(38) Trong khi thaày troø ñi ñöôøng, Ñöùc Gieâsu vaøo laøng kia. Coù moät ngöôøi phuï nöõ teân laø Maùcta ñoùn Ngöôøi vaøo nhaø. ⁽³⁹⁾ Coâ coù ngöôøi em gaùi teân laø Maria. Coâ naøy cöù ngoài beân chaân Chuùa maø nghe lôøi Ngöôøi daïy. ⁽⁴⁰⁾ Coøn coâ Maùcta thì taát baät lo vieäc phuïc vuï. Coâ tieán laïi maø noùi: «Thöa Thaày, em con ñeå mình con phuïc vuï, maø Thaày khoâng ñeå yù tôùi sao? Xin Thaày baûo noù giuùp con moät tay!» ⁽⁴¹⁾ Chuùa ñaùp: «Maùcta! Maùcta ôi! Chò baên khoaên lo laéng nhieàu chuyeän quaù! ⁽⁴²⁾ Chæ coù moät chuyeän caàn thieát maø thoâi. Maria ñaõ choïn phaàn toát nhaát vaø seõ khoâng bò laáy ñi».

CHIA SEÛ

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Giöõa Maùcta vaø Maria, coù theå döïa vaøo hai caùch phuïc vuï khaùc nhau cuûa hai coâ ñeå xeùt ñoaùn coâ naøo yeâu quí Ñöùc Gieâsu hôn khoâng? Taïi sao?
2. Trong ñôøi soáng taâm linh, giöõa caàu nguyeän vaø haønh ñoäng, caùi naøo caàn thieát vaø quan troïng hôn caùi naøo? Coù theå chuyeân taâm vaøo moät caùi ñeå roài boû caùi kia khoâng? Taïi sao?
3. Giöõa vieäc quan taâm tôùi chính Chuùa vaø vôùi coâng vieäc cuûa Chuùa, ñieàu naøo quan troïng hôn? Ta thöôøng quan taâm tôùi ñieàu naøo?

Suy tö gôïi yù:

1. Coù nhieàu caùch theå hieän tình thöông khaùc nhau

Hai chò em Maùcta vaø Maria, ngöôøi naøo cuõng ñeàu thöông meán Ñöùc Gieâsu, nhöng moãi ngöôøi theå hieän tình thöông cuûa mình vôùi Ngaøi moät caùch. Caû hai ñeàu muoán laøm ñeïp loøng Ngaøi, phuïc vuï Ngaøi vaø hy sinh cho Ngaøi. Maùcta chaéc haún laø moät ngöôøi coù baûn tính hoaït ñoäng vaø kheùo leùo trong vieäc noäi trôï, neân ñaõ phuïc vuï Ngaøi baèng haønh ñoäng laø chuaån bò ñaõi Ngaøi moät böõa aên thònh soaïn. Coøn Maria chaéc haún coù baûn tính ít hoaït ñoäng hôn, neân bieåu loä söï quyù meán baèng söï aân caàn qua lôøi noùi, cöû chæ beân ngoaøi. Chuùng ta khoâng theå döïa treân hai caùch bieåu loä tình caûm khaùc nhau aáy ñeå ñaùnh giaù ai yeâu quí Ngaøi hôn. Coù theå caû hai ñaõ töï phaân coâng theo khaû naêng vaø khuynh höôùng cuûa mình ñeå laøm hai coâng vieäc caàn thieát khaùc nhau trong vieäc tieáp ñaõi Ñöùc Gieâsu. Ñeå tieáp ñaõi Ngaøi cho chu ñaùo, khoâng theå chæ laøm moät trong hai vieäc ñoù. Neáu caû hai ñeàu laøm nhö Maria, thì tôùi böõa aên laáy gì tieáp ñaõi Ngaøi? Neáu caû hai ñeàu laøm nhö Maùcta thì ai haàu chuyeän Ngaøi suoát thôøi gian tröôùc böõa aên?

