(14) Ñöôïc quyeàn naêng Thaàn Khí thuùc ñaåy, Ñöùc Gieâsu trôû veà mieàn Galileâ, vaø tieáng taêm Ngöôøi ñoàn ra khaép vuøng laân caän. ⁽¹⁵⁾ Ngöôøi giaûng daïy trong caùc hoäi ñöôøng, vaø ñöôïc moïi ngöôøi toân vinh.

⁽¹⁶⁾ Roài Ñöùc Gieâsu ñeán Nadareùt, laø nôi Ngöôøi sinh tröôûng. Ngöôøi vaøo hoäi ñöôøng nhö Ngöôøi vaãn quen laøm trong ngaøy sabaùt, vaø ñöùng leân ñoïc Saùch Thaùnh. ⁽¹⁷⁾ Hoï trao cho Ngöôøi cuoán saùch ngoân söù Isaia. Ngöôøi môû ra, gaëp ñoaïn cheùp raèng: ⁽¹⁸⁾ Thaàn Khí Chuùa ngöï treân toâi, vì Chuùa ñaõ xöùc daàu taán phong toâi, ñeå toâi loan baùo Tin Möøng cho keû ngheøo heøn. Ngöôøi ñaõ sai toâi ñi coâng boá cho keû bò giam caàm ñöôïc tha, cho ngöôøi muø ñöôïc saùng maét, traû laïi töï do cho ngöôøi bò aùp böùc, ⁽¹⁹⁾ coâng boá naêm hoàng aân cuûa Chuùa.

⁽²⁰⁾ Ñöùc Gieâsu cuoän saùch laïi, traû cho ngöôøi giuùp vieäc hoäi ñöôøng, roài ngoài xuoáng. Ai naáy trong hoäi ñöôøng ñeàu chaêm chuù nhìn Ngöôøi. ⁽²¹⁾ Ngöôøi baét ñaàu noùi vôùi hoï: «Hoâm nay ñaõ öùng nghieäm lôøi Kinh Thaùnh quyù vò vöøa nghe».

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Söù maïng cuûa Ñöùc Gieâsu vaø caùc ngoân söù laø gì? Coù phaûi söù maïng ñoù chæ lieân quan ñeán taâm linh vaø toân giaùo, khoâng lieân quan gì ñeán cuoäc soáng ñôøi thöôøng cuûa con ngöôøi?
2. Söù maïng cuûa Ñöùc Gieâsu vaø caùc ngoân söù coù bao truøm nhöõng laõnh vöïc kinh teá, chính trò, vaên hoùa, xaõ hoäi khoâng? Coù theå traùnh ñöôïc söï bao truøm aáy khoâng? Taïi sao?
3. Ngöôøi Kitoâ höõu coù boån phaän phaûi tranh ñaáu cho quyeàn soáng vaø quyeàn soáng cho ra con ngöôøi khoâng? Traùnh neù vieäc tranh ñaáu aáy coù phaûi laø thaùi ñoä ñuùng ñaén khoâng?

1. Söù maïng cuûa Ñöùc Gieâsu vaø caùc ngoân söù

Trong baøi Tin Möøng hoâm nay, Ñöùc Gieâsu ñoïc saùch cuûa Isaia noùi veà söù maïng ngoân söù cuûa oâng. Ñöùc Gieâsu cuõng aùp duïng söù maïng aáy cho chính Ngaøi qua caâu: «Hoâm nay ñaõ öùng nghieäm lôøi Kinh Thaùnh quyù vò vöøa nghe». Ñöùc Gieâsu hay caùc ngoân söù ñöôïc «Thieân Chuùa xöùc daàu taán phong» vaø ñöôïc Thaàn Khí Chuùa ôû cuøng, ñeå laøm gì? Chaéc chaén khoâng phaûi chæ ñeå teá leã hay ñoïc kinh caàu nguyeän, cuõng khoâng phaûi chæ ñeå lo nhöõng chuyeän thuaàn tuùy toân giaùo nhö «loan baùo Tin Möøng cho keû ngheøo heøn», maø coøn ñeå laøm caû nhöõng coâng vieäc xaõ hoäi, vieäc ngoaøi ñôøi, nhö «cho ngöôøi muø ñöôïc saùng maét», cho «keû bò giam caàm ñöôïc tha», «traû laïi töï do cho ngöôøi bò aùp böùc». Saùch Chaâm ngoân cuõng noùi leân moät trong nhöõng coâng vieäc quan troïng mang tính xaõ hoäi cuûa ngöôøi ngoân söù: «Con haõy môû mieäng noùi thay cho ngöôøi caâm, vaø bieän hoä cho moïi ngöôøi baát haïnh. Haõy môû mieäng phaùn xöû thaät coâng minh, bieän hoä cho nhöõng keû ngheøo naøn khoán khoå» (Cn 31,8-9).

