cöùu nhaân loaïi, Ñöùc Gieâsu ñaõ gaùnh toäi traàn gian treân mình, ñaõ saùm hoái vaø ñeàn toäi thay cho nhaân loaïi. Ñoù cuõng laø moät göông tuyeät vôøi ñeå chuùng ta baét chöôùc. Chung quanh ta, vaø ngay caû baûn thaân ta, coù bieát bao khuyeát ñieåm, loãi laàm, toäi loãi. YÙ thöùc baûn thaân mình toäi loãi ñeå saùm hoái vaø saün saøng ñeàn toäi laø moät ñieàu toát. Nhöng khi thaáy ngöôøi chung quanh ta laàm loãi, phaïm toäi, maø yù thöùc ñöôïc tính lieân ñôùi traùch nhieäm giöõa ta vôùi hoï, cuõng nhö giöõa con ngöôøi vôùi nhau, ñeå roài saün saøng saùm hoái vaø ñeàn toäi thay cho hoï, laø moät nghóa cöû heát söùc cao ñeïp, maø chæ nhöõng taâm hoàn heát söùc cao thöôïng môùi laøm ñöôïc.

Ta thaáy Ñöùc Gieâsu coù moät yù thöùc raát maïnh veà tính lieân ñôùi traùch nhieäm trong tình traïng toäi loãi cuûa nhaân loaïi, maëc duø Ngaøi hoaøn toaøn voâ toäi. Ngaøi yù thöùc mình cuõng nhö moïi ngöôøi ñeàu mang trong mình baûn tính yeáu ñuoái cuûa nhaân loaïi, vaø cuøng vôùi moïi ngöôøi soáng trong moät xaõ hoäi coù nhieàu toäi aùc vaø baát coâng. Duø baûn thaân mình voâ toäi, nhöng mình laø moät thaønh phaàn cuûa moät coäng ñoàng xaõ hoäi coù toäi, neân mình coù traùch nhieäm giaûi hoøa coäng ñoàng xaõ hoäi cuûa mình vôùi Thieân Chuùa. Ñoù laø theå hieän tinh thaàn lieân ñôùi vaø yeâu thöông ñoái vôùi xaõ hoäi.

Khi maëc laáy taâm tình yeâu thöông vaø thoáng hoái thay cho moïi ngöôøi nhö Ñöùc Gieâsu, thì duø ta coù thaùnh thieän hay voâ toäi tôùi ñaâu, ta vaãn deã daøng yeâu thöông, caûm thoâng vaø saün saøng tha thöù cho nhöõng ngöôøi laàm loãi chung quanh ta. Ta seõ khoâng keát aùn cuõng khoâng leân maët ñoái vôùi hoï. Traùi laïi, ta saün saøng ñoùn nhaän moïi khoå ñau xaûy ñeán cho mình ñeå ñeàn toäi thay cho hoï tröôùc maët Thieân Chuùa. Taát caû nhöõng ñau khoå xaûy ñeán cho ta ñeàu laø nhöõng dòp quí baùu, ñeàu laø hoàng aân Chuùa ban ñeå ta coù theå laøm moät nghóa cöû yeâu thöông ñoái vôùi nhöõng ngöôøi toäi loãi. Ñoù laø duøng nhöõng ñau khoå ñoù ñeå ñeàn toäi thay cho hoï. Vaø taát caû moïi ñau khoå cuûa ta ñeàu trôû neân coù yù nghóa, ñeàu laø dòp ñeå thöïc hieän tình yeâu thöông, vaø ñöông nhieân coù giaù trò raát lôùn tröôùc maët Thieân Chuùa. Neáu «khoâng coù tình thöông naøo cao caû hôn tình thöông cuûa ngöôøi ñaõ hy sinh tính maïng vì baïn höõu cuûa mình» (Ga 15,13), thì töông töï, chòu ñau khoå, ñeàn toäi thay cho ngöôøi khaùc, cuõng laø moät haønh vi heát söùc cao caû. Khi ta thöïc hieän nhö theá, töï nhieân ta coù khaû naêng caûm hoùa ngöôøi khaùc, vaø nhieàu ngöôøi toäi loãi seõ nhôø ta maø trôû veà vôùi Thieân Chuùa.

Trong gia ñình, vieäc gaùnh toäi vaø ñeàn toäi thay cho nhau, giöõa vôï choàng, giöõa cha meï vaø con caùi, giöõa anh chò em vôùi nhau laø chuyeän raát bình thöôøng. Nhöng chuyeän ñoù khoâng xaûy ra bình thöôøng giöõa nhöõng ngöôøi xa laï vôùi nhau. Taïi sao? Vì trong gia ñình coù tình yeâu ñích thöïc vaø maõnh lieät. Chæ coù tình yeâu ñích thöïc vaø maõnh lieät môùi giuùp ngöôøi ta chòu ñau khoå, chòu cheát ñeå ñeàn toäi thay cho nhau.

Thieân Chuùa môøi goïi ta yeâu thöông moïi ngöôøi, keå caû ngöôøi xa laï, thaäm chí keû thuø, baèng thöù tình yeâu naøo? Tình yeâu thaät söï hay ngoaøi moâi mieäng? Tình yeâu pha loaõng hay ñaäm ñaëc? Quaû khoâng coù gì laø khoù hieåu khi moïi ngöôøi ñeàu heát söùc ngaïc nhieân thaáy linh muïc Maximilianoâ Kolbeâ saün saøng chòu khoå hình vaø chòu cheát thay cho moät ngöôøi coù vôï coù con ñang nheo nhoùc ôû ngoaøi ñôøi maëc duø ngaøi chaúng coù baø con ruoät thòt gì vôùi anh ta. Cha Kolbeâ ñaõ ñaùp laïi lôøi Thieân Chuùa môøi goïi mình yeâu thöông tha nhaân baèng moät tình yeâu ñích thöïc vaø maõnh lieät. Thieân Chuùa coù môøi goïi baïn, môøi goïi toâi nhö theá khoâng? Baïn vaø toâi ñaõ ñaùp laïi lôøi môøi goïi aáy theá naøo?

CAÀU NGUYEÄN