1933

Hai ngöôøi löõ khaùch töø Hueá tieán veà mieàn Trung, ñi tìm moät nôi thanh vaéng coù ñuû ñieàu kieän thuaän lôïi ñeå môû moät trung taâm huaán luyeän caùc tu só doøng La San taïi Vieät Nam. Ñeán ñeøo Ruø Ryø, hoï thaáy moät ngoïn ñoài , töø quoác loä chaïy thaúng ra bieån, chaén caùi nhìn cuûa hoï, nhöng laïi coù moät söùc quyeàn ruû naøo ñoù… Hoï höôùng veà ngoïn ñoài. Khi leân ñeán ñænh , moät khung caûnh tuyeät ñeïp hieän ra tröôùc maét hoï: tröôùc maët, phía nam, thaønh phoá Nha Trang laëng leõ taém naéng döôùi moät baàu trôøi xanh bieác, phía Ñoâng, lôùp lôùp soùng tung taêng nhö ñaøn cöøu treân caùnh ñoàng baùt ngaùt cuûa Bieån Ñoâng, phía Taây, con soâng Caùi traûi daøi taám thaûm daãn ñeán Thaùp Baø Ponagar…

Hai ngöôøi löõ khaùch kia, Sö Huynh Simon Hoøa vaø baïn ñöôøng, quyeát ñònh ñeà nghò caáp treân choïn ngoïn ñoài naày, vaø töø ñoù, noù ñaõ trôû thaønh ÑOÀI LA SAN.

COÏP KHAÙNH HOØA…

1933: Ñoài La San coøn hoang vu : mang, cheo thöôøng xuyeân veà hoäi ngoä, thoû röøng khoâng vaéng nhöõng cuoäc heïn hoø vaøo nhöõng ñeâm traêng toû. "OÂâng Coïp" vaãn coøn beùn maûng . Laàn choùt "oââng" xuaát hieän trong vuøng, laø moät buoåi tröa 1942…

Nhöõng baøn tay cuûa nhieàu theá heä trai treû ñöôïc huaán luyeän taïi Ñeä töû vieän, Taäp Vieän, Hoïc Vieän, ñaõ chinh phuïc töøng khoái granit, baét chuùng nhöôøng choã cho xoaøi, likima, vuù söõa, mít, nho… Naêm naøy sang thaùng noï, vôùi nhöõng caây xaø beng moät meùt röôõi sau chæ coøn laïi naêm, baûy taác, hoï ñaõ bieán ngoïn ñoài hoang vu naày thaønh moät khu vöôøn neân thô vôùi "ñaïi loä Divy", (S.H. Giaùm tænh ngöôøi ñaõ choïn ngoïn ñoài naày), vöôøn mít, vöôøn xoaøi, vöôøn nho. Nho ñoài La San moät thôøi coù tieáng. Tröôùc khi Nha Trang trôû thaønh moät thaønh phoá du lòch, ñoài La San ñaõ thu huùt nhöõng khaùch coù dòp gheù Nha Trang vì Ñoái La San ñöôïc xem nhö laø moät goùc Thieân ñaøng!

Ñoài La San, moät goùc Thieân ñaøng!

…Vaøo luùc Vaàng Hoâng töø loøng ñaïi döông xuaát hieän, töø töø ñaùnh thöùc bình minh…
…Vaøo luùc hoaøng hoân, khi vuøng trôøi phía taây saùng röïc muoân maàu saéc sau raëng nuùi xa xaêm…

Caûnh thieân ñaøng coøn ñoù, nhöng …

…Vaøo luùc xeá chieàu khi haèng traêm caùnh buoàm traéng, töïa ñaøn ngoãng röøng, xeáp haøng luõ löôït xuoâi gioù veà beán Cuø-lao…
… Vaøo luùc tieáng chuoâng trong treûo, saùng, tröa, chieàu môøi goïi khaùch qua ñöôøng naâng hoàn leân Thöôïng Ñeá…

Caûnh thieân ñaøng ñoù, nay chaúng coøn!

Hai ngöôøi löõ khaùch kia, Sö Huynh Simon Hoøa vaø baïn ñöôøng, quyeát ñònh ñeà nghò caáp treân choïn ngoïn ñoài naày, vaø töø ñoù, noù ñaõ trôû thaønh ÑOÀI LA SAN.

Baøi giaûng cuûa Ñöùc Cha ñòa phaän Nhatrang
nhaân ngaøy kyû nieäm 70 naêm caùc Freøres La San hieän dieän taïi Nha Trang

Anh chò em thaân meán,

Cuøng vôùi caùc Sö Huynh Doøng Lasan vaø ñaëc bieät laø caùc Sö Huynh taïi giaùo phaän Nha Trang,chuùng ta vui möøng taï ôn Chuùa vaø caàu nguyeän thaät nhieàu cho caùc Sö Huynh trong dòp kyû nieän 70 naêm hieän dieän taïi Nha Trang,50 naêm thaønh laäp coäng ñoøan Lasan Baù Ninh vaø 30 naêm thaønh laäp Trung taâm giaùo duïc Chö prong.

Baûn thaân toâi cuõng laø hoïc troø cuûa caùc sö huynh vaø thaät laø haïnh phuùc khi toâi veà nhaän Giaùo phaän toâi may maén ñöôïc gaëp laïi caùc thaày cuõ ñaõ töøng daïy toâi ôû Haø Noäi ngaøy xöa.Vaø cho ñeán taän hoâm nay chuùng ta cuõng coøn gaëp laïi nhieàu anh em khaùc cuõng ñaõ töøng laø hoïc troø cuûa caùc sö huynh hieän ñang giöõ nhöõng chöùc vuï quan troïng trong xaõ hoäi vaø Giaùo hoäi.Ñieàu ñoù noùi leân raèng vaán ñeà giaùo duïc,vaán ñeà ñaøo taïo con ngöôøi maõi maõi laø nhöõng vaán ñeà voâ cuøng quan troïng.