Thaät vaäy, cuoäc ñôøi cuûa Ñöùc Gieâsu vaø cuûa caùc toâng ñoà ñaày daãy nhöõng coâng vieäc nhö: chöõa laønh ñuû moïi chöùng beänh, tröø khöû ñuû moïi thöù quæ, hoùa baùnh ra nhieàu ñeå lo cho ngöôøi ñoùi… Saùch Coâng Vuï Toâng ñoà noùi veà Ñöùc Gieâsu: «Ñi tôùi ñaâu laø Ngöôøi thi aân giaùng phuùc tôùi ñoù» (Cv 10,38). Vieäc thi aân giaùng phuùc cuûa Ngaøi khoâng phaân bieät laõnh vöïc naøo laø ñaïo, laõnh vöïc naøo laø ñôøi. Gioan Taåy Giaû – cuõng laø moät ngoân söù – ngoaøi vieäc doïn ñöôøng cho Ñöùc Gieâsu, rao giaûng söï hoái caûi, oâng coøn laøm nhöõng coâng vieäc mang tính xaõ hoäi nhö leân tieáng caûnh caùo vua Heâroát khoâng ñöôïc laáy vôï cuûa anh ruoät mình, baát chaáp vieäc caûnh caùo aáy coù theå daãn oâng vaøo tuø hay maát maïng (x. Mt 14,3-12). Caùc ngoân söù thôøi tröôùc, ngoaøi nhöõng coâng vieäc mang tính taâm linh vaø toân giaùo, cuõng ñaõ töøng daán thaân vaøo nhöõng vieäc xaõ hoäi nhö leân tieáng caûnh caùo vua cuõng nhö toaøn daân chuùng veà nhöõng toäi aùc cuûa hoï.

2. Ñöùc Gieâsu ñeán ñeå giaûi phoùng con ngöôøi toaøn dieän

Ta thaáy söù maïng cuûa Ñöùc Gieâsu laø ñeán ñeå giaûi phoùng con ngöôøi moät caùch toaøn dieän, caû taâm linh laãn theå xaùc, caû caù nhaân laãn xaõ hoäi, bao haøm caû ba laõnh vöïc chính yeáu cuûa Kitoâ giaùo laø: chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông (x. Mt 23,23). Veà taâm linh, Ngaøi giaûi phoùng con ngöôøi khoûi aùch thoáng trò cuûa toäi loãi, cuûa leà luaät, cuûa thoùi hö taät xaáu, khoûi tính yeáu ñuoái cuûa baûn tính con ngöôøi. Thaùnh Phaoloâ vieát: «Chính ñeå chuùng ta ñöôïc töï do maø Ñöùc Kitoâ ñaõ giaûi thoaùt chuùng ta» (Gl 5,1; x. Rm 6,18; Cl 1,13). Ngaøi cuõng ñeán ñeå giaûi phoùng con ngöôøi veà maët theå chaát: «Ai seõ giaûi thoaùt toâi khoûi thaân xaùc phaûi cheát naøy? Taï ôn Thieân Chuùa, nhôø Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng ta» (Rm 7,24-25); «Anh em ñaõ cheát cuøng Ñöùc Kitoâ vaø ñöôïc giaûi thoaùt khoûi caùc yeáu toá cuûa vuõ truï» (Cl 2,20). Veà maët xaõ hoäi, Ngaøi ñeán ñeå thöïc hieän moät xaõ hoäi lyù töôûng laø Nöôùc Trôøi, khoâng chæ taïi thieân maø coøn taïi theá, trong ñoù moïi ngöôøi ñoái xöû vôùi nhau baèng chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông.