Thieân Chuùa döïng neân con ngöôøi vôùi nhieàu taâm tính vaø khuynh höôùng khaùc nhau ñeå con ngöôøi boå tuùc laãn nhau trong nhöõng vieäc ñoøi hoûi söï ña daïng maø moät ngöôøi khoâng theå kieâm heát. Taát caû nhöõng taâm tính vaø khuynh höôùng khaùc nhau aáy ñeàu caàn thieát vaø höõu ích. Vì theá, ngöôøi thoâng ñaït bieát chaáp nhaän söï khaùc bieät vaø ña daïng trong vuõ truï: bieát haøi loøng khi thaáy ngöôøi khaùc quan nieäm hay suy nghó khaùc mình, haønh ñoäng theo ñöôøng loái khaùc mình. Toân troïng söï khaùc bieät vaø ña daïng aáy laø moät bieåu hieän cuûa söï tröôûng thaønh veà trí tueä vaø taâm linh. Khoâng toân troïng söï khaùc bieät vaø ña daïng thöôøng daãn tôùi ñoäc taøi, vaø haäu quaû cuûa ñoäc taøi laø ñau khoå vaø ngheøo naøn. Ngöôøi Kitoâ höõu caàn phaûi coù moät caùi nhìn toaøn dieän ñeå coù theå chaáp nhaän söï khaùc bieät vaø ña daïng cuûa nhau, nhôø ñoù chuùng ta deã lieân keát vôùi nhau vaø caû vôùi nhöõng ngöôøi ngoaøi Kitoâ giaùo nöõa. Caùi nhìn cuïc boä khieán ta ñoøi hoûi ngöôøi khaùc phaûi gioáng mình neân raát deã gaây khoù chòu vaø chia reõ. Ñoù laø caùch nhìn cuûa Maùcta, muoán em mình cuõng phaûi phuïc vuï Ñöùc Gieâsu theo caùch gioáng nhö mình.

Veà maët tình caûm, moãi ngöôøi coù moät caùch bieåu loä tình caûm khaùc nhau: ngöôøi giaøu lyù trí hoaëc coù baûn tính thuï ñoäng cho duø coù yeâu tha thieát caùch maáy cuõng khoù coù theå bieåu loä tình caûm theo caùch cuûa ngöôøi giaøu tình caûm hoaëc coù baûn tính naêng ñoäng ñöôïc. Vì khoâng hieåu ñieàu naøy neân nhieàu ngöôøi bieåu loä tình yeâu theo kieåu cuûa mình vaø cöù nghó heã ai yeâu thì cuõng phaûi bieåu loä ra gioáng nhö mình. Do ñoù, hoï deã baát maõn hoaëc thaát voïng khi thaáy ngöôøi mình yeâu theå hieän tình yeâu ñoái vôùi mình theo kieåu khaùc mình. Töø ñoù hai beân khoâng hieåu ñöôïc tình yeâu cuûa nhau ñeå roài cuøng ñi ñeán thaát voïng vaø ñau khoå.

2. Caàn dung hoøa vaø caân baèng giöõa caàu nguyeän vaø haønh ñoäng

Ñôøi soáng taâm linh heä taïi vieäc yeâu meán vaø gaén boù vôùi Thieân Chuùa vaø tha nhaân. Nhöng moãi ngöôøi yeâu meán vaø gaén boù vôùi Ngaøi caùch khaùc nhau. Ta khoâng theå noùi ngöôøi daønh thaät nhieàu thì giôø ñoïc kinh caàu nguyeän thì yeâu meán Thieân Chuùa hôn laø ngöôøi laøm vieäc nhieàu cho Ngaøi vaø tha nhaân maø ít daønh thì giôø ñeå troø chuyeän vôùi Ngaøi. Laøm vieäc cho Ngaøi cuõng laø moät caùch caàu nguyeän höõu hieäu: ñoù laø caàu nguyeän baèng haønh ñoäng. Töông töï nhö Maùcta tuy khoâng troø chuyeän vôùi Ngaøi, nhöng trong khi laøm thöùc aên, coâ luoân luoân nghó ñeán Ngaøi vôùi loøng thöông meán vaø coá heát söùc laøm thöùc aên cho thaät ngon ñeå Ngaøi caûm nhaän ñöôïc söï quyù meán cuûa coâ.