Trôû laïi vôùi baøi ñoïc moät trong thaùnh leã hoâm nay,chuùng ta Thaáy Thieân Chuùa duøng moãi ngöôøi vaøo nhöõng coâng vieäâc khaùc nhau:ngöôøi laøm ngoân söù,ngöôøi laøm toâng ñoà….vaø coù nhöõng ngöôøi ñöôïc goïi ñeå laøm nhöõng coâng vieâc chuyeân bieät nhö caùc Sö Huynh Lasan ñaây,laø nhöõng ngöôøi ñöôïc goïi ñeå laøm coâng taùc coi soùc vaø giaùo duïc treû.

Trong moät chuyeán xe löûa,toâi coù gaëp moät ngöôøi theo Hoài giaùo,hoï noùi:"Trong quoác gia cuûa toâi,moïi sinh hoïat cuûa chuùng toâi ñeàu ñoäâc laäp vôùi ngöôøi coâng giaùo chæ tröø coù moät ñieàu, chuùng toâi phaûi theo ngöôøi coâng giaùo ñoù laø vieäc hoïc haønh cuûa con em chuùng toâi,chuùng toâi hoøan toøan an taâm khi gôûi con em mình theo hoïc trong caùc tröôøng coâng giaùo.

Toâi qua Thaùi lan,moät ñaát nöôùc vôøi ñaïo Phaät laø quoác giaùo,chæ coù 200 ngaøn ngöôøi coâng giaùo nghóa laø baèng ¼ soá giaùo daân cuûa giaùo phaän Xuaân Loäc,vaäy maø raát nhieàu ngöôøi ,hoï chæ thích gôûi con trong caùc tröôøng coâng giaùo.

Hai caâu chuyeän treân cho thaáy vai troø quan troïng cuûa caùc tröôøng coâng giaùo vaø söù maïng ñaêc bieät cuûa caùc sö huynh.

Sang baøi Phuùc aâm,Chuùa Gieâsu daïy caùc toâng ñoà":Haõy neân nhö con treû".Vì ngaøy ñoù chöa coù Thaùnh Gioan Lasan, chöa coù caùc sö huynh cho neân Chuùa Gieâsu phaûi tröïc tieáp giaùo duïc caùc toâng ñoà,bôûi caùc oâng raát coi troïng vaán ñeà chöùc quyeàn,ñòa vò cao thaáp….Chuùa ñaõ heát söùc nhaãn naïi ñeå uoán naén caùc oâng.Trong moät laàn tham döï hoäi nghò,toâi ñaët caâu hoûi:" Khi naøo thì moät ñöùa treû ñöôïc coi laø moät ngöôøi? Toâi nhaäân ñöôïc 3 caâu traû lôøi:

Khi ñöùa treû chöa sinh ra
Khi döùa treû leân vaøi tuoåi
Khi ñöùa treû 12 tuoåi.

Khoâng phaân bieät tuoåi taùc,giai caáp sang giaøu,nhöõng ngöôøi ñaõ laø oâng noäi, ngoïai,coù sui gia ñaõ raát hoàn nhieân hoøa ñoàng trong cuoäc sinh hoïat ñaày tình thaân aùi.Con caûm thaáy nhö raát gaàn guõi vaø moïi ngöôøi raát saün saøng côûi môû taám loøng,cuøng nhau hoûi han chuyeän troø nhaéc laïi nhöõng kyû nieän xöa khi cuøng chung moät maùi tröôøng vaø cuøng coù nhöõng ngöôøi thaày raát ñaëc bieät hy sinh suoát cuoäc ñôøi cho neàn giaùo duïc tuoåi treû theo tinh thaàn thaùnh Gioan Lasan .Ñaõ coù nhöõng ngöôøi sau 30,40 naêm rôøi nhaø tröôøng khoâng gaëp ñöôïc thaày cuõ cuøng vôùi boä aùo doøng treân ngöôøi nay gaëp laïi thì raát laø caûm ñoäng vaø bieát ôn.

Con thöôøng xuyeân coù maët trong trong cuoäc hoïp maët Lasan haèng naêm.Theo con,cuoäc hoïp maët laàn naøy thaät soáng ñoäng vaø gaàn guõi.Em phuï traùch aâm thanh cho ngaøy hoâm ñoù(khoâng phaûi laø hoïc sinh Lasan)ñaõ noùi vôùi con:" chuù ôi,buoåi hop maët naøy noù sao sao aáy…" qua trao ñoåi con hieåu ñöôïc raèng em raát ngaïc nhieân,vì em ñaõ tham gia nhieàu cuoäc hoïp maët nhöng chöa heà thaáy cuoäc hoïp maët naøo nhö theá naøy-khoâng oàn aøo,la heùt,aên uoáng….song laø moät cuoäc hoïp maët thaùnh thieän,hoøa ñoàng tuoåi taùc vaø nhaát laø nghe ñöôïc bieát bao vieäc laøm töø thieän cuûa nhöõng anh em cöïu Lasan.

Moät anh baïn trong nhoùm ñaõ taâm söï laø moãi laàn coù dòp gaëp anh em trong nhoùm,mình caûm thaáy thoaûi maùi tinh thaàn,noùi chuyeän thaät loøng,khoâng deø daët,luoân tin töôûng laãn nhau……

Theo con,anh em coù ñöôïc tinh thaàn treân laø nhôø neàn giaùo duïc Lasan vaø con mong muoán raèng caùc fr laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân lieân keát anh em cöïu Lasan laïi vôùi nhau.