Vì theá, töø khi thaønh laäp ñeán nay, Giaùo Hoäi vaãn tieáp noái söù maïng cuûa Ñöùc Gieâsu laø cöùu ñoä con ngöôøi moät caùch toaøn dieän. Chuû tröông ñoù phaàn naøo ñöôïc dieãn taû trong kinh «Thöông ngöôøi coù 14 moái», trong ñoù khoâng chæ coù 7 moái veà linh hoàn maø coøn coù 7 moái veà theå xaùc.7 moái veà theå xaùc raát cuï theå laø: cöùu giuùp nhöõng keû thieáu thoán vaät chaát (thieáu aên, thieáu uoáng, thieáu maëc, thieáu choã ôû…); an uûi, giuùp ñôõ vaø chöõa laønh nhöõng keû oám ñau beänh taät; thaêm vieáng vaø tìm caùch giaûi phoùng nhöõng keû bò giam caàm moät caùch oan öùc hoaëc bò laøm noâ leä; giuùp keû cheát trong caûnh ngheøo khoå ñöôïc choân caát töû teá. Taát caû ñeàu nhaèm giuùp cho moïi ngöôøi – ñaëc bieät nhöõng keû ngheøo khoå – ñöôïc soáng vaø cheát xöùng vôùi phaåm giaù cao troïng cuûa con ngöôøi, laø con caùi vaø laø hình aûnh cuûa Thieân Chuùa.

3. Ngöôøi Kitoâ höõu phaûi baûo veä quyeàn soáng cho ra ngöôøi

Theo göông Ñöùc Gieâsu, tieáp tuïc thöïc hieän söù maïng toaøn dieän cuûa Ngaøi, nhieàu Kitoâ höõu ñaõ tranh ñaáu raát maïnh, raát haêng haùi ñeå baûo veä söï soáng, chaúng haïn choáng phaù thai, choáng ngöøa thai theo nhöõng phöông phaùp traùi töï nhieân. Ñieàu ñoù thaät ñaùng khích leä! Nhöng phaàn coøn laïi cuõng raát quan troïng – laø laøm cho söï soáng maø mình ñaõ baûo veä ñöôïc soáng cho xöùng vôùi phaåm giaù con ngöôøi – thì raát nhieàu Kitoâ höõu laïi coi nheï hoaëc khoâng ñaët naëng. Nhö theá coù khaùc naøo «ñaùnh troáng boû duøi», «ñem con boû chôï», «ñaàu voi ñuoâi chuoät»? Thöû hoûi: baûo veä cho caùc thai nhi ñöôïc quyeàn soáng treân ñôøi, nhöng laïi khoâng baûo veä cho chuùng quyeàn ñöôïc soáng haïnh phuùc, soáng ñuùng vôùi phaåm giaù con ngöôøi, thì vieäc baûo veä söï soáng cho chuùng coù ích lôïi gì? Ngoaøi vieäc baûo veä söï soáng, ta coøn coù boån phaän phaùt trieån söï soáng, ñeå soáng coù chaát löôïng. Ñöøng ñeå nhöõng thai nhi maø chuùng ta cöùu soáng phaûi soáng baát haïnh ñeán noãi chuùng phaûi than traùch ta, nhöõng keû cöùu soáng chuùng: «Thaø ñeå chuùng toâi ñöøng sinh ra thì hôn!», «Tranh ñaáu cho chuùng toâi sinh ra laøm gì neáu sau ñoù laïi ñeå chuùng toâi laâm vaøo caûnh laàm than khoå sôû theá naøy?»

4. Phaûi tranh ñaáu cho coâng lyù

Muoán moïi ngöôøi ñöôïc soáng ñuùng phaåm giaù cuûa con ngöôøi, xöùng vôùi ñòa vò cuûa con caùi Thieân Chuùa, chuùng ta phaûi loaïi tröø moïi hình thöùc baát coâng trong xaõ hoäi. Hieän nay, trong xaõ hoäi, söï xuaát hieän hay söï thònh vöôïng cuûa ngöôøi naøy coù theå gaây khoù khaên hay laøm giaûm bôùt quyeàn lôïi cuûa ngöôøi kia. Vì theá, ngöôøi ta tìm ñuû moïi caùch ñeå töôùc ñoaït hoaëc giaûm thieåu quyeàn soáng vaø quyeàn soáng cho ra ngöôøi cuûa nhau. Vì theá, muoán moïi ngöôøi ñöôïc soáng ñuùng vôùi phaåm giaù cuûa con ngöôøi, phaûi coù nhöõng ngöôøi tranh ñaáu cho quyeàn aáy. Nhöõng keû ñang töôùc ñoaït quyeàn laøm ngöôøi cuûa keû khaùc haàu nhö khoâng bao giôø töï ñoäng traû laïi quyeàn aáy cho ngöôøi bò töôùc ñoaït caû. Hoï chæ traû laïi quyeàn ñoù khi chuùng ta hoaëc chính ngöôøi bò töôùc ñoaït tranh ñaáu ñoøi buoäc hoï phaûi traû laïi. Hy voïng duøng caàu nguyeän hoaëc lôøi naên næ van xin ñeå keû aùc töï ñoäng traû laïi söï coâng baèng cho moïi ngöôøi quaû laø moät aûo voïng.