Tuy nhieân, chuùng ta caàn dung hoøa vaø caân baèng giöõa caàu nguyeän vaø haønh ñoäng. Dung hoøa vaø caân baèng theá naøo coøn tuøy thuoäc vaøo quan nieäm, tính khí vaø khuynh höôùng töï nhieân cuûa moãi ngöôøi. Laø con ngöôøi, chuùng ta raát deã rôi vaøo tình traïng thaùi quaù hoaëc baát caäp. Coù ngöôøi chæ bieát ñoïc kinh caàu nguyeän maø khoâng chòu haønh ñoäng, ngöôøi aáy khoâng phaûi laø ngöôøi yeâu meán Chuùa nhieàu. Cuõng vaäy ñoái vôùi ngöôøi chæ bieát haønh ñoäng maø khoâng caàu nguyeän.

Khi vaøo caùc ñan vieän, ta thöôøng thaáy khaåu hieäu «Ora et labora» (=haõy caàu nguyeän vaø laøm vieäc) ñöôïc vieát ôû nhieàu nôi ñeå nhaéc nhôû tinh thaàn phaûi coù cuûa caùc ñan só. Chöõ «vaø» ôû ñaây raát quan troïng: «caàu nguyeän vaø laøm vieäc», chöù khoâng phaûi «caàu nguyeän hoaëc laøm vieäc». Nghóa laø phaûi laøm caû hai. Ai thieáu moät trong hai, hoaëc coù caùi naøy quaù nhieàu maø caùi kia quaù ít thì söï thaùnh thieän cuûa ngöôøi aáy chöa phaûi laø cao. Nôi ngöôøi thaùnh thieän thaät söï, möùc cheânh leäch giöõa hai yeáu toá aáy khoâng lôùn. Caàu nguyeän maø khoâng haønh ñoäng thì chæ laø caàu nguyeän hôøi hôït vaø giaû doái, vì caàu nguyeän thaät söï taát yeáu phaûi daãn ñeán haønh ñoäng (x. Mt 7,21-23). Coøn haønh ñoäng maø khoâng caàu nguyeän thì khoâng coù gì baûo ñaûm ñöôïc ñoäng löïc cuûa haønh ñoäng aáy laø vì Chuùa vaø tha nhaân, maø thöôøng laø vì moät ñoäng löïc vò kyû naøo ñoù (nhö ham tieáng khen, thích noåi tieáng, v.v…) khieán cho haønh ñoäng aáy duø to taùt cuõng keùm giaù trò (x. 1Cr 13,3).

3. Caàn chuù yù tôùi con ngöôøi hôn coâng vieäc

Khi tieáp ñaõi khaùch, vieäc ngoài troø chuyeän vôùi khaùch vaø vieäc ñaõi khaùch moät böõa côm, hay môøi khaùch moät taùch traø, moät ñieáu thuoác, moät caùi baùnh, ñeàu caàn thieát. Taát caû ñeàu nhaém phuïc vuï cho khaùch, toû ra yeâu quí khaùch. Khi phaân coâng thì phaûi coù ngöôøi laøm vieäc naøy keû laøm vieäc kia, khoâng neân boû ñi vieäc naøo. Nhöng neáu so saùnh hai vieäc aáy, thì vieäc troø chuyeän vôùi khaùch vaãn quan troïng hôn, vì vieäc naøy nhaém tröïc tieáp tôùi con ngöôøi cuûa khaùch. Coøn vieäc chieâu ñaõi khaùch chæ nhaém ñeán khaùch moät caùch giaùn tieáp. Khaùch ñeán ñeå gaëp gôõ, tieáp xuùc, noùi chuyeän, caûm thoâng vôùi chuû nhaø chöù khoâng phaûi ñeå ñöôïc ñaõi moùn naøy vaät kia. Neáu khoâng theå lo ñöôïc caû hai chuyeän, thì phaûi öu tieân cho vieäc troø chuyeän vôùi khaùch. Vì theá, vieäc Maùcta yeâu caàu em mình boû tieáp khaùch ñeå xuoáng laøm beáp laø khoâng hôïp tình hôïp lyù. Vì theá, Ñöùc Gieâsu môùi noùi vôùi Maùcta ñeå chò yù thöùc vieäc naøo caàn thieát hôn: «Chò baên khoaên lo laéng nhieàu chuyeän quaù! Chæ coù moät chuyeän caàn thieát maø thoâi. Maria ñaõ choïn phaàn toát nhaát vaø seõ khoâng bò laáy ñi». Ngaøi noùi theá vì Maùcta ñaõ quaù chuù troïng tôùi böõa côm chieâu ñaõi Ngaøi hôn chính baûn thaân Ngaøi.