Muoán cho moïi ngöôøi ñang soáng ñöôïc soáng ñuùng vôùi phaåm giaù cuûa mình, thieát töôûng chuùng ta phaûi tranh ñaáu môùi ñöôïc, duø laø tranh ñaáu trong oân hoøa, traät töï. Vaø chuùng ta caàn tranh ñaáu cho quyeàn soáng cho ra ngöôøi moät caùch cuõng haêng haùi vaø höõu hieäu nhö chuùng ta ñaõ töøng tranh ñaáu ñeå baûo veä söï soáng vaäy! Laø ngöôøi Kitoâ höõu, ñöôïc thuùc ñaåy bôûi ñöùc aùi Kitoâ giaùo, chuùng ta coù boån phaän phaûi tranh ñaáu cho moïi ngöôøi coù quyeàn soáng vaø quyeàn soáng cho ra ngöôøi. Muoán theá, phaûi leân tieáng baûo veä coâng lyù, choáng laïi nhöõng cô cheá phaùt sinh baát coâng, ngheøo khoå, ñoàng thôøi coå voõ moïi ngöôøi – maø tröôùc heát laø chuùng ta – soáng yeâu thöông ñuøm boïc laãn nhau.

5. Tranh ñaáu nhö theá coù hôïp vôùi tinh thaàn Kitoâ höõu khoâng?

Vieäc tranh ñaáu cho quyeàn laøm ngöôøi vaø soáng cho ra ngöôøi nhö theá taát nhieân ít nhieàu phaûi lieân quan tôùi chính trò. Caùc ngoân söù cuûa Thieân Chuùa khoâng heà chuû tröông laøm chính trò. Nhöng khi thöïc hieän söù maïng cuûa mình, laø laøm chöùng cho chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông, caùc oâng khoâng ngaïi nguøng khi vieäc laøm chöùng aáy coù veû nhö dính líu ñeán nhöõng vaán ñeà chính trò, hay mang tính caùch chính trò. Vieäc leân tieáng hay laøm chöùng cho chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông trong xaõ hoäi, laøm sao traùnh ñöôïc chuyeän lieân can ñeán chính trò? cuõng nhö laøm sao traùnh ñöôïc chuyeän lieân can ñeán vaên hoùa, xaõ hoäi, kinh teá…? Taát caû moïi vaán ñeà trong xaõ hoäi con ngöôøi ñeàu lieân quan ñeán nhau moät caùch chaët cheõ. Khoâng theå laøm moät vieäc gì trong xaõ hoäi maø khoâng bò lieân can ñeán nhöõng vaán ñeà aáy! Khoâng muoán lieân can ñeán nhöõng vaán ñeà aáy thì laøm sao leân tieáng hay laøm chöùng cho chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông trong xaõ hoäi ñöôïc? Muoán voâ can thì chæ coù nöôùc laø im laëng, baát ñoäng, khoâng noùi khoâng laøm gì caû, vaø cuõng haõy töø boû yù muoán laøm ngoân söù!

Cuõng töông töï nhö caùc ngoân söù khoâng chuû tröông laøm maát loøng ai, hay laøm ai gheùt mình, nhöng neáu vì söù maïng maø phaûi laøm maát loøng, phaûi neân côù cho ngöôøi ta gheùt, thì cuõng ñaønh phaûi chaáp nhaän. Chaúng leõ vì sôï laøm maát loøng, sôï bò ngöôøi ta gheùt maø mình ñaønh loãi söù maïng cuûa mình?! Phaûi chaêng ngöôøi ngoân söù ñöôïc mieãn thi haønh söù maïng cuûa mình khi vieäc thi haønh söù maïng aáy coù lieân can ñeán chính trò?

CAÀU NGUYEÄN