Thoâng thöôøng, trong ñôøi soáng taâm linh, nhieàu khi ta quaù chuù troïng tôùi vieäc phuïc vuï cho coâng vieäc cuûa Chuùa hôn laø phuïc vuï chính Chuùa. Nghóa laø ta chöa phaân bieät ñöôïc caùi naøo chính caùi naøo phuï, caùi naøo laø muïc ñích caùi naøo laø phöông tieän. Töông töï nhö trong ñôøi soáng gia ñình, nhieàu baäc cha meï quaù chuù troïng tôùi vieäc laøm aên ñeå cho con caùi ñöôïc ñaày ñuû, nhöng chính vì quaù lo chuyeän aáy neân ñaõ queân chaêm soùc chính baûn thaân chuùng. Ñieàu ñoù khieán chuùng caûm thaáy bò huït haãng, bò thieáu thoán tình caûm cuûa cha meï moät caùch traàm troïng. Nhieàu ñöùa con ñaõ phaûi than phieàn: «Con caàn tình thöông, caàn söï yeâu thöông vaø quan taâm chaêm soùc cuûa cha meï hôn laø caàn ñaày ñuû veà vaät chaát». Raát coù theå chuùng ta cuõng ñang coù moät thaùi ñoä töông töï nhö theá ñoái vôùi chính Thieân Chuùa hay Ñöùc Gieâsu. Ngaøi muoán ta quan taâm ñeán chính Ngaøi hôn laø tôùi coâng vieäc cuûa Ngaøi. Ñieàu ñoù khoâng coù nghóa laø ta khoâng caàn quan taâm tôùi vieäc cuûa Ngaøi. Chuùng ta caàn phaûi coù moät tyû leä hôïp lyù giöõa hai söï quan taâm aáy. Rieâng toâi – ngöôøi vieát baøi naøy – toâi thöôøng töï cho mình moät tyû leä 55/45 hay 60/40. Nghóa laø söï quan taâm tôùi chính Chuùa phaûi chieám khoaûng 55 ñeán 60%, coøn tôùi coâng vieäc cuûa Ngaøi chæ khoaûng 40 ñeán 45%. Hai quan taâm aáy phaûi ngang ngöûa nhau, nhöng quan taâm ñeán chính Ngaøi phaûi chieám phaàn quan troïng baïn öu tieân hôn. Chính vì theá, Ñöùc Gieâsu môùi noùi: «Maria ñaõ choïn phaàn toát nhaát».

CAÀU NGUYEÄN

Laïy Cha, trong ñôøi soáng taâm linh, coù luùc con coù khuynh höôùng chuù troïng tôùi vieäc ñoïc kinh caàu nguyeän quaù nhieàu maø khoâng quan taâm haønh ñoäng theo nhöõng gì maø vieäc caàu nguyeän ñoøi hoûi trong cuoäc soáng. Coù luùc con laïi coù khuynh höôùng ngöôïc laïi. Xin cho con bieát dung hoøa vaø caân baèng giöõa hai khuynh höôùng aáy. Chæ nhö theá, con môùi thaät söï soáng ñuùng thaùnh yù Cha.

JK